Кіріспе
Британ жазушысы Исаак Д’Исраэли (11 мамыр 1766 – 19 қаңтар 1848) – британдық жазушы, ғалым және британ премьер-министрі Бенджамин Дизраэлидің әкесі. Ол эсселерімен және басқа әдебиетшілермен байланысымен ең көп танылды.
Isaac D'Israeli (11 May 1766 – 19 January 1848) was a British writer, scholar and the father of British prime minister Benjamin Disraeli. He is best known for his essays and his associations with other men of letters.
Өмір және мансап
Исаак Англияның Энфилд қаласында, Миддлсекс округінде дүниеге келді, 1748 жылы Италияның Ченто қаласынан көшіп келген сефардтық еврей саудагері Бенджамин Д’Израэлидің (1730–1816) және оның екінші әйелі Сара Сипрут де Габай Вилла Реалдың (1742/3–1825) жалғыз баласы еді. Исаак Лейденде білім алды. 16 жасында Сэмюэл Джонсонға арналған өлеңдерімен әдеби жолын бастады. Ол баспагер Джон Мюррейдің үйіне жиі қонақ болып, сол заманғы белгілі библиофилдердің біріне айналды. 1797 жылы Д’Израэли француз төңкерісінен кейінгі радикалдық ағымдардағы оқиғаларға арналған «Вориен» атты романтикалық роман жариялады. Консервативті сыншылар кітапты Англиядағы радикалдарды әжуалауы және Франциядан революция тудыру үшін келген Вориенді бейнелеуі үшін мақтады. Дегенмен, олар бір отбасын асырау үшін күйеуінің кінәсінен жезөкшелікке мәжбүр болған мейірімді бір әйелдің суретіне алаңдады. Сонымен қатар, олар Дизраэлидің еврей қауымын қорғап, Англиядағы яһудилерге қатысты қатыгездікті айыптаған тарауынан қорқыныш білдірді. 1802 жылдың 10 ақпанында Д’Израэли Мария Басевиге (1774/5–1847) үйленді, ол да итальяндық еврей тегінен шыққан Лондон саудагерінің отбасынан еді. Олардың некесі бақытты болды және бес балаға ие болды: Сара («Са»; 1802–1859); Бенджамин («Бен» немесе «Дизи»; 1804–1881); Нафтали (1807 ж.т., бала кезінде қайтыс болды); Рафаэль («Ральф»; 1809–1898); және Якобус («Джеймс» немесе «Джем»; 1813–1868). Балалар еврей дәстүрі бойынша аталып, сүндеттелді. Алайда, Исаак Д’Израэли еврей дінінен бас тартқан сияқты көрінеді. Бевис Маркс синагогасымен сегіз жылдық даудың ортасында және тарихшы Шарон Тернердің кеңесімен оның барлық балалары 1817 жылы Англия шіркеуіне шомылдырылды. 1833 жылы ол қазіргі заманғы иудаизмді қатаң сынаған «Иудаизмнің генийі» атты еңбегін жариялады. Дегенмен, ол шомылдырылмады және яһуди дінін христиандыққа алмастыруға ниет білдірген жоқ. Ол Лондонның Бертон-стриттегі реформалық синагоганың ашылу салтанатына қатысты. Ол Таяу Шығыстан алынған дәстүрлі әңгімелердің бірнеше ағылшын тіліне аудармасын жасады, бірнеше тарихи өмірбаяндар жазды және көптеген өлеңдерін жариялады. Оның ең танымал еңбегі «Әдебиет туралы қызықты деректер» атты эсселер жинағы еді. Кітапта тарихи тұлғалар мен оқиғалар, ерекше кітаптар және кітап коллекционерлерінің әдеттері туралы көптеген анекдоттар жинақталған. Бұл еңбек 19 ғасырда өте танымал болды және кеңінен сатылды, 1839 жылы он бірінші басылымына (автордың соңғы өңдеуі) жетті. 1911 жылы «Британ энциклопедиясы» жазылған кезде ол әлі де басылымда болды. Оның «Карл I өмірі және билігі» (1828) атты кітабы үшін Оксфорд университетінен докторлық дәрежесін алды. 1841 жылы ол соқыр болды, операция жасалса да, көру қабілеті қалпына келмеді. Ол қызын хатшы ретінде пайдаланып, жазуын жалғастырды. Осылайша ол «Әдебиеттің ыңғайлы жағдайлары» (1841) еңбегін шығарды және Карл I туралы жұмысын қайта қарады. Ол 1847 жылдың көктемінде әйелі қайтыс болғаннан кейін бір жылдан аспайтын уақыттан кейін, Букингемширдегі Брэдэнхам үйінде 81 жасында тұмаудан қайтыс болды. Д’Израэлидің келіні, оның үлкен ұлы Бенджаминнің әйелі, 1862 жылдың маусымында оның қайтысынан кейін оған ескерткіш орнатты. Ол Букингемширдегі Дисраэлидің ауылдық үйі Хьюгенден Манордың жанындағы төбеде орналасқан.
Танымал мәдениетте
Ол 2003 жылы суретші Уилл Эйснердің "Фагин еврей" атты комикс романында кейіпкер ретінде бейнеленеді.