Яков Эттлингер: Ашкеназдық равин және автор

Кіріспе

Неміс раввині және жазушысы (1798–1871)

Якоб Эттлинглер (17 наурыз 1798 – 7 желтоқсан 1871) – ашкенази раввині және жазушы, ортодоксалдық иудаизмнің жетекшілерінің бірі. Ол кейде өзінің ең белгілі еңбегінен кейін «Арух ла Нер» (ערוך לנר) деп аталады.

Өмірбаян

Эттлингер Баденнің Карлсруэ қаласында дүниеге келді және Пруссияның Алтона қаласында қайтыс болды. Ол алғашқы білімін Карлсруэдегі кіші мәжілісхананың раввині болған әкесі Аароннан алды. Арон сондай-ақ, Кабалаға терең бойы жеткен, танымал Талмуд ғалымы еді. Эттлингер Талмуд білімін Германиядағы ең маңызды Тора орталықтарының бірі – Вюрцбургтегі Абрахам Бингтің ешивасында толықтырды. Ол сонымен қатар Вюрцбург университетінде философияны оқыды. Осылайша, ол академиялық білім алған алғашқы неміс раввиндерінің қатарында болды. Дегенмен, ол ешқандай ресми диплом алмағанын атап өткен жөн. Көшпенділік кезеңінде жасалған кез келген құрбандық автоматты түрде жарамсыз болып есептеледі, өйткені Тауратта Құдайдың Көшпенділік дәуірінде құрбандықтардың "иісін" енді "қабылдамайтыны" анық айтылған, осылайша, реях жасау ниеті бекер және масқара болып табылады. Атақты "Машиналық маццо" дауында Эттлингер машинамен жасалған маццоны Пасхада пайдалануға болатыны туралы үкім шығарды. Ол былай деп жазды: "Егер олар одан жаңалық болғандықтан жиреніп қараса; біз, Германия раввиндері, тура жолдағыларымыз, Тора және мицвоттарға қатысты жаңалықтардан садақпен атылғандай алыс тұрамыз. Алайда, сарапшылар мен табиғатты зерттеушілер табиғатқа қатысты қандай жаңалықтар ашса, біз де олардан жақсылықты қабылдап, біліміміздегі кемшіліктерді жоюға, әрбір ақылды адам өз қалауынша мицвоттарды сақтауға тырысуымыз керек". Дегенмен, ол маццоның жиектерін кесіп тастауды бұйырды, осылайша олар дәстүрлі маццолар сияқты дөңгелек болып көрінуі керек еді. 1859 жылы Эттлингерге өзін пайғамбар Илияс деп мәлімдеп, Құдайдың сөзімен әрекет ете отырып, үйленген әйелді тазалауға батыл болған бір оқиға туралы кеңес сұрады. Эттлингерден әйелдің күйеуіне адал емес әйел мәртебесіне ие болғанын анықтау сұраныс болды. Эттлингер жауабын былай деп бастады: "Мен барлық жайттарды қарастырып шықтым, және осы әйелге күйеуіне рұхсат беруге болатын осы ақымақтық індетіне ем табу өте қиын". Алайда, оның соңғы қорытындысы әйел Құдайдан келген бұйрыққа сәйкес әрекет еткеніне сенгендіктен, оған физикалық күшпен мәжбүрленгендей қарау керек еді және ол бұл мәселеде таңдау жасауға мүмкіндігі болмады.

Ettlinger was born in Karlsruhe, Baden, and died in Altona, Prussia. He received his early education from his father Aaron, who was Klausrabbiner (rabbi of a small synagogue) in Karlsruhe. Aaron was also a recognized Talmudical scholar who was steeped in Kabbalah. Ettlinger rounded off his Talmudical education in the yeshiva of Abraham Bing in Würzburg, one of the most significant Torah centers in Germany. While there, he attended the University of Würzburg, mainly studying philosophy. He was thus among the earliest German rabbis who possessed academic training. It should be pointed out, however, that he never received any formal degree. any sacrifice offered during the period of exile will be automatically invalidated, since the Torah clearly states that God declared he would no longer "inhale" the "scent" of the offerings in the epoch of exile, thus rendering any intent of generating reiach void and farcical. In the famed Machine Matzo Controversy, Ettlinger ruled that machine made Matzo could be used on Passover. He writes, "If they are disgusted with it because it is a new thing; we, the rabbis of Germany who are upright in their hearts also distance [ourselves from] innovations regarding Torah and mitzvos as far as a bowshot away. However, what the experts and natural scholars innovate in regards to nature, why should we not accept the good from them, to strengthen the holes in our knowledge, to keep the mitzvos as any understanding man could judge for himself. "Nevertheless, he instituted that the matzos' edges be cut off, so that they would appear round, like traditional matzos. In 1859, Ettlinger was consulted about an incident where a man, claiming to be the prophet Elijah and acting on the word of God, defiled a married woman. Ettlinger was asked to determine whether the woman had acquired the status of an unfaithful wife, rendering her forbidden to her husband. Ettlinger began his response by stating: "I have reviewed all of the aspects, and it is very difficult to find a cure and a remedy for this plague of stupidity that would permit this woman to her husband." However, his final conclusion was that since the woman had believed she was acting under the express orders of God, she was to be looked at as if she had been physically compelled and had no choice in the matter.

Арух ла-Нер

Эттлингердің "Арух ла Нер" еңбегі, көптеген Талмуд трактаттарына жаңа түсініктер жиынтығынан тұрады, және әлемдегі ешивалардағы негізгі мәтіндердің бірі болып саналады. Бұл, ең алдымен, осы еңбектің айрықша белгісі болып табылатын "талмуд көздерінің қатаң интеллектуалдық тәртіппен және егжей-тегжейлі талдауымен" байланысты болуы мүмкін. Оны Элхонон Вассерман, Адин Штейнсальц, Борух Бер Лейбовиц және Реувен Грозовский сияқты ғалымдар жиі сілтеме жасайды.