Кіріспе

Американдық епископ семинариясының студенті және азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі Джонатан Майрик Дэниелс (20 наурыз 1939 жыл - 20 тамыз 1965 жыл) – епископ семинариясының студенті және азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі. 1965 жылы Алабама штатының Хейнвилл қаласында ол 17 жасар Руби Сейлсті нәсілшілдік шабуылдан қорғап тұрғанда, тас жол жұмыскері және штаттан тыс шериф орынбасары Том Коулманның қолынан қаза тапты. Ол жас қара нәсілді азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісінің өмірін сақтап қалды. Олар екеуі де сол жазда Дауыс беру құқығы туралы заң қабылданғаннан кейін Лоундес округінде қоғамдық орындарды біріктіру және қара нәсілді сайлаушыларды тіркеу мақсатында зорлықсыз азаматтық құқықтар қозғалысында жұмыс істеді. Дэниелстің қазасы азаматтық құқықтар қозғалысына одан әрі қолдау көрсетті. 1991 жылы Дэниелс епископ шіркеуінде шейіт деп жарияланды және оның есімі жыл сайын шіркеу күнтізбесінде еске алынады.

Өмірбаян

Нью-Гэмпшир штатының Кини қаласында туған Джонатан Майрик Дэниелс, дәрігер және конгрегационалист Филипп Брок Дэниелс пен оның әйелі Констанс Уивердің ұлы болды. Ол орта мектепте оқыған кезінен бастап дін қызметкері болу жолын қарастырды және жас кезінде Епископальдық шіркеуге қосылды. Вирджиния әскери институтын бітіруге дейін ол жергілікті мектептерде білім алды. Оқудың екінші жылында ол діни сеніміне күмән келтіре бастады, бұл оның әкесінің қайтысымен және әпкесі Эмилидің сонымен қатар ұзаққа созылған ауруымен байланысты болуы мүмкін. Ол сыныбында үздік бітіруші болып аталды. 1961 жылдың күзінде Дэниелс Гарвард университетіне ағылшын әдебиетін оқуға түсті. 1962 жылдың көктемінде Бостон қаласындағы Адвент шіркеуінде өткен Пасхалық құлшыныс кезінде Дэниелс Құдайға қызмет етуге шақырылғанына қайта сенімді болды. Содан кейін ол дін қызметкеріне дайындалуды шешті. Отбасылық қаржылық мәселелер шешілген соң, ол Кембридждегі (Массачусетс штаты) Епископальдық теологиялық мектепке қабылданып, 1963 жылы оқуын бастады және 1966 жылы бітіруді жоспарлады.

Азаматтық құқықтарды қорғау

1965 жылдың наурыз айында Дэниелс Мартин Лютер Кингтің шақыруына жауап берді, ол студенттер мен дін қызметкерлерін Алабама штатының Сельма қаласындағы дауыс беру құқығы үшін күреске қосылуға шақырды – Сельмадан штатының астанасы Монтгомериге дейін шеруге қатысу үшін. Дэниелс және тағы бірнеше семинария студенттері бейсенбі күні Алабамаға кетіп, соңынан демалыс күндерін өткізуді жоспарлады. Дэниелс пен оның досы Джудит Уфэм үйге қайтатын автобусқа үлкермей қалғаннан кейін, олардың қысқа сапарлары туралы ойларын өзгертті. Екеуі семинарияға семестрдің қалған бөлігін Сельмада жұмыс істеуге рұқсат сұрап оралды, онда өздігінен оқып, семестр соңында емтихан тапсыруға ниеттенді. Сельмада Дэниелс жергілікті афроамерикалық отбасы – Уэстерлердің үйінде тұрды. Келесі айларда Дэниелс жергілікті епископ шіркеуін біріктіру үшін жұмыс істеді, жас афроамерикалықтарды шіркеуге алып барып, араластыруға тырысты. Бірақ шіркеу мүшелері оларды жылы қабылдамады. Мамыр айында Дэниелс семинарияға оралып, семестрлік емтиханды тапсырды және өтті. Дэниелс шілдеде Алабамаға қайтып, жұмысын жалғастырды. Ол мұқтаж адамдарға көмек көрсете алатын федералдық, штаттық және жергілікті мекемелердің тізімін жасауға көмектесті. Одан бөлек, ол балаларға сабақ берді, кедей тұрғындарға көмек алуға көмектесті және сайлаушыларды тіркеу ісіне қатысты. Сол жазда, 1965 жылдың 2 тамызында Конгресс Дауыс беру құқығы туралы заңды қабылдады, ол конституциялық дауыс беру құқығын федералдық деңгейде қадағалау мен қамтамасыз етуді күшейтті. Осыған дейін, ғасыр басынан бері оңтүстік штаттарында қара нәсілділердің сайлау құқығынан айырылуы фактілі түрде жүзеге асырылып келді.

Құрлық

1965 жылғы 14 тамызда Дэниелс 29 наразылық білдірушінің бірі болды, оның ішінде Студенттік зорлық-зомбылықсыз үйлестіру комитетінің (SNCC) мүшелері де бар еді. Олар Алабама штатындағы Форт-Депозит қаласындағы тек ақтарға арналған дүкендерге пикетке шықты. Барлық наразылар тұтқындалды. Оларды қоқыс тасымалдайтын көлікпен жақын маңдағы Хейнвилл қаласындағы түрмеге жеткізді. Полиция келесі күні бес кәмелетке толмаған наразыны босатты. Қалғандары алты күн бойы кондиционері жоқ жағдайда ұсталды. Билік барлық адамдар кепіл төлемейінше кепілдік қабылдаудан бас тартты. Ақыры, 20 тамызда тұтқындар Форт-Депозитке қайтарылмай босатылды. Бостандыққа шыққаннан кейін топ сот үйінің жанында көлік күтіп, бірі телефон шалып көлік шақыртты. Дэниелс үш адаммен – ақ католик священнигі және екі қара нәсілді белсендімен – жақын маңдағы Варнердің дүкенінен сусын алуға барды. Бұл дүкен ақ емес тұрғындарға қызмет көрсететін сирек орындардың бірі еді. Бірақ кіреберісте Том Л. Коулман тұрды, ол жалақысыз арнайы көмекші болып жұмыс істеді. Оның қолында мылтық, ал белдігінде тапанша болды. Коулман топқа қауіп көрсетіп, 17 жасар Руби Сейлстің басына мылтық қойды. Дэниелс Сейлсті итеріп түсіріп, мылтықтың оғына түсті және сол жерде қайтыс болды. Әке Рихард Ф. Моррисроу белсенді Джойс Бейлиді ұстап, қашып кетті. Коулман Моррисроны атып, оның арқасын ауыр жарақаттады, содан кейін атуды тоқтатты. Мартин Лютер Кинг Дэниелстің қазасы туралы естігенде: «Мен өмірім бойы естіген ең батыл христиандық іс Джонатан Дэниелс жасады» деді. Үлкен жюри Коулманды адам өлтіруге айыптады. Алабама штатының бас прокуроры Ричмонд Флауэрс бұл айыпты кісі өлтіру деп есептеді және іске араласты, бірақ сот судьясы Т. Верт Тагард оның жолын кесті. Ол Моррисро жазылғанша күтуден бас тартты және Флауэрсты істен шеттетіп жіберді. Коулман өзін қорғап бағанын айтты, бірақ Моррисро және басқалары қарусыз болды. Тек ақтардан құралған жюри оны адам өлтіру айыбынан ақтатты. (Афроамерикандықтарды сайлау құқығынан айыру нәтижесінде олар сот төрешісі болудан шеттетілді, себебі тек сайлаушылар ғана шақырылды.) Флауэрс бұл үкімді «демократиялық процестің ақылға сыймайтындыққа, фанатизмге және заңды бұзушылыққа құлдырауы» деп сипаттады. Коулман штаттық автомобиль жолдары басқармасында инженер болып жұмыс істеді. Ол 1997 жылғы 13 маусымда 86 жасында қайтыс болды және оған қарсы тағы бір сот процесі болған жоқ.

Салдары

Білімді, ақ нәсілді семинар оқушысының қарусыз жасөспірім қызды қорғап тұрғанда өлтірілуі Епископальдық шіркеу мүшелері мен басқа ақ нәсілділерді Оңтүстіктегі нәсілдік теңсіздіктің зорлық-зомбылық шындығымен бетпе-бет келуге мәжбүр етті. Басқа мүшелері азаматтық құқықтар қозғалысын жалғастыру және әлеуметтік әділдік үшін күресуге кірісті. Руби Сейлс епископтық теологиялық мектепке (қазіргі епископтық діни мектеп) оқуға түсті. Ол Вашингтонда адам құқықтарын қорғаушы ретінде жұмыс істеді және Дэниелге арналған қала ішіндегі миссияны құрды.

Басқа БАҚ-та бейнелеу

Лоуэлл Уильямстың "Қара белдеудегі алты түн" пьесасы Форт Депозиттегі тұтқындаулар, алты күн түрмеде өткізілген уақыт және Дэниелстің қазасы туралы оқиғаларды суреттейді. Ол сонымен қатар Дэниелс пен Студенттік зорлық-зомбылықсыз үйлестіру комитетінің мүшесі, кейін Хейнвиллде түрме жасушасын бөліскен Стокли Кармайкл арасындағы қарым-қатынасты зерттейді. Дэниелс және оның қазасы "Сельма, Лорд, Сельма" (1999) телефильмінде көрсетілген. Оның рөлін Маккензи Астин сомдады. Уилл Кэмпбеллдің "Көпіршікке бауыр" атты азаматтық құқықтар туралы естеліктері Дэниелстің қазасы туралы баяндайды. "Here Am I, Send Me: The Story of Jonathan Daniels" (2000) фильмі оның өмірі мен қазасын көрсетеді.