Кіріспе

"Салли" – Айзек Азимовтың ғылыми-фантастикалық әңгімесі. Ол алғаш рет 1953 жылғы мамыр-маусым айларында шыққан "Фантастик" журналында жарияланды, содан кейін "Найтфалл және басқа да әңгімелер" (1969) және "Толық робот" (1982) жинақтарына енді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

2057 жылы жолдарға тек позитрондық миы бар көліктер ғана шығаруға рұқсат етіледі; бұл автономды көліктер және оларға адам жүргізушісі қажет емес. 51 ескі көлік Джейк басқаратын фермаға жеткізілді, онда оларға тиісті күтім жасалуы мүмкін. Барлығының аттары бар, бірақ Джейк тек үшеуін ғана таниды. Салли – әдемі кабриолет, мүмкін, Корвет (әңгіме жазылған кезде АҚШ-та жасалған жалғыз спорттық автомобиль), ал Джузеппе – седан, Альфа Ромео штаб-пәтері орналасқан Милан зауыттарында жасалған. Фермадағы ең ескі көлік 2015 жылғы, «Мат о мот» машинасы, ол Мэтью деген атпен танымал, және Джейк бір кезде оны жүргізуші ретінде пайдаланған. Фермадағы көліктер есіктерді жауып, сигналдап, сондай-ақ қозғалтқыштан келетін дыбыс арқылы байланысады. Реймонд Геллхорн, адал емес бизнесмен, миларды «қайта өңдеу» үшін бірнеше көлікті ұрлауға тырысады. Ол Джейкті тапаншамен қорқытып, нашар жалғанған автобусқа отырып, оны фермадан барымта ретінде алып кетуге мәжбүрлейді. (Джейк автобустың позитрондық миының созылмалы мигренімен тең деп сипаттайды.) Көліктер автобусты қуалайды және айналап алып, есік ашылғанша онымен байланысады. Джейк құлап түседі, ал автобус Геллхорнмен бірге кетеді. Салли Джейкті фермаға қайтарады; Геллхорн келесі күні таңертең жол шұңқырында өлі қалпында табылады, шаршап, машинаның астында қалған. Полиция автобусты табады және оның дөңгелек іздері арқылы анықтайды. Әңгіме Джейктің көліктеріне деген сенімін жоғалтуымен аяқталады, егер көліктер өздерінің адамдар тарапынан құлдыққа түсірілгенін түсінсе, әлем қандай болатынын ойлап, көтеріліс жасауы мүмкін деген ойға келеді.