Кіріспе
Америкалық ақын
Мария Гоуэн (немесе Гоуэн) Брукс (қалам аты – Көркем өнерді жақсы көретін және Мария Дель Окиденте; 1794 – 11 қараша 1845) – американдық ақын. Ол Эдгар Аллан По мен Англияның ақыны Роберт Саутиге ұнады, ол оның ең белгілі «Зофиел» өлеңін насихаттады.
Ерте өмір және білім
Абигейл Гоуэн 1794 жылы Массачусетс штатының Медфорд қаласында дүниеге келді. Әкесі әдебиетке құмар адам болғандықтан, ол үйде көптеген өлеңдермен танысты. Тоғыз жасында ол үлкен көлемде мәтіндерді жаттап алды. Абигейл он үш жасқа келгенде, әкесі банкрот болып қайтыс болды. Ол Бостон саудагері, одан отыз жылға жуық үлкен Жон Брукске қарауға берілді. Оның заңды қамқоршысы ретінде ол оған 14 жасында үйлену ұсынысын жасады, ал олар 16 жасында неке қиды. Ол оның екі баласына ана болды, бірақ олардың некесі бақытсыз болды, әсіресе Джон 1812 жылғы соғысқа байланысты инвестицияларынан байлығын жоғалтқаннан кейін.
Мансап
Отбасының қаржылық жағдайы нашарлап, салыстырмалы кедейлікте өмір сүрген Абигейл, көңіл көтеру үшін өлең жаза бастады. Осы кезеңде ол өзінің атын "Мария Абигейл" деп өзгертті, бірақ ол ақырында "Мария" деп белгілі болды. Сонымен қатар, он тоғыз жасында ол өзінің алғашқы эпикалық поэмасын жазды. Ол жарияланбаған "мәнерлі романс" деп сипатталды. 1820 жылы Брукс кіріс табу ниетімен өзінің алғашқы поэзия жинағын – "Джудит, Эстер және басқа өлеңдер" атты туындысын "Көркем өнерді жақсы көретін" псевдонимімен жариялады. 1823 жылы күйеуі қайтыс болды, содан кейін Брукс ағасымен бірге Кубаның Мансанас қаласындағы кофе егістігіне көшіп кетті. Ол келгеннен кейін көп ұзамай ағасы қайтыс болды, нәтижесінде оған "тұрақты кіріс" қалды. Осы уақытта ол ең танымал болатын "Зофиль, немесе жеті күйеудің әйелі" поэмасын жаза бастады, ол Тобит кітабындағы Сараның оқиғасына негізделген. 1824 жылы Брукс Канадаға сапар шекті, онда ол Жаңа Англияда танысқан канадалық сарбазға құдаланды (Джон Брукс қайтыс болғанға дейін). Бірақ олар "бірқатар түсініспеушіліктерге" байланысты ажырасып кетті, содан кейін Брукс екі рет өмірге қол салуға тырысты. 1825 жылы Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін ол Бостонда "Зофильдің" бірінші кантосын жариялады. 1826 жылы Брукс ағылшын ақыны Роберт Саутимен хат алмасып, ол оның туындыларын жоғары бағалады және оған "Мария Дель Оксиденте" (Батыстың Мариясы) псевдонімін берді. Ол оны "барлық ақындардың ең құштар және қиялдауы бар" деп санады, бірақ бұл бағалау уақытқа төзді. Ол сондай-ақ Эдгар Аллан Поның назарына ілікті. Ол да оның туындыларын мақтады және әдеби шолуларында оны жиі жақсы жайттармен атады. Брукс "Зофильді" 1829 жылы аяқтады, бірақ оны бірден жарияламады. Біріншіден, ол ұлын Хорас Бруксті Нью-Гэмпшир штатының Хановер қаласына алып барып, оны Вест-Пойнтқа түсуге тырысты. Бірақ ол сәттілікке жете алмады. Алайда, сол жылы ол Парижге сапар шегіп, Америка революциялық соғысындағы батырлық қызметімен танымал Лафайет маркізімен кездесті. Ол Брукс ұлына Вест-Пойнтқа оқуға орналасуға оңайлықпен көмектесті, ол онда сәл табысқа жетті. 1831 жылы ол Англияға барып, Саутидің үйінде бірнеше апта болды. Сол жерде ол Лондонға "Зофильдің" жариялануын бақылады. Содан кейін ол Америка Құрама Штаттарына оралып, шамамен он екі жыл Жаңа Англияда өмір сүрді. 1843 жылы ол "Бостон газетінде Idomen; немесе Yumuri аңғары" атты "бақытсыз махаббатының прозалық әңгімесін" бөліп жариялады. Сол жылдың желтоқсан айында ол Кубадағы үйіне оралып, "Кеткендерге арналған ода" атты тағы бір өлеңін жариялады. Ол 1845 жылы 51 жасында тропикалық қызбадан қайтыс болды. Ол сол кезде "Беатрис, Колумбтың сүйіктісі" атты романс үстінде жұмыс істеп жатқан, ол ешқашан жарияланбады. Ол Кубаның Матансас қаласындағы Лимонар шіркеуінің зиратында жерленді.