Кіріспе
1942 жылы жазылған Роберт А. Хайнлайнның ғылыми-фантастикалық повесі, әңгімелер жинағы. Джонатан Хоагтың жағымсыз кәсібі – американдық жазушы Роберт А. Хайнлайнның ғылыми-фантастикалық повесі. Алғаш рет ол 1942 жылдың қазан айында «Белгісіз әлемдер» журналында «Джон Риверсайд» псевдонімімен жарияланды. Бұл повестің атауы 1959 жылы жарық көрген Хайнлайнның әңгімелер жинағына да берілген.
the short story collection
The Unpleasant Profession of Jonathan Hoag is a science fantasy novella by American writer Robert A. Heinlein. It was originally published in the October 1942 issue of Unknown Worlds magazine under the pseudonym of "John Riverside". The novella also lends its title to a collection of Heinlein's short stories published in 1959.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Чикагода тұратын өнерді және жақсы тамақты жақсы көретін Джонатан Хог кешкі асқа қатысқанда, ол күндізгі іс-әрекеттерін есіне түсірмейтінін түсінеді. Сондай-ақ, кешке қол жуғанда, тырнағының астында қызыл қоңыр зат, мүмкін, құрғаған қан бар. Ол Randall & Craig детективтік агенттігімен байланысып, күндіз оны қадағалап жүруді сұрайды. Партнерлер, яғни Тед пен Синтия Рэндаллдың ерлі-зайыптылық тобы, бұған келіседі. Олар клиенттерінің саусақтарының іздерін алуға тырысады, бірақ Хог қолғапсыз жүрсе де, саусақтарының іздерін қалдырмайтынын біледі. Хогтың аз естеліктері жалған болып шықты, үй мекенжайынан басқа, және Хогтың тырнақтарындағы зат туралы кеңес берген дәрігер Потифар Т. Потбери оны кеңседен шығарып, қайтып оралмауын айтты. Жұп бірінші рет Хоагты құйрығымен ұстағанда, Синтия оның күйеуімен сөйлесіп жатқанын көреді. Содан кейін Синтия Хоагтың оны кеңсе ғимаратында аңдығанынан кейін қауіп төндіреді. Ол Тедпен қайта кездескенде, ол оған мүлдем басқа тәжірибе болғанын айтады: Хоагты ғимаратқа және Хоагтың он үшінші қабаттағы кеңсесіне дейін ертіп келгеннен кейін, Тед Хоагтың Detheridge & Co. деп аталатын компанияда жұмыс істейтін зергер екенін және қызыл зат зергердің қызыл түсті екенін біледі. Екеуі де бірдеңе дұрыс емес екенін түсінеді, әсіресе ғимараттың он үшінші қабатты жоқ екенін білгеннен кейін. Тедтің "ұйлары" бар, онда ол айна арқылы Detheridge & Co кеңсесіне кіреді, онда консервативті бизнесмендер жиналысы Хоагты жалғыз қалдыруды айтады. Ол түстерді елемеді, бірақ соңғы бір түсінде Синтияны да алып кетеді. Кәсіпкерлер өздерін "Қоштың ұлдары" деп атайды, олар ескі жалған діннің шәкірттері; Хоаг олардың қас жауы. Олар Синтияның денесінен бір нәрсені бөтелкеге құйып, оны Тедпен бірге өз пәтерлеріне қайтарып жібереді. Тед оянып, Синтияның комада жатқанын көреді. Ол армандардың шынайы екенін түсінеді және пәтердегі барлық айналарға бояулар қояды. Содан кейін ол өзінің білетін жалғыз дәрігерін шақырады. Потбери оған летаргиялық гравис диагнозын қояды, бірақ Тед оған Құстың ұлдарының мантрасын қайталайтын кезде: "Құс қатыгез! " деп сұрайды. Потбери ұлдарының істегеніндей бетін жабып алады. Потбери олардың бірі екенін түсінген Тед оны жеңіп, ваннаға кіргізеді. Ол Хоагқа телефон соғып, ол пәтерге келеді. Потбери туралы айтылғанда, Хог летаргика гравис "теңіз ұйқысы" деген сөздің басқаша мағынасы екенін айтады. Олар ванна бөлмесінің есігін ашқанда, Потберидің кеткенін, ал айнаның бояудан тазаланғанын табады. Олар Потберидің қара қалтасынан бір бөтелке табады, оны ашқаннан кейін Синтия оянады. Құпияны біржола шешу үшін Тед пен Синтия Хоагты өз кеңселеріне алып барып, оны есірткімен жауапқа тартады. Бірнеше сұрақтан кейін Хог мықты, үстем тұлғамен оянады, бұл олар бұрын жұмыс істеген нервті, әлсіз адамнан мүлдем өзгеше. Ол сессияны аяқтады деп жариялайды және оларға қала сыртындағы саябақта кездесеміз деп айтады. Ол оларға алып келу керек заттардың тізімін береді, оларды біршама таңғалдыратын күйде қалдырады. Тед пен Синтия Хоагтың сұраған жақсы тағамдар мен шараптар жинағын алып, паркке жеткенде оны сонда табады. Олар эпикурейлік тағаммен пикникке шығады, ал Хог оларға өзінің өнер сыншысы екенін айтады. Бұл өнер - олардың бүкіл әлемін, оны "суретші" студент жоба ретінде жасаған. Сыншылар өздерінің сыншы екенін білмей, тәжірибелерді бағалау үшін әлемде тұрғындар ретінде өмір сүреді. Мұндай тәжірибелердің бірі - тамақтану мен ішу, өйткені өмір сүру үшін энергия алудың қарапайым әрекеті бұрын "тәжірибе" деп ойланбаған. Тағы бір жыныстық қатынас, бірақ Хог "Тед пен Синтия арасындағы адам сүйіспеншілігінің трагедиясының" негізі екенін түсінгенге дейін бұл күлкілі деп саналады. Хоагтың көркемдік бағасы - әлемде әуесқойлық көп болғанымен, оның жаратушысы шынымен үмітті. Құстың ұлдары Тед пен Синтияның көрген нәрселерінің бәріне жауапты, соның ішінде олар Хоагты күндіз көрген сәттер. Олар тек өз үйлері мен кеңселерінде ғана шынайы Хогпен кездесті. Ұлдар ертедегі көркем қателік болды, жұмысты аяқтау үшін шашылып жоюдың орнына "қайта бояу" болды, бірақ әлі де билікті ұстады. Енді олар толықтай жойылады. Хоаг оларды жақындату үшін жалдалған; оның тырнақтарының астындағы зат олардың ихоры, оларды қорқыныш тудыру үшін орналастырылған. Хог ерлі-зайыптыларға қаладан кетуге, жолшыбай ешкіммен сөйлеспеуге кеңес береді. Ол аузына соңғы жүзімді салып, үндемей қалады. Оның бейшара денесін тастап, екеуі қала арқылы жүр...
Қабылдау
Алексей мен Кори Паншин бұл повесті "Роберт Хайнлайнның екінші дүниежүзілік соғыста жазуды тоқтатқанға дейін Алтын ғасырға қосқан үлесі ең соңғы және ең таңғажайып әңгіме" деп сипаттады. Галактиканың Флойд С. Гейл 1961 жылы оны "қазіргі Хайнлайн ғашықтарын таң қалдыратын фантастикалық құпияның түрі" деп тапты, ал SF Сайтының Дейл Дарлаж 2011 жылы бұл Хайнлайнның емес, Филип К. Диктің жұмысына көбірек ұқсайтынын және әңгіменің барлық аспектілері жақсы қартайып кетпесе де, "басты оқиға барлық терезелерді жеңеді" деп мәлімдеді. 1996 жылы Джонатан Летем "Джонатан Хорнбомның дәмсіз кәсібі (Хейнелейнге құрмет) " атты қысқа әңгімесін жариялады, оны SF Сайтының Нил Уолш Хайнелейннің түпнұсқасына "ашық пародия" деп атады, бірақ ол "жарқын мазақ емес, пародиялық құрмет сыйлау" екенін мойындады. Мәдениет теоретигі Славой Жижек осы оқиға туралы ой жүгіртуге мүмкіндік алды. Ол Тед пен Синтия қаладан шығып бара жатқанда олардың бетінше тұрған жарық тұман тек Лаканиялық Реалды ғана бейнелей алады деп мәлімдеді, "Бұл символдық зат өзінің жиренішті өмір сүру қабілетімен соқтығысады".