Түркияның Адияман облысындағы ежелгі шабынас көпірі (Cendere Köprüsü) туралы мақала. Рим дәуірінен қалған көпірдің тарихы, құрылысы және орналасқан жері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Северан көпірі (сондай-ақ, Чабинас көпірі немесе Септимий Северий көпірі; Cendere Köprüsü) – Түркияның оңтүстік-шығысындағы Адияманның солтүстік-шығысында, ежелгі Арсамея (қазіргі Эскикале) қаласының жанында орналасқан кеш римдік көпір. Ол Адияман провинциясындағы Кахтадан Синчикке дейінгі 02 03 провинциялық жолында, Кахта өзенінің саласы – Цендере Чайы (Чабинас ағысы) арқылы өтеді. Бұл көпірді 1883 жылы археологтар Осман Хамди Бей және Осган Эфенди сипаттап, суреттеген. Оның суреті мен сипаттамасы Дэвид Джордж Хогарттың "Жолшыбай ғалым" кітабында кездеседі.
The Severan Bridge (also known as Chabinas Bridge or Cendere Bridge or Septimius Severus Bridge; Cendere Köprüsü) is a late Roman bridge located near the ancient city of Arsameia (today Eskikale), north east of Adıyaman in southeastern Turkey. It spans the Cendere Çayı (Chabinas Creek), a tributary of Kâhta Creek, on provincial road 02 03 from Kâhta to Sincik in Adıyaman Province. This bridge was described and pictured in 1883 by archeologists Osman Hamdi Bey and Osgan Efendi. It has a photo and description in David George Hogarth's Wandering Scholar.
Сипаттама және тарих
Көпір арықтың ең тар жерінде екі тасқа орнатылған қарапайым, әшекейсіз, бір аркалы құрылыс түрінде салынған. Ашық аралығы бойынша, бұл құрылыс қазіргі кезде сақталған Римнің екінші ең ірі аркалы көпірі болуы мүмкін. Оның ұзындығы және ені зор. Көпірді Парфиямен соғыс бастау үшін ежелгі Самосата (қазіргі Самсат) қаласында гарнизонталған XVI Галлия легионы қайта салды. Комагена қалалары Рим императоры Луций Септимий Север (193–211), оның екінші әйелі Юлия Домна және олардың ұлдары Каракалла мен Публий Септимий Гетаның құрметіне көпірде төрт Коринф бағанасын орнатты, бұл туралы көпірдегі латын тіліндегі жазуда көрсетілген. Кахта жағындағы екі бағана Септимий Север мен оның әйеліне, ал Синчик жағындағы екі бағана Каракалла мен Гетаға арналған, барлығының биіктігі 9–10 метрді құрайды. Алайда, Гетаның бағанасы оның ағасы Каракалланың өлтіруінен кейін алынып тасталды, ол Гетаның есімін айыптады және барлық жазулардан оның атын жоюға бұйрық берді. Северан көпірі Түркияның ең маңызды ұлттық саябақтарының бірінде орналасқан, онда ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мәдени мұра ретінде жариялаған Коммаген өркениетінің әйгілі қалдықтары бар Немрут тауы орналасқан. 1997 жылы көпір қайта жаңартылды. Көлік қозғалысы 5 тоннаға дейін шектелді. Қазір көпір көліктер үшін жабық, ал ескі көпірдің шығысына жаңа автомобиль көпірі салынды.
The bridge is constructed as a simple, unadorned, single arch on two rocks at the narrowest point of the creek. At clear span, the structure is quite possibly the second largest extant Roman arch bridge. It is long and wide. The bridge was rebuilt by the Legio XVI Gallica, garrisoned in the ancient city of Samosata (today Samsat) to begin a war with Parthia. Commagenean cities built four Corinthian columns on the bridge, in honor of the Roman Emperor Lucius Septimius Severus (193–211), his second wife Julia Domna, and their sons Caracalla and Publius Septimius Geta as stated on the inscription in Latin on the bridge. Two columns on the Kâhta side are dedicated to Septimius Severus himself and his wife, and two more on the Sincik side are dedicated to Caracalla and Geta, all in 9–10 m in height. Geta's column, however, was removed after his assassination by his brother Caracalla, who damned Geta's memory and ordered his name to be removed from all inscriptions. The Severan Bridge is situated within one of the most important national parks in Turkey, which contains Nemrut Dağı with the famous remains of Commagene civilization on top, declared as World Cultural Heritage site by UNESCO. In 1997, the bridge was restored. Vehicular traffic was restricted to 5 tons or less. The bridge is now closed to vehicles, and a new road bridge has been built east of the old bridge.