Кіріспе

Қоңыр егеуқұйрықтар түрі

Дуглас қоңыр егеуқұйрығы (Tamiasciurus douglasii) – Солтүстік Американың батысында, Тынық мұхитының солтүстік-батысында (АҚШ-тың солтүстік-батыс жағалау штаттары мен Канаданың Британдық Колумбиясының оңтүстік-батыс жағалауын қоса алғанда) Калифорнияның орталық бөлігіне дейін таралған, Мексиканың Баха-Калифорнияның солтүстігінде оқшауланған түршесі бар қарағай егеуқұйрығы. Оны кейде чикари немесе қарағай егеуқұйрығы деп те атайды, бірақ бұл атаулар американдық қызыл егеуқұйрығына да қолданылады. Атаудың басқаша жазылу түрлері – Дуглас егеуқұйрығы және Дуглас-тың егеуқұйрығы. Кингс-Ривердегі жергілікті американдықтар оны ерекше дабыл үнін еліктеу үшін "Пиллльоует" деп атаған.

Сипаттама

Джон Мьюр Дуглас білгіршесін "Калифорния Sciuridæ тұқымдасының ең қызықты және ықпалдысы" деп сипаттады. Ересектердің ұзындығы шамамен 33 см (құйрығын қоса алғанда 13 см), ал салмағы 150-300 грамм аралығында болады. Олардың сыртқы түрі маусымға қарай өзгереді. Жазда арқасы сұрғылт немесе көкшіл-қоңыр, ал кеудесі мен ішкі жағы ақшыл-сары, ал аяқтары мен табандары қоңыр болып көрінеді. Қыста оның түсі қоңырланып, астыңғы жағы сұрға айналады; сондай-ақ, қыста құлақтары жаздағыдан да қалыңдау көрінеді. Көптеген білгірлер сияқты, Дуглас білгірлерінің де көзінің айналасында ақ сақина болады.

Өсіру

Жұптасу ақпан айының өзінде басталуы мүмкін. Жүктілік шамамен төрт аптаға созылады, ал балалары (жаңа туғандары жетілмеген) шамамен сегіз аптада сүттен айырылады. Бір ұяда алтыға дейін бала болуы мүмкін, бірақ көбінесе төрт бала болады. Олардың таралған аймағының оңтүстік және төменгі бөліктерінде жылына екі рет балалайды.

Тіршілік ету ортасы

Дуглас әскеріштері Тынық мұхитының жағалауындағы қылқан жапырақты ормандарда, Калифорнияның Сьерра-Невада тауларынан солтүстікке қарай Британдық Колумбияның оңтүстік-батыс жағалауына дейін қоныстанды. Tamiasciurus douglasii ескі, жақсы өскен ормандарды немесе жаңадан өскен ормандарды ұнатады, және кейбір авторлар оларды олардың болуына тәуелді деп санайды. Меарнс әскеріштесі – Дуглас әскеріштесінің ерекше бір түрі, ол Баха-Калифорнияның шағын бөлігіндегі құрғақ қарағай ормандарында мекендейді. Олардың таралған аймағының көп бөлігінде Дуглас әскеріштері Солтүстік Американың қалған бөлігіндегі қылқан жапырақты ормандарда мекендейтін американдық қызыл әскеріштесінің орнын толықтай басады. Екі түрдің қоныстану аймақтарында өте аз қиылыс байқалады. Дуглас әскеріштері аумақтық жануарлар; қыста әр әскеріштей шамамен 10 000 шаршы метр аумақты иеленеді, бірақ көбейту маусымында жұптар бір аумақты бірлесіп қорғайды. Дуглас әскеріштері күндіз, жыл бойы белсенді болады, көбінесе кіршікшілерге дауыстап ескертеді. Жазғы түндерде олар ағаштардағы шар тәрізді ұяларда ұйықтайды, ал қыста ағаштардағы ойықтарды ұя ретінде пайдаланады. Жазда бірге көрінетін әскеріштейлердің тобы, әдетте, бір туысқаннан шыққан жас әскеріштейлер болады.

Диета

Дуглас бөркіттері көбінесе Дуглас шыршасы (Pseudotsuga menziesii), Ситка емені (Picea sitchensis) және жағалау қарағайы (Pinus contorta) сияқты қылқан жапырақты ағаштардың тұқымдарын жейді. Олар сондай-ақ, жасыл алып секвойя конустарының ет тәрізді қабыршақтарын, жаңғақтарды, жидектерді, саңырауқұлақтарды, сары қарлығаш сияқты құстардың жұмыртқаларын, сондай-ақ құлпынай мен алма сияқты кейбір жемістерді де жейді. Дуглас бөркіттері азық-түлік қорын жинап, оны бір орында немесе "қоймада" сақтайды, бұл қоймаға "құрғақ" деп те айтуға болады. Бөркіт конус қабыршақтарын жұлып, тұқымға жететін кезде, тасталған қабыршақтар үйіліп, бірнеше метрге дейін өсетін қалың қабаттарды құрайды, себебі осы орынды ұрпақтан-ұрпаққа пайдаланады. Олардың жауына Тынық мұхитының күміс есігі (мартен), бобкат, үй мысықтары, солтүстік шоқбалықтар және сұлулар жатады. Олар адамға тез бейімделсе де, адамдар оларға қауіп төндіруі мүмкін, ағаш өсіру үшін тұқым іздеп конус сақтау орындарын тонау арқылы және ескі өркенді орманды жою арқылы. Дегенмен, бөркіттердің саны орманды коммерциялық сипатта кесудің әсеріне ұшырамаған сияқты.