Кіріспе

Нацистік концлагерь күзетшісі Хуана Борман (немесе Йоханна Борман; 10 қыркүйек 1893 – 13 желтоқсан 1945) 1938 жылдан бастап бірнеше нацистік концлагерьде неміс түрме күзетшісі болды және 1945 жылы сот отырысынан кейін Германияның Төменгі Саксониясындағы Хамелин қаласында соғыс қылмыскері ретінде өлім жазасына кесілді.

Сот және өлім жазасы

Сотта Борман 1938 жылы "көп ақша табу үшін" СС-тің қосымша құрамына қосылғанын айтты. Ол алдымен Саксониядағы Лихтенбург концлагерінде, СС обэрауфсехери Джейн Бернигаудың басшылығымен тағы 49 әйелмен бірге қызмет етті. 1939 жылы ол Берлинге жақын орналасқан Равенсбрюк әйелдер лагеріндегі жұмысшылар тобын қадағалауға тағайындалды. 1942 жылдың наурыз айында Борман оккупацияланған Польшадағы Аушвиц лагерінде күзетшілікке таңдалған бірнеше әйелдің қатарында болды. Ол бойы шағын, қатыгездігімен танымал еді. Жәбірленушілер оны "Визель" (сүрегін) және "иттермен бірге жүретін әйел" деп атады. 1942 жылдың қазан айында Борман Аушвиц-Биркенауға ауфзехерин ретінде жіберілді. Оның басшылары Мария Мандель, Марго Дрешел және Ирма Грезе болды. Борман ақырында жақын маңдағы Буди қосалқы лагеріне көшірілді, онда ол тұтқындарды зорлауын жалғастырды. 1944 жылы Германияның шығындары артқанда, Борман Силезиядағы Хинденбургке (қазіргі Забже, Польша) қосалқы лагеріне ауыстырылды. 1945 жылдың қаңтарында ол Равенсбрюкке қайта оралды. Наурыз айында ол соңғы өзінің орнына, Берген-Белсенге, Целле қаласының жанына келді, онда Йозеф Крамер, Ирма Грезе және Элизабет Волкенраттың (барлығы да онымен бірге Биркенауда қызмет еткен) басшылығымен қызмет етті. 1945 жылдың 15 сәуірінде британ армиясы Берген-Белсенді басып алды, онда 10 000-нан астам мәйіт және 60 000 аман қалғандар табылды. Босатушылар барлық СС қызметкерлерін өлгендерді көтеріп жүруге мәжбүрледі. Борман кейін британдықтармен тұтқындалып, сұраққа алынды, содан кейін 1945 жылдың 17 қыркүйегінен 1945 жылдың 17 қарашасына дейін өткен Белсен сотында сотталды. Сотта ол Аушвиц және Белсенде жасаған кісі өлтірулеріне қатысты куәліктерді тыңдады, кейде ол өзінің "үлкен, қатыгез қасқыр итін" – неміс овчаркасын көмектеспейтін тұтқындарға жіберіп жіберді. Ол кінәлі деп танылып, 1945 жылдың 13 желтоқсанында (Грезе мен Волкенратпен бірге) дарға асылды. Оның өлім жазасын орындаған Альберт Пьерпойнт кейін былай деп жазды: "Ол дәлізден еңкейіп, қарт және шаршаған көрінді. Ол 42 жаста (нақты жасы 52), бойы 1,5 метрден сәл ғана жоғары еді. Таразыға қойылғанда дірілдеді. Немец тілінде ол: "Менің сезімім бар" деді".