Кіріспе

NOTOC

McLaurin v. Oklahoma State Regents, 339 U. S. 637 (1950) – АҚШ Жоғарғы Сотының штаттық қолдауымен жоғары немесе кәсіби білім берудегі нәсілдік сегрегацияны тыйым салған ісі. Бірауызды шешім осыған ұқсас мәселелерді қарастырған Sweatt v. Painter ісімен бір күні жарияланды.

Фактілер

Дәрежесі жоғары білім беру саласында магистр дәрежесін алған талапкер Джордж В. Маклоринге алғаш рет Оклахома университетіне білім беру саласындағы доктор дәрежесін алу үшін қабылдаудан бас тартты. Маклорин Оклахома штатының Батыс округінің АҚШ округтік сотында мекемеге қабылдау үшін сотқа шағымданып (87 F. Supp. 526; 1948 ж. АҚШ округтік соты), өз дәлелдерін он төртінші түзетуге негіздеді. Ол кезде Оклахома штатының заңы ақ және қара нәсілді студенттердің бірге оқуына тыйым салды. Сот университеттің Оклахома штатының заңын орындау үшін жекелеген жағдайларды жасауға тырыспауы Маклориннің Конституциялық құқықтарын бұзу болып табылды деп тапты. Алайда сот талапкердің өтініші бойынша тыйым салу шарасын қолданбады, керісінше, "заң жарияланғаннан кейін штат оны орындайды деген болжамға сүйенді". Университет Маклоринды қабылдады, бірақ оған арнайы жағдайлар жасады, соның ішінде асханадағы жеке үстел, кітапханадағы белгілі бір орын, сынып есігінің алдындағы немесе сынып шкафындағы үстел, және кейде оны басқа студенттерден бөлек уақытта тамақтануға мәжбүр етті. Маклорин АҚШ округтік сотына қайта оралып, Оклахома университетінен оған басқа студенттермен толыққандай қарым-қатынас жасауға мүмкіндік беретін жекелеген жағдайларды жою туралы өтініш берді (87 F. Supp. 528; 1949 ж. АҚШ округтік соты). Сот Маклориннің өтінішін қабылдамады.

Соттың шешімін табу

Содан кейін Маклорин АҚШ Жоғарғы Сотына шағымданды. 1950 жылғы 5 маусымда АҚШ Жоғарғы Соты студентті оның нәсіліне ғана байланысты ерекше қарауға болмайтыны туралы шешім қабылдады, себебі мұндай әрекет студенттің Конституцияның он төртінші түзетуімен кепілденген тең қорғалу құқығын бұзу болар еді. Осыған байланысты, Жоғарғы Сот АҚШ аудандық сотының шешімін күштен шығарып, Оклахома университетін Маклориннің оқу орнына қатысуына қойылған шектеулерді жоюға міндеттеді. Бұл іс, сол күні шешілген Sweatt v. Painter ісімен бірге, Plessy v. Ferguson ісінде белгіленген «жеке, бірақ тең» қағидасының жоғары және кәсіби білім берудегі аяқталуын білдірді.

Еске алу

2001 жылы Оклахома университетінің бас кітапханасы – Бизель ескерткіш кітапханасы осы істі еске алу үшін АҚШ Ұлттық тарихи ескерткіші мәртебесіне ие болды. Сот Оклахома-Ситидегі пошта ғимаратында, сот үйінде және федералды кеңсе ғимаратында өтті.