Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд министрі және жазушы (1585–1653)
Scottish minister and writer (1585–1653)
Закари Бойд (1585–1653) – шотланд министрі және университет әкімшісі. Ол көптеген уағыздар, Киелі кітаптардың поэзиялық аудармалары және басқа да рухани туындылар жазған. 1630 және 1640 жылдары Глазго университетінде факультет деканы, ректоры және вице-канцлері қызметтерін атқарды. Университетке кітапханасын, жарияланбаған уағыздар мен өлеңдердің үлкен қолжазбалар жинағын қамтитын жомарт мұра қалдырды.
Zachary Boyd (1585–1653) was a Scottish minister and university administrator who wrote many sermons, scriptural versifications and other devotional works. He served as Dean of Faculties, Rector and Vice Chancellor at the University of Glasgow during the 1630s and 1640s, and bequeathed a generous legacy to the university including his library and large manuscript collection of unpublished sermons and verse.
Өмір
Бойд Айрширдегі Пинкхиллдегі Бойд отбасында дүниеге келген. Алдымен Глазго университетінде, содан кейін Франциядағы Саумр қаласына оқуға түсті. Ол жерде ол туысы Роберт Бойдтың лекцияларын тыңдап, 1611 жылы Регент-профессор атанды. 1621 жылы Глазгоға оралып, 1625 жылы Барония приходының пасторы болды. 1630 және 1640 жылдары Глазго университетінің факультет деканы, ректоры және вице-канцлері қызметтерін атқарды. Шотландиялық пресвитериан болғандықтан, Үш патшалық соғысы кезіндегі басты мақсаты – Шотландиядағы пресвитериан шіркеу басқаруын қамтамасыз ету еді. Ньюберн шайқасы туралы жазған өлеңінде Бойд шотландтықтардың жеңісін жырлап, бірақ корольдің өзі жеңілгенін айтудан тартынды. Көптеген судьялар мен дін қызметкерлері Глазгодан қашқаннан кейін Бойд қалып, 1648 жылдың қазан айында Оливер Кромвельмен кездесті: Кромвельге оны "құқықбұзушы" деп атып тастауға кеңес берілді, бірақ оның орнына Бойдты кешкі асқа шақырды.
Boyd was born into the family of Boyd of Pinkhill, Ayrshire. He first studied at the University of Glasgow and then went to Saumur in France. There he followed courses of his kinsman Robert Boyd and in 1611 became Regent Professor. He returned to Glasgow in 1621 and became Minister of Barony Parish in 1625. During the 1630s and 1640s he served as Dean of Faculties, Rector and Vice Chancellor of the Glasgow University. As a Scottish Presbyterian his primary concern during the Wars of the Three Kingdoms was to guarantee Presbyterian church government in Scotland. In a poem about the Battle of Newburn Boyd celebrated the Scottish victory but stopped short of saying that the King himself had been defeated. After many magistrates and ministers subsequently fled Glasgow, Boyd remained behind and met Oliver Cromwell in October 1648: Cromwell was advised to 'pistol the scoundrel' but instead invited Boyd for dinner.
Шығармалары
Бойдтың өлеңдерінің үш жинағы оның тірілігінде жарық көрді. «Сион бақшасы» (1644) – екі томдық еңбек, онда Әйүп, Нақыл сөздер, Уағыздаушы, Сүлейменнің әні және басқа да Ескі өсиет әндері берілген. Бойд 1644 жылы жарық көрген әнжырлі псальмасын және 1645 жылғы рухани әндерін Англия мен Шотландияда стандартты мәтін ретінде қабылдауға ұмтылды. Шотландияның Бас ассамблеясы оның псальмдарын Вестминстер ассамблеясына қарау үшін жібергенімен, Роберт Бейли Бойдты псальмасын қабылдатуға тырысқаны үшін сынады. Бұл кітаптарды Джордж Андерсон басып шығарды, ол университеттегі ресми емес баспагер болған және Бойд вице-канцлер қызметін атқарган кезеңде оны қолдаған. Оның баспа түріндегі шығармалары түрлі діни туындылардан тұрады. Ең ірісі – «Өлімдегі жанның соңғы шайқасы» (Эдинбург, 1628) атты прозалық трактаты, ол «Ars moriendi» дәстүрінде жазылған, өлімге жақындағандарға көңіл көтеру үшін арналған мәтін. «Катехизис жүргізудің анық түрі» (Глазго, 1639) – балаларға арналған катехизис. «Ақпараттануға дайындық туралы уағыз» және «Ақпараттану күніне арналған уағыз» (Эдинбург, 1629) және «Екі шығыс меруертi, инаят пен даңқ» (Эдинбург, 1629) Бойдтың бірнеше уағызын баспа түрінде қолжетімді етті, бірақ Бойд 250-ден астам уағызын қолжазба күйінде қалдырды. Бойд сонымен қатар Киелі кітаптың көптеген өлеңге түсірілген нұсқаларын қалдырды. Гласго университетінің кітапханасында сақталатын Бойдтың қолжазбаларына «Сион гүлдері» (немесе «Рухани нығайтуға арналған христиан өлеңдері»), «Ағылшын академиясы» атты оқу-әдістемелік жинақ және «Төрт Ізгі хабар» деп аталатын өлеңге түсірілген Евангелия кіреді. «Сион гүлдері» Ескі өсиеттен он тоғыз оқиғаны, мысалы «Фараонның зұлымдығы мен өлімі», «Дәуіт пен Ғолият» және «Содомның қирауы» сияқты оқиғаларды өлеңге түсіреді. Бұл өлеңдер жиынтығы «Бойдтың Киелі кітабы» деп белгілі, бірақ Бойд ешқашан Киелі кітаптың барлығын өлеңге түсірмеген. Алайда, бұл өлеңдердің сындық бағасы жоғары болған емес: XIX ғасырдың жазушысы Джон Маршалл Лэнг Бойдтың «ақын емес, бірақ қарапайым ример емес екенін» айтқан. Оның өлеңдерінде Жошуа Сильвестрдің Гийом де Салусте Ду Бартастың «Семейнс» аудармасынан және Сильвестрдің басқа да еңбектерінен алынған фразалар мен бейнелер жиі кездеседі. Бойдтың мүліктік актісінде оның Глазгоға сыйлаған ақшасының бір бөлігі өлеңдерін басып шығаруға жұмсалуы керек екені көрсетілген, бірақ бұл орындалмады. Дегенмен, библиограф Габриэль Нил 1855 жылы «Сион гүлдерінен» төрт өлең басып шығарды, ал Дэвид Аткинсон 1989 жылы Шотландия мәтін қоғамы үшін Бойдтың «Таңдалған уағыздары» басылымын жарыққа шығарды.
Three collections of Boyd's verse were printed during his lifetime. The Garden of Zion (1644) is a two volume work that versifies Job, Proverbs, Ecclesiastes, the Song of Solomon, and other Old Testament songs. Boyd sought to have his rhymed psalter (printed in 1644) and scriptural songs (1645) accepted as the standard text for use in England and Scotland. Though the Scottish General Assembly sent his psalms to the Westminster Assembly for consideration, Robert Baillie criticized Boyd for his '' in seeking to have his psalter adopted. These books were printed by George Anderson, an unofficial printer to the university whom Boyd supported during his time as Vice Chancellor. His printed prose consists of a variety of devotional works. The largest is the prose treatise Last Battell of the Soule in Death (Edinburgh, 1628), a text written in the Ars moriendi tradition to offer solace to those approaching death. Cleare Forme of Catechising (Glasgow, 1639) is a children's catechism. A Sermon of Preparation to the Communion and A Sermon for the Day of the Sacrament (Edinburgh, 1629) and Two Orientall Pearles, Grace and Glory (Edinburgh, 1629) made a small number of Boyd's sermons available in print, but Boyd left over 250 more in manuscript. Boyd also left a substantial quantity of scriptural versifications. Boyd's autograph manuscripts, which are held at Glasgow University Library, include Zions Flowers (or 'Christian Poems for Spiritual Edification'), the didactic set of exercises The English Academie and versified Gospels entitled The Four Evangels. Zions Flowers versifies nineteen biblical narratives from the Old Testament, such as 'Pharaoh's Tyrannie and Death', 'David and Goliath' and 'Destruction of Sodom'. Known collectively as 'Boyd's Bible' – though Boyd never did versify the entire Bible – these poems' critical estimation has never been high: representative is the nineteenth century writer John Marshall Lang's opinion that Boyd 'was not a poet, yet he was something more than a mere doggerel rhymer [ ] the commendable features are often marred not merely by rugged verse, but also by hard and unsympathetic thought.' Boyd's versifications are remarkable for the extent to which they contain phrases and imagery appropriated from Josuah Sylvester's translation of Guillaume de Saluste Du Bartas' Semaines and Sylvester's other works. Boyd's Deed of Mortification indicated that a portion of the money he donated to Glasgow was to be used for printing his poems; it never was. However, the bibliographer Gabriel Neil did print four poems from Zion's Flowers in 1855, and David Atkinson produced an edition of Boyd's Selected Sermons for the Scottish Text Society in 1989.