Оң жақ Украина: тарихы, географиясы, аймақтар (Винница, Житомир, Кировоград). Днепр өзенінің оң жағында орналасқан, Хмельницкий көтерілісімен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Украинаның оң жағалауы – қазіргі Украинаның Днепр өзенінің оң (батыс) жағалауындағы бөлігін тарихи және аумақтық тұрғыдан белгілейтін атау. Ол бүгінгі Винница, Житомир, Кировоград облыстарымен қатар Киев және Черкассы облыстарының батыс бөліктерін қамтиды. Бұл аймақ Руин дәуірінде сол жағалаудан бөлініп шықты. Украинаның оң жағалауы батысында Волынь және Подолия, оңтүстік-батысында Молдавия, оңтүстігінде Едисан және Запорожье, шығысында Сол жағалау Украина, ал солтүстігінде Полесья тарихи аймақтарымен шектеседі. Аймақтың ірі қалаларының қатарында Черкассы, Кропивницкий, Била Церква, Житомир және Александрия бар.
Historical region in Ukraine
Right bank Ukraine is a historical and territorial name for a part of modern Ukraine on the right (west) bank of the Dnieper River, corresponding to the modern day oblasts of Vinnytsia, Zhytomyr, Kirovohrad, as well as the western parts of Kyiv and Cherkasy. It was separated from the left bank during the Ruin. Right bank Ukraine is bordered by the historical regions of Volhynia and Podolia to the west, Moldavia to the southwest, Yedisan and Zaporizhzhia to the south, left bank Ukraine to the east, and Polesia to the north. Main cities of the region include Cherkasy, Kropyvnytskyi, Bila Tserkva, Zhytomyr and Oleksandriia.
Тарих
Оң және сол жағалау Украина тарихы 1648–57 жылдардағы Хмельницкий көтерілісімен тығыз байланысты. Аумақ 1654 жылы Хмельницкийдің Переяслав шартынан басталган орыс-поляк соғысына дейін Ваза әулетімен Польша-Литва одағының құрамында болды. 13 жылдық қақтығыстан кейін Ресей империясы 1667 жылы Андрусово шарты бойынша сол жағалау Украинаны, Киев қаласымен бірге, өз құрамына қосты. Ал оң жағалау Украина 18 ғасырдың соңында Польшаның бөлінісіне дейін одақтастықта қалды. Польшаның Кіші Польша провинциясының бір бөлігі ретінде ол екі воеводствоға бөлінді: Киев және Брацлав. 1669 жылы гетман Петро Дорошенко оң жағалау Украинаның Осман империясының құрамына кіруіне рұқсат берді. 1672 жылы оң жағалау Украинаның оңтүстік бөлігі, Подолье, Осман империясы тарапынан басып алынды. 1683 жылы Вена шайқасында христиан елдерінің жеңісінен кейін, 1699 жылы Карловиц шарты бойынша бұл жерлер одаққа қайтарылды. 18 ғасырда екі казақ көтерілісі болды. 1793 жылы оң жағалау Украина Польшаның екінші бөлінісі нәтижесінде Ресей империясына қосылды және Кіші Ресейдің губерниясының (“губернаторлығының”) бөлігіне айналды. 19 ғасырда оң жағалау Украина халқының көп бөлігі украиндықтардан тұрды, бірақ жердің көп бөлігі поляк немесе поляктанған украиндық дворяндарына тиесілі болды. Көптеген қалалар және кенттер қоныс аудару шегінде орналасқан және көптеген еврей халқына ие болды, ал поляк тілінде сөйлейтін дворяндар негізінен рим-католик дінін ұстанды. Көбінесе шаруалар тек 18 ғасырда грек-католик дініне ауысты, ал Польшаның бөлінісінен кейін, 1839 жылы Униа жойылғанға дейін православиеге көшті. Оң жағалау Украина кейіннен төрт провинцияға (губернияларға) бөлінді, олардың әрқайсысы өз әкімшілігімен: Киев, Волынь, Херсон және Подолье.
The history of right and left bank Ukraine is closely associated with the Khmelnytsky Uprising of 1648–57. The territory was part of the Polish–Lithuanian Commonwealth under the House of Vasa until the Russo Polish War triggered by Khmelnytsky's Treaty of Pereyaslav, 1654, with the Muscovy alliance. After the 13 year conflict, the victorious Tsardom of Russia incorporated the left bank Ukraine along with the city of Kiev in 1667 following the Truce of Andrusovo. Meanwhile, right bank Ukraine remained in the Commonwealth until the partitions of Poland in the late 18th century. As part of the Lesser Poland Province of the Polish Crown it was divided into two voivodeships: Kiev and Bracław. In 1669 Hetman Petro Doroshenko allowed right bank Ukraine to be part of the Ottoman Empire. The southernmost Podolia in the right bank Ukraine was invaded by Ottomans in 1672. Following the 1683 victory of the Christian powers in the Battle of Vienna, in 1699 the Treaty of Karlowitz returned those lands to the Commonwealth. During the 18th century, two Cossack uprisings took place. In 1793 right bank Ukraine was annexed by the Russian Empire in the Second Partition of Poland, becoming part of the guberniya ('governorate') of Little Russia. In the 19th century, the population of right bank Ukraine was mostly Ukrainian, but most of the land was owned by the Polish or Polonized Ukrainian nobility. Many of the towns and cities belonged to the Pale of Settlement and had a substantial Jewish population, while the Polish speaking nobility was mostly Roman Catholic. Most of the peasantry became Greek Catholic only in the 18th century, and after the Partitions of Poland, largely converted to Orthodoxy long before the disestablishment of the Unia in 1839. The right bank Ukraine was subsequently divided into four provinces (guberniyas), each with its own administration: Kiev, Volhynia, Kherson and Podolia.