Кіріспе

Франциядағы канал. Равьерден шығумен бірге, су өсімдіктерінің тым тез өсуінен зардап шегетін және винттің тозуына себеп болатын өте қиын участок кездеседі. Сонымен қатар, Cry sur Armançon шағын ауылы орналасқан, онда Acrobatix Adventure Park саябағы бар. Aisy-ден өткеннен кейін канал Côte d'Or департаментіне кіреді. Содан кейін ол Buffon арқылы өтеді, 18 ғасырда граф де Буффон салған үлкен темір өңдеу зауытынан өтеді. Монбард қаласына жетуге дейін енді қысқа ғана жол қалды. Жақын жерде Fontenay аббаттығы орналасқан. Қазір канал Bren өзенінің кең, тегіс жазығынан өтеді. Сегіз шлюзден және Монбардан кейін 13 км өткен соң канал Alise Sainte Reine ауылына жақын, Venarey les Laumes-ке жетеді, бұл жердің Alesia шайқасы болған жер екені айтылады. Осы жерде география күрт өзгереді. Темір жол тікелей Дижонға қарай созылады, Бургундияның тік беткейіне көтеріліп, Blaisy Bas қаласындағы ұзын туннель арқылы өтеді. Ал канал оңтүстікке бұрылып, 40 шлюзден өтеді. Содан кейін қала орталығына жақын үлкен, толық жабдықталған портқа жетеді. Одан кейін канал 3 километрлік туннельге кірмес бұрын ағаштармен қапталған тіліктерден өтеді. Бірнеше жыл бұрын туннель ішінде қайғылы оқиға болғандықтан, барлық қайықтарда тұрақты немесе қолға ұсталатын шам болуы керек. Créancey ауылының жанында пайда болған канал төмендей бастайды, A6 автожолына жақын, Vandenesse және Châteauneuf ауылдарынан өтіп, Pont d'Ouche жерінде Ouche өзенімен қосылады, онда қайықтарды қыстатуға арналған тұрақтар бар. Жақын жерде Bligny sur Ouche шағын қаласы орналасқан, онда көбелектер мұражайы және Эпинац кеншілер қаласынан каналға жүк тиеу станцияларына дейін созылған темір жолдың жолында салынған тар темір жол бар. Канал енді бағытын оңтүстік-шығыстан солтүстік-шығысқа өзгертіп, Бургундия аймағының астанасы Дижонға қарай Ouche өзенінің аңғары арқылы өтеді. Plombières lès Dijon қаласына жеткенде канал оңтүстік-шығысқа бұрылып, Lac Kir көлінің жанынан өтеді, бұл көл демалыс үшін пайдаланылады және Дижонның бұрынғы мэрі, канон Félix Kir есімімен аталады, сонымен қатар оның құрметіне аталған ақ шарап пен қара құлпынай ликерінен жасалған Kir сусыны да бар. Дижон портынан шығып, Perrigny-дегі SNCF депосы мен Longvic әуежайынан өтіп бара жатқанда канал Saône өзенінің кең және салыстырмалы түрде тегіс аңғарына кіреді. Соңғы 30 шақырымда канал Thorey en Plaine маңындағы шағын бұрылыстан басқа толығымен түзу, ал аймақтың негізгі қызметі қазір ауыл шаруашылығы болып табылады. Brazey en Plaine қасынан өткеннен кейін көп ұзамай канал өзінің соңғы нүктесіне жетеді – Saint Jean de Losne, Франциядағы ең ірі ішкі демалыс порты, онда ол Saône өзенімен қосылады.

Тарих

Канал құрылысы Генрих IV билігінде 1605 жылдан бері қарастырылып келді. Алайда Морван тауларын кесіп өту қиындықтар тудыратын болды. Соңғы таңдалған бағыттан өзге, тағы да бірнеше бағыттар зерттелді, олардың барлығы солтүстікке қарай салынбақ болған. Бірақ, ақырында канал Армансон және Уш өзендерінің аңғарларымен жүргізілуіне шешім қабылданды. Луи XV 1773 жылдың 7 қыркүйегінде канал құрылысы туралы жарлыққа қол қойды. 1774 жылы тәж Йоннаға дейінгі бөліктің құнына төлейтіні, ал Саонаға дейінгі бөлікті Бургундия штаты қаржыландыратыны айқындалды. 1775 жылы жалпы құны 7,18 миллион француз фунты деп есептелді. 1777 жылы Ларош-Тоннер бөлігінде жұмыс басталды. 1781 жылы Дижон мен Саона арасындағы екінші жағынан жұмыс жүргізілді. Француз революциясының басында, 1790-1795 жылдар аралығында құрылыс баяулап, содан соң тоқтады. Жұмыс 1808 жылы Наполеонның бұйрығымен төрт ірі қолданыстағы каналдарды жеке компанияларға сату жарияланғаннан кейін қайта жаңғыртылды. 1808 жылы Ларош пен Дижон арасындағы бөлік ашылды, осылайша Саонаға және тікелей Рона аңғарына жол ашылды. Осы кезде каналдың Саона мен Йонн аңғарлары арасындағы суайырымын қалай кесіп өтуі мәселесі талқыланып жатты, бірақ 1812 жылы туннель салу және каналдың жоғары бөліктерін сумен қамтамасыз ету үшін суқоймалар құру туралы шешім қабылданды. Туннель 1826-1832 жылдар аралығында салынды, ал 1832 жылы канал кеме қатынасы үшін толығымен ашылды, бірақ маңызды суқоймалар 1840 жылға дейін аяқталмады. 1879-1882 жылдар аралығында қажет болған жағдайларда шлюздердің мөлшері Freycinet стандартына сәйкес келу үшін ұлғайтылды, содан кейін 250 тоннаға дейін сыйымдылығы бар және 38,50 метрге дейін ұзын баржаларды каналмен жүргізуге мүмкіндік болды.

Пайдаланушылар

Коммерциялық баржалық қозғалыс екі ұшымен шектеледі; оңтүстікте Сент-Жан-де-Лосне мен Дижон арасында және солтүстікте Мигеннен Бриенонға дейін. Басқа жағдайда, қозғалыс пайдаланушылардың үш түріне ғана рұқсат етіледі: жеке меншік қайықтар (қазіргі кездегі ең маңызды пайдаланушылар тобы), жалға берілетін кемелер, соңғы жылдары бірнеше жалға беру базалары жабылуына байланысты азайып барады, және қонақүй баржалары, негізінен оңтүстіктегі Уш өзенінің аңғарында шоғырланған, бірақ үш қонақүй баржасы солтүстік бөлігінде де жұмыс істейді.