Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әскери жаттығу ұшақтары отбасы
ұшақ
Family of military training aircraft
the aircraft
North American Aviation T-28 Trojan – North American Aviation компаниясы жасаған, 1950 жылдардан бастап АҚШ Әуе күштері мен Әскери-теңіз күштері қолданған радиалды қозғалтқышты әскери жаттығу ұшағы. Жақсы жаттығушы ретінде пайдаланылудан бөлек, T-28 Вьетнам соғысы кезінде, негізінен, бүлікке қарсы күреске арналған ұшақ ретінде де табысты қолданылды. Қазірде ол азаматтық қолданыста әуедегі акробатикалық көрсетулерге және соғыс кезеңінің ұшақтарына қатысты қолданылады.
The North American Aviation T 28 Trojan is a radial engine military trainer aircraft manufactured by North American Aviation and used by the United States Air Force and United States Navy beginning in the 1950s. Besides its use as a trainer, the T 28 was successfully employed as a counter insurgency aircraft, primarily during the Vietnam War. It has continued in civilian use as an aerobatics and warbird performer.
Жобалау және әзірлеу
1949 жылдың 24 қыркүйегінде XT 28 (компания белгілемесі NA 159) алғаш рет ұшты, ол T 6 Texan ұшағын алмастыру үшін жобаланған. T-28A 1950 жылдың маусым айының ортасында Флорида штатындағы Эглин әуе базасындағы сынақ полигонына 3200-ші истребитель сынақ эскадрильясымен озық оқу ұшағы ретінде жарамдылығын тексеру үшін жеткізілді, оның кезеңдік өту, құралдармен жұмыс және ұшу аспаптарын пайдалану мүмкіндіктері ескерілді. Қанағаттанарлық деп табылғаннан кейін келісім-шарт жасалды және 1950 мен 1957 жылдар арасында барлығы 1948 дана салынды. T 28 американдық әскери қызметтен алынғаннан кейін, олардың бірнешеуі Hamilton Aircraft компаниясымен Nomair деп аталатын екі нұсқаға қайта жаңартылды. T 28R 1 деп белгіленген алғашқы жаңартылған ұшақтар стандартты T 28 ұшақтарына ұқсас болды және Бразилия теңіз күштеріне жеткізілді. Кейіннен, T 28R 2 ретінде кең ауқымды түрлендіру жүзеге асырылды, ол екі орынды тандемді ұшақты жалпы авиацияға арналған бес орындық кабиналы монопланға айналдырды. PacAero компаниясы бұрынғы әскери T 28A ұшақтарының басқа да азаматтық түрлерін Nomad Mark I және Nomad Mark II ретінде жасады.
On 24 September 1949, the XT 28 (company designation NA 159) was flown for the first time, designed to replace the T 6 Texan. The T 28A arrived at the Air Proving Ground, Eglin Air Force Base, Florida, in mid June 1950, for suitability tests as an advanced trainer by the 3200th Fighter Test Squadron, with consideration given to its transition, instrument, and gunnery capabilities. Found satisfactory, a contract was issued and between 1950 and 1957, a total of 1,948 were built. Following the T 28's withdrawal from U. S. military service, a number were remanufactured by Hamilton Aircraft into two versions called the Nomair. The first refurbished machines, designated T 28R 1 were similar to the standard T 28s they were adapted from, and were supplied to the Brazilian Navy. Later, a more ambitious conversion was undertaken as the T 28R 2, which transformed the two seat tandem aircraft into a five seat cabin monoplane for general aviation use. Other civil conversions of ex military T 28As were undertaken by PacAero as the Nomad Mark I and Nomad Mark II
Пайдалану тарихы
АҚШ Әуе күштері негізгі жаттықтырушы ретінде қабылдағаннан кейін, АҚШ Әскери-теңіз флоты мен Теңіз жаяу әскерлері де оны қабылдады. Әуе күштері 1960 жылдардың басында ұшақты бастапқы ұшқыш даярлығынан шығарып, оны тек арнайы операциялар экипаждарын шектеулі түрде даярлау және таңдалған шетелдік әскери қызметкерлерді бастапқы оқыту үшін пайдаланды. Дегенмен, ұшақ 1980 жылдардың басына дейін Әскери-теңіз флоты (және де-факто, Теңіз жаяу әскерлері мен Жағалау күзеті) үшін негізгі жаттықтырушы ретінде қолданыла берді. Осы ұшақтың ең көп саны АҚШ-тың Флорида штатындағы Милтон қаласындағы Уайтинг-филд әскери-әуе базасында әскери-теңіз авиациясының студент-ұшқыштарын даярлауда қолданылды. Т-28 ұшағының АҚШ әскери қызметіндегі карьерасы Т-34С турбовинттік жаттықтырушы ұшағы енгізілгеннен кейін аяқталды. Т-28 ұшағын соңғы рет ұшқан АҚШ Әскери-теңіз флотының эскадрильясы – Техас штатының Корпус-Кристи әскери-әуе базасында орналасқан VT-27 "Boomers" эскадрильясы, ол 1984 жылдың басында Т-28 ұшағымен соңғы жаттығу рейсін жасады. Оқу командасының соңғы Т-28 ұшағы, BuNo 137796, 1984 жылдың 14 наурызында Вашингтон әскери-теңіз округіне жөнелтіліп, Д.Колумбиядағы Әскери-теңіз күштерінің қолдау орталығында тұрақты түрде қойылды.
After becoming adopted as a primary trainer by the USAF, the United States Navy and Marine Corps adopted it as well. Although the Air Force phased out the aircraft from primary pilot training by the early 1960s, continuing use only for limited training of special operations aircrews and for primary training of select foreign military personnel, the aircraft continued to be used as a primary trainer by the Navy (and by default, the Marine Corps and Coast Guard) well into the early 1980s. The largest single concentration of this aircraft was employed by the U. S. Navy at Naval Air Station Whiting Field in Milton, Florida, in the training of student naval aviators. The T 28's service career in the U. S. military ended with the completion of the phase in of the T 34C turboprop trainer. The last U. S. Navy training squadron to fly the T 28 was VT 27 "Boomers", based at Naval Air Station Corpus Christi, Texas, flying the last T 28 training flight in early 1984. The last T 28 in the Training Command, BuNo 137796, departed for Naval District Washington on 14 March 1984 to be displayed permanently at Naval Support Facility Anacostia, D. C.
Вьетнам соғысы
1963 жылы тайландтық азамат, лейтенант Черт Сайбори басқарған Корольдік Лаос әуе күштерінің T-28 ұшағы Солтүстік Вьетнамға дезертирлік жасады. Сайбори дереу тұтқындалды, ал ұшағы тәркіленді. Алты ай ішінде T-28 жаңартылып, Солтүстік Вьетнам әуе күштерінің құрамына бірінші истребитель ұшағы ретінде қабылданды. Кейіннен лейтенант Сайбори НВАФ ұшқышы Нгуен Ван Баға T-28 ұшағын басқаруды үйретті, нәтижесінде Нгуен 1964 жылғы 15 ақпанда СВНАФ-тың C-123 Provider ұшағына қарсы алғашқы сәтті шабуылды жасады, осылайша НВАФ әуедегі алғашқы жеңісін қамтамасыз етті. T-28 ұшақтары Вьетнам Республикасының әуе күштеріне (РВНАФ) ARVN жер күштерінің операцияларын қолдау үшін жеткізілді және Вьетнам соғысы кезінде RVNAF қолданысында, сондай-ақ Лаостағы құпия соғыста кеңінен пайдаланылды. T-28 Trojan – Вьетнам соғысы кезінде Оңтүстік Вьетнам аумағында жоғалған алғашқы американдық тұрақты қанатты шабуылдық ұшақ (көліктік емес). АҚШ Әуе күштерінің капитаны Роберт Л. Симпсон, 2А бөлімі, 1-ші әуе командалық тобы және РВНАФ лейтенанты Хоа 1962 жылғы 28 тамызда жақыннан қолдау көрсету кезінде жерден оққа түсірілді. Екеуі де қаза болды. АҚШ Әуе күштері соғыс кезінде барлық себептерге байланысты 23 T-28 ұшағын жоғалтты, соңғы екі ұшақ 1968 жылы жойылды.
In 1963, a Royal Lao Air Force T 28 piloted by Lieutenant Chert Saibory, a Thai national, defected to North Vietnam. Saibory was immediately imprisoned and his aircraft was impounded. Within six months the T 28 was refurbished and commissioned into the North Vietnamese Air Force as its first fighter aircraft. Lt. Saibory later trained NVAF pilot Nguyen Van Ba in the operation of the T 28, where Nguyen flew the T 28 in its first successful interception against an SVNAF C 123 Provider on 15 February, 1964, earning the NVAF its first ever aerial victory. T 28s were supplied to the Republic of Vietnam Air Force (RVNAF) in support of ARVN ground operations, seeing extensive service during the Vietnam War in RVNAF hands, as well as the Secret War in Laos. A T 28 Trojan was the first US fixed wing attack aircraft (non transport type) lost in South Vietnam, during the Vietnam War. Capt. Robert L. Simpson, USAF, Detachment 2A, 1st Air Commando Group, and Lt. Hoa, RVNAF, were shot down by ground fire on August 28, 1962 while flying close air support. Neither crewman survived. The USAF lost 23 T 28s to all causes during the war, with the last two losses occurring in 1968.
Басқа да жауынгерлік мақсаттар
Т-28 ұшақтары 1960-шы жылдары бұрынғы Бельгия Конгосында ЦРУ қолданған. Т-28Б және Д – Камбоджадағы соғыста Кхмер әуе күштерінің негізгі шабуылдық ұшақтары болды, олар көбінесе АҚШ әскери жабдықтарын жеткізу тобы арқылы берілді және Air America компаниясымен күтілді. 1971 жылғы 21 қаңтар түнінде Вьетнам халық армиясының (ПАВН) саперлері Почентонг әуе базасындағы көп бөлігін жою үшін жеткілікті жақындауға қол жеткізді. Олардың орны тез арада толтырылды. 1973 жылғы 17 наурызда Т-28 ұшағының ұшқышы, құлатылған хан Нородом Сиануктың қызының заңды емес күйеуі капитан Со Петра, Лон Нолдың сарайына пулеметтен оқ атып, оны өлтіруге тырысты, нәтижесінде кем дегенде 20 адам қаза тауып, 35 адам жараланды, содан кейін ол қызыл кхмерлер бақылауындағы аймаққа қашқан. Францияның әуе күштері Алжирдегі тікелей қолдау миссияларында жергілікті қайта өндірілген T 28S Fennec ұшақтарын пайдаланды, 1970-1980 жылдары олардың саны көбейді. Филиппин 1989 жылғы төңкеріс әрекеті кезінде T 28 ұшақтарын (жергілікті жерде "Tora toras" деп аталды) пайдаланды. Көтерілісшілер күштері осы ұшақтарды көбінесе пикируші бомбалаушы ретінде қолданды.
T 28s were used by the CIA in the former Belgian Congo during the 1960s. The T 28B and D were the primary ground attack aircraft of Khmer Air Force in Cambodia during the war there, largely provided from the U. S. Military Equipment Delivery Team and maintained by Air America. On the night of 21 January 1971, PAVN sappers managed to get close enough to destroy the majority at Pochentong airbase. Replacements were quickly shipped in. On 17 March 1973 a pilot of a T 28, said to be Capt. So Petra, a common law husband of one of the daughters of the overthrown Prince Norodom Sihanouk, machine gunned and bombed the palace of Lon Nol in an attempt to assassinate him, killing at least 20 and wounding 35, before defecting to Khmer Rouge held lands. France's Armée de l'Air used locally re manufactured Trojans, T 28S Fennec, for close support missions in Algeria. with more aircraft acquired in the 1970s and 1980s. The Philippines utilized T 28s (colloquially known as "Tora toras") during the 1989 Philippine coup attempt. The aircraft were often deployed as dive bombers by rebel forces.
Азаматтық мақсатта
AeroVironment 1969 жылдан 2005 жылға дейін Ұлттық ғылым қоры қаржылаған Оңтүстік Дакота тау-кен және технология институты үшін ауа райын зерттеу мақсатында T-28A ұшағын модификациялап, брондады. SDSM&T оны Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II сияқты, басқа модификацияланған, бірақ көбірек заманауи бұрынғы әскери ұшақпен алмастыруды жоспарлаған. Алайда, бұл жоспар қажетті қымбат модификациялармен байланысты көп тәуекелдерге толы болғандықтан, 2018 жылы бағдарлама тоқтатылды.
AeroVironment modified and armored a T 28A to fly weather research for South Dakota School of Mines & Technology, funded by the National Science Foundation, and operated in this capacity from 1969 to 2005. SDSM&T was planning to replace it with another modified, but more modern, former military aircraft, specifically a Fairchild Republic A 10 Thunderbolt II. This plan was found to carry too many risks associated with the costly modifications required and the program was cancelled in 2018.
Аэробатика және ұрыс құстары
Көптеген зейнеткерлікке шыққан T-28 ұшақтары кейін жеке азаматтық операторларға сатылды және олардың салыстырмалы түрде төмен жұмыс шығындарының арқасында бүгінде көбінесе ұшып жүреді немесе соғыс жылдарының ұшақтары ретінде көрсетіледі.
Many retired T 28s were subsequently sold to private civil operators, and due to their reasonable operating costs are often found flying or displayed as warbirds today.
Тірі қалған әуе кемелері
Көптеген T-28 ұшақтары әлемнің түкпір-түкпірінде қойылған. Сонымен қатар, жеке меншікте ұшуға дайын, көптеген мысалдар бар, себебі бұл ұшақ танымал спорттық ұшақ және соғыс машинасы болып саналады.
Many T 28s are on display throughout the world. In addition, a considerable number of flyable examples exist in private ownership, as the aircraft is a popular sport plane and warbird.