Кіріспе
1986 жылы жарық көрген Джордж Мартиннің ғылыми-фантастикалық романы. «Туф саяхаты» – американдық жазушы Джордж Р. Р. Мартиннің 1986 жылы жарық көрген ғылыми-фантастикалық романы. Бұл – экология және абсолютті билік туралы қараңғы комедиялық толғаныс. Роман 1976 жылғы «Норн үшін аң» повесінен бастап бірнеше жыл бойы жарияланған, өзара байланысты шағын әңгімелер жинағы. Кітапқа кіріспе және Мартиннің «S’uthlam» желісі (Analog Science Fiction and Fact журналында жарияланған) қосылған, олар көпірлік материал ретінде пайдаланылып, басқа «Туф» әңгімелерімен бірге бір эпизодтық романға біріктірілген. Роман ерекше бойлы, толық, өте ақ, семіз, тегеурінді, вегетариандық, мысықтарды жақсы көретін, бірақ жалғызбасты ғарыш саудагері Хавиленд Туфтың (жақсылыққа шықпаған) оқиғаларын қамтиды. Туф, өзінің жауабы мен қатыгез жолаушыларының арасындағы келісімнің бұзылуынан кейін, ежелгі «тұқымдық кеме» – экологиялық инженерлік қабілеттері бар өте қуатты соғыс кемесі «Арк»-тың иесіне айналады. Туф галактиканы аралап, экологиялық проблемалары бар әлемдерге қызметтерін ұсынады және кейде өз шешімдерін таңдайды. «Туф саяхаты» әңгімелері Мартиннің басқа туындылары сияқты «Мың әлем» әлемінде өтеді, олардың ішінде «Жарық сөнуі», «Құм патшалары», «Түншілдер», «Ля үшін ән» және «Кеспе және Дракон жолы» бар. Мартин фантастика және ғылыми-фантастика жанрындағы ұлы шебер Джек Вэнстің өзінің «Туф» әңгімелеріне үлкен әсер еткенін айтты және көптеген әңгімелерде Вэнстің жазу стилін ұстанды. 2006 жылы «Туф саяхаты» Жапониядағы Seiun сыйлығына «Аудармадағы ұзын повесть» номинациясы бойынша ұсынылды. Жеке әңгімелердің де бірі марапатталды. 1982 жылы «Қорғаушылар» «Ең үздік повесть» номинациясы бойынша Locus сыйлығын жеңіп алды және Hugo сыйлығына ұсынылды. 1986 жылғы Analog Readers Poll дауыс беруде «Нан және балық» повесть/новелла категориясында жеңіске жетті, ал «Көктемнен нәр» екінші орынды иеленді.
Tuf Voyaging is a 1986 science fiction fix up novel by American writer George R. R. Martin, first published in hardcover by Baen Books. It is a darkly comic meditation on environmentalism and absolute power. This novel is a collection of related short fiction works, originally published over several years, beginning with 1976's "A Beast for Norn". The book includes a prologue and Martin's S'uthlam storyline (published in Analog Science Fiction and Fact), adding them as bridging material, and gathering them with other Tuf stories into one episodic novel. The novel concerns the (mis)adventures of Haviland Tuf, an exceptionally tall, bald, very pale, overweight, phlegmatic, vegetarian, cat loving but otherwise solitary space trader. Tuf inadvertently becomes the master of the Ark, an ancient, "seedship" – a very powerful warship with advanced ecological engineering capabilities – after a deal between several of his venal and cutthroat passengers goes awry. Tuf travels the galaxy, offering his services to worlds with environmental problems, and sometimes imposing solutions of his own. The stories in Tuf Voyaging are set in the same fictional "Thousand Worlds" universe as several of Martin's other works, including Dying of the Light, Sandkings, Nightflyers, A Song for Lya and "The Way of Cross and Dragon". Martin cited fantasy fiction and science fiction Grand Master Jack Vance as having a large influence on his Tuf stories, and he emulated Vance's writing style in most of them. In 2006, Tuf Voyaging was nominated for a Seiun Award in Japan for translated long form novel. Several of the individual stories have also been honored. In 1982, "Guardians" won the Locus Award for Best Novelette
and was nominated for the Hugo Award for Best Novelette. In the 1986 Analog Readers Poll in the novella/novelette category, "Loaves and Fishes" won and "Manna from Heaven" took second place.
"Ақпан жұлдызы"
Әңгіме төрт адаммен басталады: антропология ғалымы Селиз Ваан; зейнеткер әскери қызметкер, ғалым Джефри Лайон; кибертехник Аниттас; экспедиция жетекшісі Каж Невис. Олар Рика Даунстарды жалдамалы қорғаушы ретінде жалдап, онша сәттілікке жете алмаған саудагер Хавиленд Туфтың қызметін алады. Олардың баратын жері – «жала жұлдызы» деп аталатын, кішкентай, шалғай әлемнің әр үшінші ұрпағына ауру мен індет әкелетіндігі белгілі. Бұл ұзақ уақыттан бері жойылған Федералды империяның Экологиялық инженерия корпусының орасан зор, тасталған тұқымдық кемесі болып шығады, оны Корпус бүкіл планеталар үшін генетикалық кодты қайта жазу үшін әзірледі. Туфтың кемесі, төмен бағадағы тамаша тауарлардың мүйізжігіті, тұқымдық кеменің автоматтандырылған қорғанысынан зақымданады, ал үш адам – Невис, Аниттас және Даунстар – тұқымдық кемеге қысымды костюмдер арқылы өтеді, қалғандарын сатқындықпен және тұншығудан өлуді күтуге тастап кетеді. Алайда, Туф микрочипті табады, ол өзіне, Ваанға және Лайонға тұқымдық кеменің үстінде Cornucopia-ны қауіпсіз жерге қондыруға мүмкіндік береді. Невис, Туфтың кемесінен ірі, бірақ өте күшті шетелдік экзоскелетті ұрлап алған, киборг Аниттасты кеме схемаларына шабуыл жасауға мәжбүр етеді. Бұл процесте Аниттастың костюмі жыртылып, ол әуеден індетке шалдығады. Осы қатыгездіктен қорқып, Невис костюмінің күшін оны да бағындыру үшін қолданады деп уайымдап, Даунстар Невистен қашып кетеді, ақырында үлкен тұқымдық кеменің басқару бөлмесін табады. Аниттас, бұл арада, Невиске сатқындық жасайды, кемедегі бірнеше макроскопиялық биоқаруларды босатады, соның ішінде қышқылды шашыратын «hellkittens»; гипер агрессивті, ет жейтін, жарғаққа ұқсас жаратылыстар; «жүретін желі» деп аталатын, қиялға сыймайтын өткір жиекті организмдер; және T. rex. Невис оның сатқындығына ашуланып, өліп бара жатқан Аниттасты өлтіреді. Осы арада Ваан, Лайон және Туф қару-жарақ қоймасын табады, бірақ басшылық туралы келіспеушіліктерге байланысты бөлініп кетеді. Олар ауаның әр түрлі індеттермен уланғандығын тез біледі, оны Ваан Туфтың мысығының бірі – Саңырауқұлақ арқылы анықтайды. Туф Саңырауқұлақтың індетке шалдыққандығын және өліп жатқандығын біледі және оны жұмсақ өлтіреді, Саңырауқұлақтың одан әрі азап шегуіне жол бермейді. Ол тұқымдық кеменің клондау бөлмесін табады және кеменің жабдықтарын пайдалана отырып, Саңырауқұлақты клондап, жаңа мысықты Хаос деп атайды. Ваанды тозақ мысықтары табады, олар оны қышқылмен бүркіп, оның қалпағын кептіреді, оның көру қабілетін бұзады. Тюфтың ескертуіне сенбей, ол қалпағын алып, індетке шалдығады. Жаратылыстар оны жеуге оралғанда, ол аурудан әлсіреп қана қоймай, қалпағымен де қорғалмаған. Ол, негізінен, шалдыққан және өліп бара жатқан болса да, өзімен бірге тозақ мысықтарымен бірге өзін-өзі жойып, гранатаны іске қосуға тырысады. Сол уақытта Арыстан Невиске дәлдікте тұзақ құрып, плазмалық оқ орнатып, белгілі бір өлшемді заттар, мысалы Невистің соғыс костюмі оның алдынан өткенде ғана іске қосылады. Алайда Невисті тұзаққа тарта отырып, ол өлтіріледі және жартылай жарғаққа ұқсас жаратылыс жейді. Рика Даунстар, бақылау бөлмесінің бастығы, кері психологияны пайдаланып, Невисті жүріп жүретін желіні кездестіруге көндіреді, ол оны өлтіреді. Ол кейін Туфқа бейбіт жолмен кету мүмкіндігін ұсынады, бірақ ол бас тартқан кезде оны Пси-бақыланған T. Рекспен өлтіруге тырысады. Бірақ Туф Арыстанның плазмалық оқ тұзағын табады; ол Dawnstar мен динозаврды оның отын желісіне тартып, оларды өлтіреді. Содан кейін Туф тұқымдық кемені басқаруды жалғыз тірі қалған талапкер ретінде қолға алады.