Кіріспе

Steyr Daimler Puch – 1987 және 2001 жылдар аралығында кезең-кезеңмен таратылған, Австрияның Steyr қаласында орналасқан ірі өндірістік конгломерат. Оның бөлімшелері мен қызметтері жеке меншік иелерімен және жаңа атаулармен өз жұмысын жалғастырды.

Тарих

Компания бастапқыда Йозеф унд Франц Верндл және Компания деп аталған, 1864 жылы мылтық өндіруші ретінде құрылған. 1894 жылы компания велосипедтер шығара бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде компания тез өсті, соғыс аяқталғанда 14 000 адам жұмыс істеді. 1918 жылдан кейін Steyr автомобильдері жасала бастады. 1917 жылдың қыркүйегінде Steyr компаниясы ХХ ғасырдың ең ұлы автомобиль инженерлерінің бірі ретінде танылатын, бірақ сол кезде көпке белгісіз болған Ханс Ледвинканы «Chefkonstrukteur» лауазымына тағайындады. Ол компанияның автомобиль өндірісін құруға жетекшілік етті. Бірінші Steyr машинасы, алты цилиндрлі II «12/40» түрі 1920 жылы пайда болды. Ол салмақты және жақсы жасалған, бірақ сәл ауыр болды. Одан халықаралық жетістіктермен көзге түскен спорттық нұсқалар шығарылды. 1920 жылдардың соңындағы шағын, бірақ сәнді 1,5 литрлік алты цилиндрлі «Тип XII» халықаралық автокөлік прессасының жоғары бағасын алды. 1926 жылы компания Steyr Werke AG деп аталды. 1934 жылы Steyr, Austro Daimler Puch компаниясымен бірігіп, Steyr Daimler Puch құрды. Осы жылдары шығарылған ассортимент негізінен заманауи дизайннан тұрды, жартылай немесе толық бірлесімді конструкциясы бар корпус, ағымдық бояумен, бір литрлік Steyr 50-ден 2,3 литрлік Steyr 220 «алты» дейін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Австрия үшінші рейхтің құрамында болғанда, Steyr Daimler Puch генералды директоры Георг Майндл концлагерьдегі құл еңбегін пайдалануды ұсынған алғашқы неміс өнеркәсіпшілерінің бірі болды. Ұсыныс мақұлданды және тұтқындар күзетілген пойызбен 30 км қашықтықтағы Гузендегі Маутхаузен-Гузен лагерінен әкелінді. Кейіннен, 1942 жылдың 5 қаңтарында Майндл СС группенфюрері Эрнст Кальтенбруннерге хат жазып, тұтқындарды Steyr зауытының кешеніне жақын жаңа «спутник» тұтқын лагерін салуды ұсынды. Бұл тұтқындардың жұмына бару және қайту уақытын және шығындарын азайтатынын, сондай-ақ қауіпсіздік пен көлік шығындарын төмендететінін түсіндірді. Ұсыныс мақұлданды және тұтқындар ғимараттар (бомбалағыштар және т.б.) құрылысына, сондай-ақ өндірістік жұмыс күшін ауыстыруға жұмылдырылды. Бұл тәжірибе басқа ірі неміс компанияларында кең таралмаған, бірақ басқалары да соған еліктеді, соның ішінде Mercedes Benz және MAN. Көлік құралдарының қатары әскери мақсатта болды, оның ішінде Фердинанд Порше жасаған, әуемен салқындатылатын 3,5 литрлік V8 қозғалтқышы бар Steyr RSO Raupenschlepper Ost. Соғыс кезінде онда кішігірім қарулар, шабуылдау мылтықтары, пулеметтер және ұшақ қозғалтқыштары өндірілді. Соғыстан кейін Steyr Daimler Puch дизельді жүк көліктері мен автобустарды, шағын және ауыр тракторларды жасап, жолаушылар автомобильдерін қайтадан өндіре бастады. Бірінші кезекте Steyr FIAT 1100E құрастырды, содан кейін Fiat 1400 машинасына өздерінің қозғалтқышын орнатып, машинаны «Steyr 2000» деп атады. 1957 жылдан 1970 жылдардың басына дейін FIAT лицензиясы бойынша шағын Puch 500 машинасын австриялық дизайнды қозғалтқышпен өндірді. Ең танымал өнімдері – екі цилиндрлі Haflinger және 4x4 немесе 6x6 Pinzgauer, Fiat Panda 4x4 (999 см³) және Mercedes Puch G. SDP осы көлік құралдарының бастапқы дизайны мен өндірісін жүзеге асырды. Haflinger 1959–1974 жылдары, Pinzgauer 1971–2000 жылдары, ал Puch G (Mercedes G класы деп те аталады) 1979 жылдан бері өндірілді. Компанияның Puch бөлімшесі Sears Roebuck арқылы АҚШ-та сатылатын мотоциклдер, мопедтер және мотороллерлер желісін өндірді, оның ішінде Puch 250 SGS картон қораппен тапсырыс берушінің үйіне жеткізілді. Austro Daimler филиалы Австрия императорлық армиясы үшін (1915 жылға дейін) ауыр тракторлар мен жүк көліктерін жасады. Steyr-дің негізгі азаматтық ауыл шаруашылығы тракторларын өндіруі 1947 жылы басталды. Соғыстан кейін Steyr Daimler Puch велосипедтер мен мопедтер өндірісін қайта бастады, біртіндеп бірнеше елде дистрибьюторларды құрып, олардың сатылуын басқарады. Steyr басқа бөлшек саудагерлер үшін, әсіресе Sears үшін велосипедтер жасады. 1970 жылдардың ортасында «Steyr Daimler Puch America» компаниясы Коннектикут штатында велосипедтер мен мопедтерді импорттау және таратуды басқару үшін құрылды. Puch Austro Daimler велосипедтері 1987 жылдың ортасында Италияның Piaggio & C. S. p. A. компаниясына сатылғанға дейін Австрияның Грац қаласында өндірісте болды.

Бірте-бірте таралуы

1987 жылы Steyr Daimler Puch AG өзінің әр түрлі өндірістік желілерінің бөліктерін жеке компаниялар құру үшін сата бастады, олардың ішінде жүк көліктерін өндіру үшін Steyr Nutzfahrzeuge AG ("Steyr Commercial Vehicles", SNF; әлі де Steyr қаласында орналасқан), автобустарды өндіру үшін Steyr Bus GmbH (Венада), автомобильдерді құрастыру үшін Steyr Daimler Puch Fahrzeugtechnik AG (SFT) және Graz Liebenau қаласындағы EUROSTAR бірлескен кәсіпорны, сондай-ақ 1990 жылы Steyr Tractor (Steyr Landmaschinentechnik AG) кірді. Басқа өндіріс желілері бөлініп шығарылды немесе дербес компаниялар құру үшін толығымен сатылды, соның ішінде Puch мотоциклдер бөлімшесі Piaggio компаниясына, ал Steyr Mannlicher қару-жарақ өндірді. 1990 жылы дизельді қозғалтқыштар бөлімшесі Steyr Motorentechnik GmbH болып бөлінді, ол 2001 жылы тәуелсіз компанияға айналып, өзін Steyr Motors GmbH деп атады. Steyr Landmaschinentechnik AG (Steyr Tractor) 1996 жылы Case Corporation компаниясына сатылып, Case Steyr Landmaschinentechnik деп аталды (ал 1999 жылдан бері CNH құрамында). 1998 жылы әскери көліктер өндірісі австриялық инвесторлық компанияға сатылды, ол оны Steyr Daimler Puch Spezialfahrzeug GmbH (SSF) деп атады. 2003 жылы SSF қорғаныс жабдықтарын өндіретін американдық General Dynamics компаниясына және General Dynamics Land Systems компаниясына сатылды.

Қарулар

Steyr Daimler Puch қолғаптарды да өндірді, мысалы, Steyr SP (1957) және Steyr GB (эскизі 1968 жылы басталды), Steyr SSG 69 снайперлік винтовкасы (1969) және Steyr AUG шабуыл винтовкасы (1977). 1989 жылы құрылған Steyr Mannlicher 2019 жылға дейін қолғаптар өндірісін жалғастырды, содан кейін компанияның атауы Steyr Arms болып өзгертілді.