Сципион Боргезе: Италиялық кардинал, өнер жинаушы және меценат
Scipione Borghese
Сципион Боргезе – итальяндық кардинал, өнер коллекционері және меценат. Каравиджо мен Бернинидің қолдаушысы, Римдегі Боргезе вилласының өнер жинағын құрған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық кардинал, өнер жинаушы және өнерді меценаттық деңгейде қолдаушы
Italian Cardinal, art collector and patron of the arts
Сципионе Боргезе (; 1 қыркүйек 1577 – 2 қазан 1633) – итальяндық кардинал, өнер жинаушы және өнерді меценаттық деңгейде қолдаушы. Боргезе әулетінің мүшесі, ол суретші Караваджо мен суретші Бернинидің қолдаушысы болды. Оның ең маңызды мұрасы – Римдегі Вилла Боргезедегі өнер коллекциясын құру.
Scipione Borghese (; 1 September 1577 – 2 October 1633) was an Italian cardinal, art collector and patron of the arts. A member of the Borghese family, he was the patron of the painter Caravaggio and the artist Bernini. His legacy is the establishment of the art collection at the Villa Borghese in Rome.
Ерте өмір және кардиналдық
Ол Артенада Сципионе Каффарелли есімімен, Франческо Каффарелли мен Ортензия Боргезе ұлы болып дүниеге келді. Әкесі қаржылық қиындықтарға ұшырағандықтан, Сципионенің білімін анасының інісі Камилло Боргезе төледі. 1605 жылы Камилло папа Павел V болып сайланған соң, ол Сципионеге кардинал лауазымын берді және Боргезе аты мен елтаңбасын пайдалану құқығын сыйлады. Папалық жеңілтекшіліктің классикалық үлгісі бойынша, кардинал Боргезе папаның хатшысы және Ватикан үкіметінің нақты басшысы ретінде зор билікке ие болды. Ол өзінің және папаның тапсырмасымен папалық алымдар мен салықтар арқылы үлкен қор жинады және Боргезе әулеті үшін кең аумақты жерлерге иелік етті.
He was born in Artena with name Scipione Caffarelli, the son of Francesco Caffarelli and Ortensia Borghese. Because his father ran into financial difficulties, Scipione's education was paid for by his maternal uncle Camillo Borghese. Upon Camillo's election to the papacy as Pope Paul V in 1605, he quickly conferred a cardinalship on Scipione and gave him the right to use the Borghese name and coat of arms. In the classic pattern of papal nepotism, Cardinal Borghese wielded enormous power as the Pope's secretary and effective head of the Vatican government. On his own and the Pope's behalf he amassed an enormous fortune through papal fees and taxes, and acquired vast land holdings for the Borghese family.
Кардинал
Сципион өзінің ағасынан көптеген құрметке ие болды. Ол Папалық мемлекеттердің бас инспекторы, Авиньондағы легат, Латеран және Ватикан базиликаларының архиерейі, Рақымның қолтаңбасының префекті, Субиако мен Сан-Грегорио-да-Сассоланың абысы болды. Сондай-ақ, ол Ұлы қамақшы, Апостольдық хаттардың хатшысы, Болоньяның архиепискобы, Германия мен Габсбург Нидерландының қорғаушысы, Доминикандар, Камальдолес және Оливетан ордендерінің, Лорето ғибадатханасының және Швейцария гвардиясының, сондай-ақ көптеген басқа да шіркеулік лауазымдарды атқарды. Осы лауазымдардың әрқайсысы үшін кардинал стипендия алды. 1609 жылы оның табысы 90 000 скудиді құрады, ал 1612 жылы 140 000 скудиге жетті. Орасан зор байлығымен ол Монтефортино мен Олевано Романо ауылдарын Загароло герцогы Пьер Франческо Колоннадан 280 000 скудиге сатып алды. Кардинал Нефев ретінде (бұл лауазым 1692 жылы жойылғанға дейін) Боргезе Папалық мемлекеттің ішкі және сыртқы саяси істерін басқарды. Бұған қоса, Пауыл V өзінің жүрегі жақын немересіне папалықтың және Боргезе отбасының қаржысын басқаруды тапсырды. Боргезе отбасылық инвестицияларды қаржыландыру үшін папалық үкіметтен алған көптеген "сыйлықтарды" пайдаланғаны үшін үлкен дау мен наразылық тудырды. Жалға берілетін мүлікті қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етудің ең тиімді жолы деп есептеген ол, бүкіл қалалар мен кең аумақтарды, соның ішінде Римнің оңтүстігіндегі жердің шамамен үштен бір бөлігін сатып алды. Кардинал Нефев ретіндегі өкілеттігін пайдаланып, ол иелерін өзіне айтарлықтай жеңілдікпен иеліктерін сатуға көндірді. Осылайша Боргезе отбасының байлығы шіркеулік лауазымға толық тәуелді болмайтынын қамтамасыз етті. Кардинал Сципионе Боргезе 1633 жылы Римде қайтыс болды және Санта-Мария-Маджоредегі Боргезе капелласында жерленді.
Scipione received many honours from his uncle. He became superintendent general of the Papal States, legate in Avignon, archpriest of the Lateran and Vatican basilicas, prefect of the Signature of Grace, Abbot of Subiaco and San Gregorio da Sassola on the Coelian, and librarian of the Roman Catholic Church. He also assumed the offices of Grand Penitentiary, secretary of the Apostolic Briefs, Archbishop of Bologna, protector of Germany and the Habsburg Netherlands, of the Orders of Dominicans, Camaldolese and Olivetans, of the Shrine of Loreto and of the Swiss Guard, and numerous other ecclesiastical positions. In each of these offices the cardinal received stipends. His income in 1609 was about 90,000 scudi, and by 1612 it had reached 140,000 scudi. With his enormous wealth, he bought the villages of Montefortino and Olevano Romano from Pier Francesco Colonna, Duke of Zagarolo for 280,000 scudi. As Cardinal Nephew (an official post until it was abolished in 1692), Borghese was placed in charge of both the internal and external political affairs of the Papal States. In addition, Paul V entrusted his nephew with the management of the finances of both the papacy and the Borghese family. Borghese aroused a great deal of controversy and resentment by utilizing numerous "gifts" from the papal government to fund Borghese family investments. Identifying rental properties as the most efficient means to ensure financial stability, he purchased entire towns and other extensive properties, including approximately one third of the land south of Rome. Exploiting his authority as Cardinal Nephew, he often compelled owners to sell their holdings to him at substantial discounts. Borghese thus ensured that the fortunes of the family were not permanently dependent on ecclesiastical office. Cardinal Scipione Borghese died in Rome in 1633 and is buried in the Borghese chapel in Santa Maria Maggiore.
Бақтарды дамыту
Боргезе өзінің римдік резиденцияларындағы, әртүрлі суретшілер салған кең бақтардың дамуына ерекше қызығушылық танытты – Quirinal төбесіндегі Palazzo Borghese (негізінен 1610–1616 жылдары) және Villa Borghese (1613 жылы басталып, кардиналдың өмірінің соңына дейін кеңейтілген). Екі де маңызды бақта сарқырама сияқты жаңашылдық элементтер болды, сондай-ақ қала ішінде ауылдық тыныштық сезімін беретін тығыз ағаштар тобына ие болды.
Borghese took special interest in the development of the extensive gardens undertaken by various artists at his Roman residences, the Palazzo Borghese on the Quirinal (primarily 1610–16) and the Villa Borghese (initiated in 1613 and elaborated for the rest of the Cardinal's life). Both these influential gardens featured innovative elements such as waterfalls, and they incorporated dense groves of trees, which provided rural seclusion within the city.
Ғибадатханаларды қалпына келтіру
Карьерасының бірінші жартысында Сципионенің шіркеу салуы оның міндеттерімен – commendatrial немесе титулдық қызметтерімен байланысты болды; екінші жартысында оның мемлекеттік демеушілігі кеңейді, Сан-Крисогоно, Санта-Мария-сопра-Минерва, Санта-Мария-делла-Витория, Санта-Кьяра-а-Каса-Пья, Сан-Грегорио-Магно, сондай-ақ Монтефортино және Монте-Компатри қалаларының жанындағы жаңа шіркеулерді салған. Людовизи папалығы кезінде Боргезедің шіркеулік демеушілігінің басты назары еске алу жобаларына аударылды. Біріншісі – Санта-Мария-сопра-Минервадағы Каффарелли капелласын безендіру (1620–1623). Екіншісі – Санта-Мария-Маджореде (1622) орнатылған, Жан-Лоренцо Бернини жобалаған, өмірлік мөлшердегі гипстен жасалған мүсіндермен әшекейленген алып ағаш катафалк. Боргезенің Киелі колледжге оқуға түскеннен кейінгі алғашқы жұмысы – Сан-Грегорио-Магно-аль-Челионың жанындағы Сент-Эндрю және Сент-Сильвия ораториялық капеллаларын салу және безендіру. Боргезедің мұндай жобаны аяқтауы қаланың христиандық мұрасына деген адалдығын көрсетті, сонымен қатар бұрынғы ұрпақтың ұлы шіркеу реформаторына құрмет көрсету болды. Сан-Себастьяно fuori le mura (1607 жылдың қарашасы – 1614 жыл) шіркеуін қалпына келтіру, Константин тұсында салынған (шамамен 312 жыл) және сол кездегі ең үлкен қасиеттер жинағына ие болған. Сан-Себастьяно сонымен қатар Римнің жеті паломниктік шіркеуінің бірі болды және оны қалпына келтіру – паломниктік маршрутты жаңартудың маңызды бөлігі болды. Боргезенің қалпына келтіруі іс жүзінде толық модернизация болды: негізгі фасадын қайта құру, артқы кіреберіс қосу және интерьерді заманауи декоративтік стильде толық жөндеу. Қалпына келтірудің ең айқын ерекшелігі – Боргезе есімі мен символдарының жиі кездесуі. Портик парапетінің үстінде бүркіт және дракон (Боргезе символдары) тұрғызылған; оның астында фасадка арналған жазу: Сципионе Боргезе, Ұлы пенитенциарий, Киелі Рим шіркеуінің кардиналы және діни қызметкері, 1626 жыл. Оның гербы төбедегі ұзын осінің негізгі панельдерінде әдеттегідей эскюшондарда емес, тікелей рамада, соқпақ аркасының кілтінде орналасқан; балдахин күмбезінің негізіндегі жазудың астында тағы бір жазу бар. Кардинал ретінде Боргезе өзінің бақылауындағы шіркеулерді күтіп-ұстау және безендіру жауапкершілігін қастерледі. Әсіресе, оның інісі қайтыс болғаннан кейін, ол шіркеу ғимараттарын әшекейлеуді адалдардың әл-ауқатына деген қамқорлықты көрсету үшін пайдаланған сияқты. Сан-Крисогононың (1618–1628) қайта құрылысы XVII ғасырдың басында қаладағы кез-келген шіркеуде жасалған ең қымбат қайта безендіру жобасы болды. Төбе және көптеген басқа беттер алтынмен жабылған. Мұндай қоғамдық шаралар Боргезеге оның беделін қалпына келтіруге көмектесті, бірақ ол ешқашан саяси ықпалын толыққанды қалпына келтіре алмады.
In the first half of his career, Scipione's church building was associated with his commendatrial or titular duties; in the latter half his public patronage was more wide ranging, intervening at San Crisogono, Santa Maria sopra Minerva, Santa Maria della Vittoria, Santa Chiara a Casa Pia, San Gregorio Magno, as well as building new churches in the nearby towns of Montefortino and Monte Compatri. During the Ludovisi papacy the major focus of Borghese's ecclesiastical patronage was on commemorative projects. The first was the embellishment of the Caffarelli chapel in Santa Maria sopra Minerva (1620–23). The second was the massive timber catafalque decorated with life size plaster figures designed by Gian Lorenzo Bernini, erected in Santa Maria Maggiore (1622). Borghese's first work after entering the Sacred College where he studied was the building and decoration of the oratory chapels of St. Andrew and St. Sylvia beside San Gregorio Magno al Celio. For Borghese to complete such a project declared his devotion to the city's Christian heritage, while also marking a gesture of respect for the great Church reformer of the previous generation. The restoration of San Sebastiano fuori le mura (November 1607 – 1614), a church built under Constantine (c. 312) housing the greatest collection of relics known at the time. San Sebastiano was in addition one of the Seven Pilgrim Churches of Rome and its restoration was a key element in the pilgrimage driven revival of the circuit. Borghese's restoration was in effect a complete modernization: rebuilding the main façade, adding a rear entrance, and thoroughly overhauling the interior in a modern decorative idiom. The most striking feature of the restoration is the incidence of Borghese's name and symbols. Atop the portico's parapet stand eagle and dragon (the Borghese symbols) statuettes; underneath is the façade dedication: Scipione Borghese, Grand Penitentiary, Cardinal and Priest of the Holy Roman Church, 1626. His coat of arms in the major panels of the ceiling's long axis is mounted not as normal in excucheons, but directly in the frame, the keystone of the proscenium arch at the end of the nave; underneath an inscription at the base of the baldachin dome there is another inscription. As Cardinal, Borghese took seriously his responsibility to contribute to the care and decoration of the churches under his supervision. Particularly after the death of his uncle, he seems to have utilized the embellishment of church buildings to demonstrate concern for the well being of the faithful. The reconstruction of San Crisogono, Rome (1618–28) was probably the most costly project of redecoration undertaken in any church in the city during the early seventeenth century. Gold covers the ceiling and many other surfaces. Such public undertakings helped Borghese rehabilitate his reputation, though he never regained his political influence.
Өнер жинаушы
Боргезе кардинал немересі ретінде жинаған зор байлығын Еуропадағы ең ірі және таңғажайып өнер жинақтарының бірін құруға жұмсады. Боргезе жинағы Караваджо, Рафаэль және Тицианның картиналарымен, сондай-ақ ежелгі Рим өнерімен бастау алды. Сципион замандас әйгілі суретшілер мен мүсіншілерден де көптеген туындылар сатып алды. Кейінгі ұрпақтар оның сатып алғандарының бір бөлігін сату және дипломатиялық сыйлықтар арқылы таратып жіберсе де, ол жинаған туындылар Галерея Боргезе қорының негізін құрайды. Қосымша экспонаттар Мондрагон вилласында қойылды. Оның жинағын 1613 жылы Сципион Франкуччи поэтикалық тұрғыдан сипаттаған. «Сатир мен Дельфин» (жоғалған грек қоласының римдік мәрмәр көшірмесі, б.з.д. 4 ғасыр) Боргезе жинағында кеңінен ұсынылған жас ер адамдардың әдемі және сезімтал бейнелерін көрсетеді. Оның ең құнды туындыларының бірі – «Гермафродита» (грек түпнұсқасының римдік көшірмесі, б.з.д. 2 ғасыр). Жас мүсінші Джан Лоренцо Берниниден Сципион 1620 жылы осы сезімтал жалаңаш тұлғаны жатуға арналған шынайы бейнеленген төсекке тапсырыс берді. Боргезе бұл мүсінді арнайы жасалған ағаш шкафта сақтап, жақын достарының ләззатына қанықтырып, театрлық әсемдікпен ашқан. Алайда, бұл мүсін 19 ғасырдың басында Камилло Боргезе Наполеонның қарындасы Полин Бонапартқа үйленген кезде Наполеонға сыйға тартылып, қазір Луврде сақталуда. Боргезе жинағында бүгінде табылған тағы бір 2 ғасырлық көшірме бар. Рим папасы Павел V немересінің өнер туындыларын алуға жасаған тырысқандықтарына ықыласпен көмектесті. 1607 жылы Папа кардиналға суретші Кавалье Д'Арпинодан салық төлемегендігі үшін тәркіленген 107 картинадан тұратын жинақты сыйлады. Келесі жылы Рафаэльдің «Шығарылуы» Перуджадағы Сан-Франческо шіркеуіндегі Бальони капелласынан жасырын түрде алынып, Папаның мотупропиосы арқылы Сципионға беру үшін Римге жеткізілді. Боргезелер ашуланған қаламен жанжалға түспеу үшін картинаның екі керемет көшірмесін Перуджаға беруге мәжбүр болды, бірақ түпнұсқасы Боргезе жинағында сақталды.
Borghese used the immense wealth that he acquired as Cardinal Nephew to assemble one of the largest and most impressive art collections in Europe. The Borghese Collection began around a collection of paintings by Caravaggio, Raphael, and Titian, and of ancient Roman art. Scipione also bought widely from leading painters and sculptors of his day. Even though later generations dispersed some of his acquisitions through sales and diplomatic gifts, the works that he assembled form the core of the holdings of the Galleria Borghese, a museum housed in the villa commissioned by Scipione (1613–15) from the architect Giovanni Vasanzio. Additional holdings were exhibited at the Villa Mondragone. His collection was poetically described as early as 1613 by Scipione Francucci. The Satyr and Dolphin (Roman marble copy of lost Greek bronze, 4th century BCE) typifies the elegant and sensual depictions of young male figures that were prominently featured in Borghese's collection. One of his most prized works was the Hermaphrodite (Roman copy after Greek original of 2nd century BCE). From the young sculptor Gian Lorenzo Bernini, Scipione commissioned in 1620 a realistically rendered mattress on which to lay this sensuous nude figure. Borghese is reported to have kept this statue in a specially made wooden cupboard, which he would open with a theatrical flourish to the amusement of his close friends. However, this sculpture was given in the early 19th century to Napoleon upon Camillo Borghese's marriage to Pauline Bonaparte, sister of Napoleon, and is now in the Louvre. The Borghese collection today contains another 2nd century copy that was found. Pope Paul V willingly assisted his nephew's efforts to obtain the art works that aroused his interest. In 1607, the Pope gave the Cardinal a collection of 107 paintings which had been confiscated from the painter Cavalier D'Arpino after the artist did not pay a tax bill. In the following year, Raphael's Deposition was secretly removed from the Baglioni Chapel in the church of San Francesco in Perugia and transported to Rome to be given to Scipione through a papal motu proprio. The Borgheses were forced to provide Perugia with two excellent copies of the painting to avoid conflict with the angered city becoming violent, but the original remains in the Borghese collection.
Бернинидің қамқорлығы
Боргезедің суретші Джан Лоренцо Берниниге ерте қолдау көрсетуі, оны он жетінші ғасырдың жетекші итальян мүсіншісі және сәулетшісі ретінде қалыптастыруға көмектесті. 1618-1623 жылдар аралығында Бернини негізінен кардинал үшін жұмыс істеді, барокко стилінің алғашқы үлгілеріне айналған жаңашыл туындыларды жасады. Вилла Боргезеді безендіру үшін Бернини өмірлік мөлшердегі Давид (1623) және мифологиялық тақырыптардағы үш мүсіндік топты жасады. Бернинидің Боргезе үшін жасаған осы сериядағы ең маңызды туындысы – Аполлон мен Дафна (1623–1625) жұмысы, он жетінші ғасырдың басындағы итальян поэзиясында кең таралған оқиғаны бейнелейді және ежелгі рим ақыны Овидийдің «Метаморфозаларынан» алынған. Бернини Аполлонның Дафнаға қарай созылған қолын, сол мезетте оның әкесі оны күн құдайының тиісінен күйіп кетпеуі үшін лавр ағашына айналдырғанын көрсетеді. Бұл топ бастапқы интеллектуалды контекстінде түсінілгенде, махаббаттан туған құштарлықты, сондай-ақ, ұзаққа созылған үмітсіздік пен қайғыны көрсетеді. Бұл мәнілер Боргезе үшін ерекше маңызға ие болуы мүмкін, өйткені ол сол кезде басқа ер адамдарға деген тартымдылығы үшін көп сынға ұшыраған. Бернини бейнелеген нақты сәт, сонымен қатар, он жетінші ғасырдың басында жыныстардың бірігуін білдіреді деп есептелді, бұл бейнелеу Гермофродитте, кардиналдың жинағында да кездеседі. 1632 жылы Бернини Боргезедің екі мрамор портреттік бюстін (екеуі де Римдегі Боргезе галереясында сақталады) жасады. Бұл туындылар кардиналдың достары бағалаған, ал сыншылар оның лауазымына лайық емес деп сынаған құштарлығын көрсетеді.
Borghese's early patronage of artist Gian Lorenzo Bernini assisted to establish him as the leading Italian sculptor and architect of the seventeenth century. Between 1618 and 1623, Bernini worked primarily for the Cardinal, creating innovative pieces that would become early touchstones of the Baroque style. For the decoration of the Villa Borghese, Bernini produced a life sized figure of David (1623) and three sculptural groups with mythological themes. The culminating work in this series that Bernini created for Borghese, Apollo and Daphne (1623–1625), represents an incident popular in Italian poetry of the early seventeenth century, and ultimately derived from the Metamorphoses by the ancient Roman poet Ovid. Bernini depicts Apollo reaching out toward the river nymph Daphne just as she is transformed into a laurel tree by her father in order to prevent her from being burned by the touch of the god of the sun. Understood within its original intellectual context, this group represents frustrated desire and enduring despair and pain, provoked by love. These meanings may have had special resonance for Borghese, who, at the time, was widely ridiculed for his attraction to other men. The specific moment depicted by Bernini also was thought in the early seventeenth century to signify the fusion of genders, more explicitly depicted in the Hermaphrodite also in the Cardinal's collection. In 1632 Bernini executed two marble portrait busts of Borghese (both in Rome's Galleria Borghese). These works capture the exuberance that the Cardinal's friends admired and which his critics decried as frivolity inappropriate to his office.
Жинақ
Барокко дәуірінің қалыптасуымен ең көп байланысты болғанымен, ол әртүрлі стильдегі көптеген суретшілердің туындыларын құлшынмен жинады. Боргезе жинағында Фра Анжеликоның шамамен 1450 жылы салған "Соңғы Төресі" сияқты ерте Ренессанс кезеңінің алтарьдық суреттері, Лукас Кранахтың 16 ғасырдың басында салған Венераның екі картинасы сияқты солтүстік өнерінің үлгілері, Тицианның 1514 жылы салған "Қасиетті және әлемдік махаббат" сияқты 16 ғасырғы Венециялық картиналар, сондай-ақ Доменичиноның 1616/7 жылдары салған "Диана" сияқты классикалық суреттер де бар. Кардиналдың қолында Микеланджелоның өте ерекше туындысы – қазір "Манхэттен мәрмәрі" деп аталатын Купидон бейнесі болды.
Although he is most associated with the development of the Baroque, he also eagerly collected works of many artists of quite different styles. Borghese's collection includes works as diverse as Early Renaissance altarpieces such as Fra Angelico's Last Judgment (ca 1450); examples of northern art such as two paintings of Venus (early 16th century) by Lucas Cranach; sixteenth century Venetian paintings such as Titian's Sacred and Profane Love (1514); and classicizing pictures such as Domenichino's Diana (1616/7). The Cardinal even owned a very uncharacteristic work by Michelangelo, a depiction of Cupid now called "The Manhattan Marble".