Солтүстік: 9 жасар баланың талғаны мен жаңа ата-ана іздеуі

Кіріспе

1994 жылғы американдық комедиялық драмалық оқиғалық фильм

"Солтүстік" – 1994 жылғы американдық комедиялық драмалық оқиғалық фильм, режиссері Роб Райнер. Сюжеті 1984 жылы Алан Цвайбельдің "Солтүстік: 9 жастағы баланың тәуелсіз агент болып, әлемді шарлап, тамаша ата-ана іздеуі" романының негізінде жазылған. Сценарийін де сол автор жазған, сонымен қатар фильмде шағын рөлде ойнайды. Фильмде Элайджа Вуд бас рөлде, ал Джон Ловиц, Джейсон Александр, Алан Аркин, Дэн Айкройд, Кэти Бейтс, Фейт Форд, Грэм Грин, Джулия Луис-Дрейфус, Реба МакЭнтайр, Джон Риттер және Абе Вигода сынды актерлер ойнаған. Брюс Уиллис фильмде бірнеше рөлді сомдайды және оқиғаны баяндайды, ал 9 жасар Скарлетт Йоханссон кинодағы тұңғыш рет көрінеді. Бұл Александр Годуновтың өмірінен ерте кеткенге дейін түсірген соңғы толық метражды фильмі болды. Фильм Гавайи, Аляска, Калифорния, Оңтүстік Дакота, Нью-Джерси және Нью-Йорк штаттарында түсірілді. Бұл фильм кассада сәтсіздікке ұшырады, 40 миллион долларлық бюджетке қарсы бар болғаны 12 миллион доллар табалдырысын ғана өтті. "Солтүстік" сыншылар тарапынан жазғырылған, және ол барлық уақыттағы ең нашар фильмдердің бірі деп есептеледі.

Сюжет

Академия, спорт және драмада шебер, жақсы жұмысы мен адалдығы үшін мақталған Норт өзін ата-анасы бағаламайтынын сезінеді. Бір күні, сауда орталығындағы көрмеге көңіл көтеруге тырысып, ол Розалы қоян костюміндегі адамға шағымданады. Ол Нортқа өз сезімдерін түсіндіруді ұсынады, бірақ Норт олардың немқұрайдылығы оларды лайықсыз етеді дейді. Мектеп газетінде жұмыс істейтін жақын досы Винчеллдің көмегімен және ынталандырылып, Норт ата-анасымен "ажырасуды" жоспарлайды, құжаттарды тіркеу үшін адвокат Артур Белтті жалдайды. Бұл жаңалық оның ата-анасын қатты таңқалдырады, судья Бакл оның өтінішін қабылдағанда олар ешқандай реакция көрсетпейді, оған жаңа ата-ана табуға немесе жетімдер үйіне баруға бір жаз уақыт береді. Норттың алғашқы сапары Техас штатына, онда Ма және Па Текс ата-аналық кандидаттар Норттың барлық тілектерін орындау үшін байлықтарын пайдалануға уәде береді. Музыкалық номерде (Боннанза тақырыбымен) олар тұңғыш ұлдары Бактың мал төбелесінде қаза болғанын және Нортты Бактың орнына пайдалануды жоспарлап, оның болашақ әйелі қоса алғанда, өмірін толығымен алдын ала жоспарлап қойғанын айтады. Олар сондай-ақ оның тарелкасына көп мөлшерде тамақ салады, ол Бак сияқты көп жесін деп үміттенеді (Па Текс бұрын Нортке Бактың семіздігін айтқан еді, "ол бір күнде бір ай бойы жей алатыннан да көп тамақ жей алатын"). Пасхалық қоян костюміндегі адам, шебер мерген ковбой Габби, Нортке өзінің қойылымынан естелік сыйлайды – ортасынан оқ өткен күміс доллар. Габби Норттың Текстерден бақытсыз екенін, өйткені ол өзін басқа біреуге айналдырмай, өз болмысы үшін бағаланғысы келеді, алға жылжуды кеңес береді. Оның келесі сапары Гавайи аралдарына, онда баласы жоқ Губернатор және Хо ханым оны асырап алуға асығады. Губернатор Норттың Гавайиде болуы материктен туристерді тартады деп сеніп, Норттың жалаңаш денесін көрсетіп, классикалық Coppertone жарнамасын еске түсіретін туристік науқанды жариялайды, бұл Нортты қорқытады. Жағажайда металл іздегішпен келген турист (сонымен қатар қоян костюміндегі адам) ата-аналар балаларын жеке пайда үшін пайдаланбауы керектігін түсіндіреді. Аляскадағы инуиттер ауылында Норттың болашақ ата-анасы қарт әкесін мұздың үстінде өлімге жібереді, бұл оны қынжырлатады. Ұзақ, қараңғы қыс жақындағанда, ол жаздың аяқталып бара жатқанын түсінеді. Осы уақытта оның нағыз ата-анасы, қазірде кататониялық күйде, музейде көрсетіледі. Оның ізденісі бүкіл әлемдегі балаларды ата-аналарын тастап, Артур мен Винчеллді жалдауға шабыттандырды, енді олар екеуі де бай және ықпалды. Норттың келесі отбасы – амиштер, бірақ ыңғайлылықтың жоқтығы оны тез көңілін қалдырады. Заир, Қытай және Париждегі тәжірибелері де сәтті болмайды. Соңында ол Нельсондарды табады, олар оған көңіл бөліп, бағалайды, бірақ ол әлі де қанағаттанбайды. Көңілі толып, Норт Нью-Йорк қаласына қашады, онда Винчелл мен Артур табысты бизнесі сәтсіз аяқталады деп қорқып, оны өлтіруді жоспарлайды. Қашып бара жатқанда, ол жаңадан жанданған ата-анасынан кешірім сұрап, үйіне қайтуын өтінетін видеотаспа алады. Стендап-комедияшы Джоуи Фингерс (қоян костюміндегі сол адам) оны жігерлендіреді. Әуежайда оның үлгісіне еліктеген балалар тобы оған қарсы шығады, оның ата-анасына оралуына ашуланып, оны FedEx қорапшасында үйге жіберуге мәжбүр етеді. Норт басқа көріністерінен жеткізуші жүргізушіні таниды, ол оның қорғаушы періштесі ме деп сұрайды. Ол Нортпен кездеспегенін жоққа шығарады, бірақ FedEx өкілі ретінде ол маңызды заттардың қамқоршысына ұқсайды. Норт үйіне соңғы мерзімге дейін жеткізіледі, бірақ ол ата-анасына қарай жүгіріп бара жатқанда, Винчеллдің өлтірушісі Ал нысанаға алады. Ол оқ атар кезде, Норт сауда орталығында оянады. Құтқарылу мейрамына арналған қоян оны үйіне алып келеді, онда оның ата-анасы, ол жоқ болған кезде уайымдап, оны жылы қарсы алады. Бәрі арман болған, бірақ қалтасында Норт Габбидің күміс долларын табады. Норт оны "жақсы сәттілік үшін" әрқашан өзімен бірге алып жүргенін айтады және ата-анасы оған төсекте тамақ әкелуге келіскен кезде үйге кіреді.

Skilled in academics, sports, and drama, and praised for his good work and obedience, North feels unvalued by his own parents. One day, while finding solace in a living room display at a mall, he complains to the Easter Bunny—a man in a pink bunny suit—who recommends that North simply explain his feelings to them, but North says their neglect makes them undeserving. Aided and encouraged by his best friend Winchell, who works on the school paper, North plots to "divorce" his parents, hiring ambulance chasing lawyer Arthur Belt to file the papers. The announcement greatly shocks his parents, leaving them unresponsive when Judge Buckle grants his petition, giving him one summer to find new parents or go to an orphanage. North's first stop is Texas, where his parental candidates, Ma and Pa Tex, promise to use their wealth to fulfill North's desires. In a musical number (set to the Bonanza theme), they explain that their first son, Buck, died in a stampede and they plan to use North to replace Buck, planning out his entire life in advance, including his future wife. They also place massive quantities of food on his dinner plate, hoping that he will eat as much as Buck did (as Pa Tex had earlier mentioned Buck's obesity to North, saying "he could eat more in one day than anyone else could eat in a whole month"). Gabby, a sharpshooting cowboy (also the man in the Easter Bunny suit), presents North with a souvenir from his act—a silver dollar with a bullet hole shot through its center—and notes that North is unhappy with the Texes because he wishes to be appreciated for who he is, not made into someone else, advising him to move on. His next stop is Hawaii, where Governor and Mrs. Ho, who cannot have biological children, are eager to adopt him. Believing that North's presence in Hawaii will attract mainlanders, the governor unveils a tourism campaign that references the classic Coppertone ad by showcasing North's bare buttocks, horrifying him. On the beach, a tourist with a metal detector (also the man in the bunny suit) explains to North that parents should not use children for personal gain. In an Inuit village in Alaska, North's prospective parents calmly send their elderly grandfather out to sea on an ice floe to die with dignity, disturbing him. As the long, dark winter arrives, he realizes that his summer is almost up. Meanwhile, his now catatonic real parents are put in a museum display. His quest has inspired children worldwide to leave their parents and hire Arthur and Winchell, both now rich and powerful. North's next family is Amish, but the lack of conveniences quickly disappoints him. His experiences in Zaire, China, and Paris are equally fruitless. Finally, he finds the Nelsons, an ideal family who give him attention and appreciation, but he still is unsatisfied. In despair, North escapes to New York City, where Winchell and Arthur, fearing their lucrative business will fail, plot to assassinate him. On the run, he receives a videotape from his newly revived parents begging for his forgiveness and his return home. Standup comedian Joey Fingers (the same man in the bunny suit) encourages him. At the airport, a mob of kids who have followed his example confront him, angry about his returning to his parents, forcing him to ship himself home in a FedEx box. Recognizing the delivery driver from his other appearances, North asks if he is his guardian angel. The man denies meeting North, but as a FedEx representative, he resembles a guardian of important items. North is delivered to his house prior to the deadline, but as he runs toward his parents, Winchell's assassin Al takes aim. As he squeezes the trigger, North awakens in the now empty mall. The Easter Bunny takes him home, where his parents, who have been worried during his absence, greet him warmly. It has all been a dream, but in his pocket, North discovers Gabby's silver dollar. North says he has always had it, "for good luck", and goes inside as his parents agree to bring him dinner in bed.

Өндіріс

1993 жылы Элайджа Вуд басты рөлге бекітілді. Фильм Нью-Йорк қаласында түсірілді, ал қосымша түсірілімдер Лос-Анджелес, Гавайи және Аляскада (Принц Уильям шығанағы және бірнеше мұздықтар) өтті. Джон Кенди бастапқыда Па Текс рөліне шақырылған, бірақ ол бас тартып, оның орнына Дэн Айкройд келді.

Siskel & Ebert-тің шолулары

"Чикаго Сан Таймс" газетінің киносыншысы Роджер Эберт "Норт" фильміне ерекше ошашаң таңғалғандай болды. Ол Райнерді "дарынды режиссер", ал Вудты "дарынды жас актер" деп сипаттады, бірақ "Норт – бұрын-соңды түсірілген ең нашар фильмдердің бірі" еді. Эберт "мен осы фильмін жек көремін" деп мәлімдеді, сондай-ақ фильмнің сценарийі нашар жазылғандықтан, тіпті ең жақсы бала актердің де оның ішінде жақсы көрінбейтінін, ал оны Райнердің "бір түрлі жаңылысы" деп қарастырды. Эберт "Норт" фильміне өте сирек кездесетін нөл жұлдыздық баға берді. "Норт" фильмінде ойнаған комик Ричард Белзер, Райнердің салтанатты кешінде сын-пікірдің бір бөлігін дауыстап оқуға оны итермеледі. Райнер әзілмен "егер жолдар арасын оқысаңыз, [сынықтама] шынымен де жаман емес" деп мәлімдеді. Жоғарыда келтірілген пікірдің қысқартылған нұсқасы Эберттің 2000 жылғы "Мен осы фильмін жек көрдім, жек көрдім, жек көрдім" атты кітабының тақырыбы болды – бұл Эберттің ең ұнатпаған фильмдері туралы шолулар жинағы. Жазушы Алан Цвайбель бұл пікірді "ұятты. Және жаралы" деп сипаттады, сондай-ақ оған, оның әйеліне және оның ұлына (кітапқа шабыттанған) осы пікірді қайта-қайта келтіріп айтқанын мәлімдеді. Эбертпен көп жылдар өткен соң кездескенде Цвайбель әзілмен: "Роджер, сіз киген свитер? Мен оны жек көремін, жек көремін, жек көремін!" деді. Ол сондай-ақ оның бір үзіндісін әрқашан әлеуметтік іс-шараларда оқитын қалтасында сақтап жүреді. Эберт және оның "Сискель мен Эберт" бағдарламасындағы әріптесі Джин Сискель екеуі де оны 1994 жылғы ең нашар фильм деп жариялады, бұл пікірге олар жеке-жеке келді. Өзінің алғашқы шолуында Эберт оны "соңғы жылдардағы ең жеккөруші фильмдердің бірі" деп атады. "Бұл фильм мені тіпті қазір осы жерде отырып ойлағанда да қорқытады". Кейінірек ол былай деп қосты: "Біз осы бағдарламаны жасаған 19 жыл ішінде қараған фильмдердің ішінде мен осы фильмін ең көп жек көрдім. Мен оны тұжырымдамасының өте суық болғандығы үшін, осы тұжырым балаларға балалар ойын-сауығы ретінде ұсынылып жатқандығы үшін, фильмдегі барлық адамдардың қарапайым және ақымақ болғандығы үшін, әзілдердің күлкілі болмағандығы үшін, кейіпкерлердің көпшілігі жағымсыз болғандығы үшін және Брюс Уиллис кейіпкерімен сәл псевдо-хип философияны қосуға жасалған жалған әрекет үшін жек көрдім". Эберт пен Ропердің болашақ әріптесі Ричард Ропер кейіннен "Норт" фильмін ол көрген 40 ең нашар фильмнің бірі ретінде тізімге енгізді: "Бұл тізімдегі барлық фильмдердің ішінде "Норт" фильмін басынан соңына дейін көру ең қиын болуы мүмкін. Мен екі рет тырыстым, бірақ сәтсіз аяқтадым. Өзіңізге жақсылық жасаңыз, тіпті тырыспаңыз. Өмір тым қысқа".

Film critic Roger Ebert of The Chicago Sun Times seemed especially baffled by North, describing Reiner as "a gifted filmmaker" and Wood as "a talented young actor", yet North was "one of the worst movies ever made." Ebert stressed that he "hated this movie" and also suggested the film was so poorly written that even the best child actor would look bad in it, and viewed it as "some sort of lapse" on Reiner's part. Ebert awarded North a rare zero star rating. Comedian Richard Belzer, who appeared in North, goaded Reiner into reading aloud some of the review at Reiner's roast; Reiner jokingly insisted that "if you read between the lines, [the review] isn't really that bad." An abridged version of the remark quoted above became the title of a 2000 book by Ebert, I Hated, Hated, Hated This Movie, a compilation of reviews of films most disliked by Ebert. Writer Alan Zweibel described the review as "[E]mbarrassing. And hurtful", and stated it was repeatedly quoted to him, his wife, and his son (who had inspired the book North). In an encounter with Ebert years later, Zweibel jokingly said "And I just have to tell you, Roger, that that sweater you're wearing? I hate, hate, hate, hate, hate that sweater." He also keeps a clipping of it in his wallet, which he reads at public events. Ebert and his co host on Siskel and Ebert, Gene Siskel, both pronounced it the worst film of 1994, an opinion they each came to independently. In their original review, Ebert called it "one of the most thoroughly hateful movies in recent years. A movie that makes me cringe even when I'm sitting here thinking about it." He later added, "I hated this movie as much as any movie we have ever reviewed in the 19 years we've been doing this show. I hated it because of the premise, which seems shockingly cold hearted, and because this premise is being suggested to kids as children's entertainment, and because everybody in the movie was vulgar and stupid, and because the jokes weren't funny, and because most of the characters were obnoxious, and because of the phony attempt to add a little pseudo hip philosophy with the Bruce Willis character." Ebert's future co host on Ebert and Roeper, Richard Roeper, would later go on to list North as one of the 40 worst movies he's ever seen, stating: "Of all the films on this list, North may be the most difficult to watch from start to finish. I've tried twice and failed. Do yourself a favor and don't even bother. Life is too short."

Үй медиасы

Фильмнің алғашқы VHS және Laserdisc нұсқасы 1995 жылы шықты. Фильм он жылдан астам уақыт бойы қолжетімсіз болды, содан кейін 2017 жылы Sony BD-R дискісінде қайта жарық көрді.