Жаһандық ғалымдар
-
Соломон Шехтер: ғалым, раввин және американдық консервативтік яһудизмнің негізін қалаушы.
Соломон Шехтер (1847-1915) – румынский раввин, ученый, основатель консервативного иудаизма в США и президент Еврейской теологической семинарии Америки.
-
Мозес Мендельсон: Неміс философы және теологының өмірі мен қызметі
Моисей Мендельсон (1729-1786) – неміс философы, теолог, еврейлік ағартушылықтың (Хаскала) негізін қалаушы. Еңбектері еврей мәдениетіне зор үлес қосты.
-
Исаак Д’Израэли: Британдық жазушы және ғалым
Исаак Д’Израэли (1766-1848) – британдық жазушы, ғалым, премьер-министр Бенжамин Дизраэлидің әкесі. Эсселерімен және әдеби байланыстарымен танымал.
-
Захария Франкель: Богемиялық равин және тарихшы
Захария Франкель (1801-1875) – богемді-неміс раввині, тарихшы. Яһудизм тарихын зерттеген, позитивтік тарихи яһудизм мектебінің негізін қалаушы.
-
Самуэль Хирш: 19 ғасырдағы еврей теологы және раввині
Самуэль Хирш – 19 ғ. еврей теологы, Франкфурттағы ортодоксал қауымның басшысы. Реформалық және консервативтік яһудилікке қарсы болды. Жазбалары, «Jeschurun» журналы.
-
Самуэль Хольдхайм: Неміс рабині және реформаторлық қозғалыстың қайраткері
Самуэль Хольдхайм (1806-1860) – неміс равині, еврей дінін реформаторы. Зейіндегі дәстүрлі қағидалармен келіспеушіліктері, жаңа уағыз өнерімен танылды.
-
Яков Эттлингер: Ашкеназдық равин және автор
Яков Эттлингер (1798-1871) – ашкеназдық равин, еврей дінінің қайта жаңғыртушысы, «Арух ла-Нер» авторы. Өмірі мен еңбектері туралы біліңіз.
-
Азриэль Хильдесхаймер: Германиялық еврей дін қызметкері және жаңашыл ғалым
Азриэль Хильдесхаймер (1820-1899) – неміс православие раввині, қазіргі заманағы православие яһудизмінің негізін қалаушы. Биографиясы, білімі туралы ақпарат.
-
Игнац Майбаум: Холокост, теология және құдайдың бейнесі
Игнац Майбаум (1897-1976) – Венада туған либералды еврей теологы, раввин. Берлинде білім алған, Германиядағы еврей қауымдастығында қызмет еткен.
-
Герберт Дэнби: еврейлік зерттеулерге және антисемитизмге қарсы күреске қосқан үлесі
Герберт Дэнби – ағылшын дін қызметкері, жазушы, еврейлерге қатысты көзқарасты өзгертуге үлкен үлес қосып, Oxford-тағы мансабымен көзге түскен тұлға.
-
Нахман Крохмаль: Өмір және философиялық мұрасы
Нахман Крохмаль (1785-1840) – еврейский философ, теолог и историк из Галиции. Изучал Талмуд, занимался исследованиями и писал труды. Биография и вклад.
-
Сэмюэль Хирш: Немец Реформаторлық Яһуди Дінінің Философы және Раввині
Сэмюэль Хирш (1815-1889) – неміс-американдық реформалық иудаизм философы, равин. Германиядағы реформалық қозғалысты дамытты, АҚШ-та қайтыс болды. Биографиясы.
-
Лео Бэк: Неміс-еврей дін қызметкері және теологының өмірі мен қызметі
Лео Бэк: неміс раввині, теологы, Холокост кезеңіндегі неміс еврейлерінің өкілі. Өмірі, қызметі, мұрасы және Лео Бэк институты туралы ақпарат.
-
Генрих Граец: еврей тарихының тұңғыш зерттеушісі
Генрих Граец (1817-1891) – еврейский историк, автор первой всеобъемлющей истории еврейского народа. Исследование, биография, еврейская история.
-
Шломо Ганцфрид: Венгрлік православие раввинінің өмірі мен еңбектері
Шломо Ганцфрид – венгерский раввин, автор «Китцур Шулхан Арух», важного труда по еврейскому закону (Галахе). Биография, детство и вклад раввина.
-
Феликс Адлер: Американдық этикалық реформатор және ойшыл
Феликс Адлер: неміс-американдық этикалық реформатор, дін басшысы, «Этикалық мәдениет» қозғалысын құрған. Биографиясы, өмірі мен еңбектері туралы ақпарат.
-
Зви Хирш Калишер: Қайыршылықтың алғашқы дауысы
Зви Хирш Калишер (1795-1874) – еврей дін қызметкері, зионист, Палестинаға еврейлердің қайта қоныстануын діни тұрғысынан қолдаған. Тарих, біогрфия.
-
Самуэль Адлер: Неміс-американдық реформатор раввинінің өмірі мен қызметі
Сэмюэль Адлер (1809-1891) – неміс-американдық реформатор раввин, талмудист, жазушы. Өмірі, білімі, отбасылық жағдайлары туралы ақпарат. Реформа раввині.
-
Эрнест Давид Кляйн: Раввин, тіл біліміші және Холокосттан аман қалған ғалым
Эрнест Давид Кляйн (1899-1983) – канадалық равин, тіл білгісі, Холокосттан аман қалған. Өмірі, еңбектері, Аушвиц және Дахаудағы тұтқындық туралы ақпарат.
-
Сирус Адлер: Американдық білім беруші, дін қызметкері және ғалым
Сирус Адлер: Американдық педагог, еврей дін қызметкері және ғалымы. Томас Джефферсон Библиясын тапқан, тарихшы, білім беруші.
-
Абрахам Гейгер: Реформалық Иудаизмнің Негізін Қалаушы ғалым
Авраам Ғайгер (1810-1874) – реформалық иудаизмнің негізін қалаушы, неміс раввині және ғалымы. Иудаизмді жаңарту, тарихы мен әлемдік құндылықтарын зерттеді.
-
Венгриялық еврейлердің жаңашыл ағымы
Венгриялық еврейлердің неолог тобы: либералдық, модернистік бағыт, ассимиляцияға бейімділік, 19 ғ. әлеуметтік интеграция, діни жаңарулар.✡️🇭🇺
-
Ағылшын равині Симеон Сингер өмірі мен қызметі
Симеон Сингер (1846-1906) – ағылшын раввині, қажынасы «Singer's Siddur» деп белгілі күнделікті дұға кітабын ағылшын тіліне аударған. Биографиясы, өмірі.
-
Израиль Якобсон: Неміс-еврей филантропы және реформатор
Израиль Якобсон (1768-1828): неміс еврей филантропы, реформатор білім және дін салаларында. Хабад-Лубавич раввині, еврей азаттығының алға басушысы.
-
Исаак Маркус Йост: Немец тарихшысы және еврей тарихының зерттеушісі
Исаак Маркус: неміс тарихшысы, еврей тарихын зерттеуші. «Маккавейлер дәуірінен бастап қазіргі уақытқа дейінгі израильдіктер тарихы» атты 9 томдық еңбегі жарияланды.
-
Исаак Майер Вайс: Американ реформатор раввині, жазушы және редактор
Исаак Майер Вайс (1819-1900) – американдық реформатор раввин, редактор, жазушы. Өмірі, білімі, мансабы туралы ақпарат. Тарих, дін, еврей мәдениеті.
-
Мориц Штейншнейдер: библиограф және шығыстанушы өмірі мен еңбектері
Мориц Штейншнейдер (1816-1907) – моравский библиограф, востоковед. Изучал еврейскую литературу, талмудизм, науку. Биография и вклад ученого.
-
Исаак Эдуард Салкинсон: Еврей қалыбынан христиан миссионеріне дейін аудармашының өмірі мен қызметі
Исаак Э. Салкинсон (1820-1883) – еврейский писатель и переводчик, обратившийся в христианство. Биография, переводы с иврита, миссионерская деятельность.
-
Исидор Калиш: Америкалық реформатор раввин және жазушы өмірі
Исидор Калиш (1816-1886) – американдық реформатор раввин, жазушы. Германияда білім алған, «Немец шайқасы әні» авторы, алғашқы неміс тіліндегі уағызшы.
-
Христиан Вильгельм фон Доым: еврейлердің құқықтары үшін күрескен тарихшы
Христиан Вильгельм фон До́м – неміс тарихшысы, еврейлердің құқықтық теңдігін жақтаған жазушы. "Еврейлердің азаматтық жақсартуы" еңбегін жазды.
-
Клод Жозеф Голдсмид Монтефиоре: Британ дін және ғылым қайраткері
Клод Жозеф Голдсмид Монтефиоре (1858-1938) – британдық еврей дін басшысы, ғалымы. Өмірі, отбасы, және естелік сыйлық туралы ақпарат.
-
Габриэль Риссер: Неміс саяхатшысы және еврей азаттығының жақтасы
Габриэль Риссер (1806-1863) – неміс саяхатшысы, заңгер. Еврей азаттығын қолдаған, танымал адвокат және равин әулетінен шыққан тұлға туралы ақпарат.
-
Мордехай Брейер: Танах сарпы және еврей дәстүрінің шебері
Раввин Мордехай Брейер (1921-2007): Израильдік ортодоксалды равин, Танах сарпысы және Алеппо кодексі бойынша әйгілі сарапшы. Туған тегі, білімі туралы ақпарат.
-
Америкадағы еврей тілінің алғашқы ұстазы: Юда Монис өмірі мен еңбектері
Жүда Монис – Солтүстік Америкадағы иврит тілінің алғашқы оқытушысы, Гарвардта сабақ берген, тұңғыш иврит оқулығын жазған. Дінінен бас тартып, даулы тұлға болды.
-
Маркус Ястров: Талмуд ғалымы және сөздік авторы
Маркус Ястров – американдық раввин, талмуд ғалымы. «Таргумим», «Талмуд», «Мидраш» сөздігінің авторы. Биографиясы, еңбектері туралы ақпарат.
-
Израиль Авраамс: Кембриджтің көрнекті еврей ғалымы
Израиль Абрахамс – көрнекті британдық еврей ғалымы, еврей тарихы мен өмірі туралы еңбектердің авторы. «Еврей өмірі орта ғасырда» атты классикалық шығармасы бар.
-
Аарон Давид Бернштейн: Неміс-еврей жазушысы, реформатор және ғалым
Аарон Давид Бернштейн (1812-1884) – неміс-еврей жазушысы, реформатор және ғалым. Өмірі мен шығармашылығы, әдебиетке қосқан үлесі туралы ақпарат.
-
Раввин Иуда Лейб Гордон: Өмір және шығармашылығы
Раввин Иуда Лейб Гордон: біография, өмір жолы, еврей ақыны, Хаскала дәуіріндегі өлеңдері. Вильнюсте туған, білімімен көзге түскен тұлға.
-
Гершон Шауль Липманн: Богемиялық раввин және талмуд ғалымы
Рабби Гершон Шауль Липманн – богемский раввин, толкователь Мишны (Tosefet Yom Tov). Важный талмудист Праги и Польши, жил в "Золотой век". ✡️📚
-
Александр Кохут: Раввин, шығыстанушы және ғалым
Александр Когут (1842-1894) – равин, шығыстанушы, раббилер әулетінен шыққан. Әкесі тіл білімімен сабақтас, бірақ оны мектепке жіберуге шамасы келмеген.
-
Давид Фридлендер: Банкир, жазушы және қауымдық қайраткер
Давид Фридлендер (1750-1834) – неміс банкирі, жазушысы, еврей қауымдастығының көшбасшысы. Ассимиляция идеологы, Реформалық иудаизмнің алғабасшысы.
-
Израиль Леви: Талмудтану ғылымының негізін қалаушысы
Израиль Леви (1841-1917) – неміс-еврей ғалымы, талмуд әдебиетін зерттеген. Мишна, Абба Саул фрагменттері туралы еңбектері халаха бойынша маңызды тұжырымдарды ұсынады.
-
Водианерлер әулеті: тарих және мұрасы
Филипп Водианер – еврейский общинный деятель 18-19 вв. из Сегеда. Президент общины, пожертвовал землю под синагогу. Его сын, Косман, был известным талмудистом.
-
Аарон Уайз: Америкалық раввин және қоғам қайраткері
Аарон Уайз (1844-1896) – американдық равин, дін ғалымы. Венгрия медреселерінде білім алған, Лейпциг және Халле университеттерінде оқыған. Тарихы мен еңбектері.
-
Соломон Лёвизон: венгрлік еврей жазушысы және тарихшысы
Саломон Лёвизон: венгрлік еврей жазушысы, тарихшы, тіл білгіші. Өмірі, білімі, еңбектері туралы ақпарат. Еврей мәдениеті, тарихы.
-
Леопольд Лёв: Венгр рабині және неологтық юдаизмнің қайта жаңғыртушысы
Липо́т Лёв (1811-1875) – венгерский раввин, основоположник неологизма. Биография, образование, происхождение и вклад в развитие иудаизма в Венгрии.
-
Венгр рабині және хасидтік православиенің басшысы Хиллел Лихтенштейн
Раввин Хиллель Лихтенштейн (1814-1891) – венгерский раввин, лидер хасидского православия. Биография, учеба у Хассама Софера, служение в Венгрии.
-
Арон Тәнзер: Австрия және Германия раввинінің өмірі мен қызметі
Арон Тәнзер (1871-1937) – Австрия және Германиядағы равин, дін қызметкері, автор. Өмірі, білімі, қызмет еткен қалалары туралы ақпарат. Тарих, еврей мәдениеті.
-
Венгр рабині және діни реформаның алғашқы дамуы
Венгр раввині Аарон Хорин (1766-1844) – дін ағартушы, реформатор. Ұлттық тілде дұға, мектеп ашу, еврейлердің құқығы үшін күресті.
-
Соломон Юда Лёб Рапопорт: Галициялық және чех раввині, еврей ғалымы
Соломон Рапопорт (1786-1867) – галицийский и чешский раввин, еврейский ученый, основатель направления "Wissenschaft des Judentums". Биография и вклад.
-
Хуго Бергман: ізраилдік философ, өмірі мен қызметі
Хуго Бергманн (1883-1975) – ізраилдік философ, Прагада туған. Палестинаға көшкен, Берта Фантаның қызымен үйленген еврей ғалымы туралы ақпарат.
-
Franz Delitzsch
-
Раббы Ақива Эйгер: Еуропалық еврейлердің көрнекті ғалымы және басшысы
Раввин Акива Эйгер (1761-1837) – көрнекті еврей ғалымы, галахист, Еуропа еврейлерінің жетекшісі. Өмірі, білімі, және шығармалары туралы ақпарат.
-
Мануэль Жоэль: еврей философы және дін тарихындағы зерттеулер
Мануэль Жоэль – неміс-еврей философы, қазіргі Польшада туған. Еврей философиясы, Ибн Габироль, Маймонид және Ақиба мектебі тарихына үлкен үлес қосты.
-
Ресейлік барон және шығыстанушы Давид Гинцбург
Давид Гинцбург (1857-1910) – Ресейлік барон, шығыстанушы, еврей қауымдастығының қайраткері. Әкесі World ORT ұйымын құрған. Биографиясы, тұтынушылар туралы ақпарат.
-
Йозеф Перлес: Өмірбаяны мен ғылыми еңбектері
Иосиф Перлес (1835-1894) – венгерский раввин, получивший образование в Брауншвейге и Бреслау. Ученый, доктор философии, специалист по талмуду и востоковедению.
-
19-20 ғасырлардағы еврей ғалымы Йехуда Лейб Кринский және оның «Мехокекей Йехуда» еңбегі
Еврей ғалымы, теолог, кәсіпкер және қайырымдылық шараларымен аты белгілі Йегуда Лейб Кринскийдің өмірі мен қызметі. 19-20 ғғ. тарихы.
-
Михаил Хайльприн: Американдық еврей ғалымы және қоғам қайраткері
Михаил Хайльприн (1823-1888) – еврейский библеист, критик, писатель из Польши. Изучал иврит, владел >10 языками. Биография и семья ученого.
-
Авраам Дов Бер Лебенсон: Өмір және шығармалары
Авраам Доб Бер Лебенсон (1789-1878) – литвалық еврей ақыны, педагог, иврит тілінің шебері. Өмірі, шығармашылығы, «Адам ха-Кохен» псевдонімі туралы ақпарат.
-
Даниель Ициг: Пруссиялық еврей банкирі және қоғам қайырымдысы
Даниель Ициг (1723-1799) – прусский банкир, придворный еврей Фридриха II. Партнерство с Эфраимом, аренда минц Саксонии и Пруссии. История, финансы.
-
Ициг-Вульф әулетінің тарихы мен мәдени мұрасы
Ицiг-Вульф отбасының балалары мен түлектері: еврей және неміс мәдениетіне үлкен үлес қосты, музыка тарихындағы рөлі, Мендельсонмен байланысы.
-
Бреслаудегі еврей теологиялық семинариясы: Йона Фрэнкелдің мұрасы
Бреслаудегі еврей теологиялық семинариясы (1854-1938) – Орталық Еуропадағы алғашқы раббинат семинариясы. Йона Фрэнкелдің мұрасымен құрылған, еврей ғылымын дамытқан.
-
Исаак Маннгеймер: Раввин және еврей қауымының қайраткері
Исаак Маннгеймер (1793-1865) – равин, депутат, первый катехизатор Дании. Биография, образование, вклад в эмансипацию евреев и религиозное просвещение.
-
Элкан Нейтан Адлер: еврей тарихы мен қолжазбалар коллекционерінің өмірі мен еңбектері
Элкан Адлер: британдық тарихшы, заңгер, еврей кітаптарын жинаушы. Қаһир генизасынан 25 мыңнан астам қолжазба фрагментін әкелген алғашқы еуропалық.
-
Саломон Бубер: Галицкий еврейский ученый и редактор древних текстов
Саломон Бубер (1827-1906) – еврейский ученый, редактор древнееврейских текстов. Известен изданиями Мидраша и исследованиями средневековых рукописей.
-
Моисей Мендельсонның «Иерусалим» кітабы: Діни билік және яһудилік
Мозес Мендельсонның «Иерусалим» кітабы: дін мен мемлекеттің ажырасуы, еврейлердің құқықтары, саяси теория, еврейлік ағартушылығы (Хаскала) тақырыбын қамтиды.
-
Саломон Мунк: Немец-Еврей Француз Шығыстанушысы (1803-1867)
Саломон Мунк (1803-1867) – неміс-еврей, француздық шығыстанушы ғалым. Еврей дініндегі білімі, тілдерді зерттеуі, және ғылыми еңбектері туралы ақпарат.
-
Неемея Брюлль: Раввин, ғалым және реформатор өмірі мен еңбектері
Нехемия Брюлль (1843-1891) – раввин, ученый. Образование получил у отца и в Венском университете. Сторонник реформистского иудаизма, раввин Франкфурта.
-
Жаһудиттану ғылымының XIX ғасырлық қозғалысы
Ғылыми еврейтану (Wissenschaft des Judentums) – еврей мәдениетін, тарихын зерттеу қозғалысы. 19 ғасырда пайда болды, еврей дәстүрінің бастауларын анықтады.
-
Ашер Ашер: Шотландиядағы еврей медицинасының алғашқы өкілі
Ашер Ашер – Шотландиядағы медицина саласына алғаш кірген еврей. 1873 ж. "Қынап тойы" кітабын жариялады. Биографиясы, өмірі мен қызметі туралы ақпарат.
-
Гideon Brecher: Австриялық жазушы және дәрігер өмірі мен еңбектері
Гideon Brecher (1797-1873) – австрийский врач и писатель, ключевая фигура моравского Хаскала. Первым получил мед. образование, изучал талмуд и медицину.
-
Мажар православиесінің көрнекті раввині Моше Шик туралы
Махарам Шик (1807-1879) – көрнекті венгр православие раввині. Өмірі, шығу тегі, және раввиндық пікірлері туралы ақпарат. Тарих, дін, раввиндер.
-
David ben Naphtali Fränkel
-
Moses Gaster
-
Hillel Noah Maggid
-
Meir Eisenstaedter
-
Budapest University of Jewish Studies
-
Isaac Leeser
-
David Cassel
-
Alfred Edersheim
-
Jakob Klatzkin
-
Gustav Gottheil
-
Jakob Guttmann (rabbi)
-
Julius Guttmann
-
Joseph Franz Molitor