Кіріспе
Көне Грецияда копис (Κόπις) термині алдыға иілген жалпақ жүзді ауыр пышақты немесе қылышты сипаттауы мүмкін. Ол негізінен ет кесу, діни сойылу және мал құрбандығы үшін қолданылған. Сондай-ақ, бұл термин бір жақты кесуге немесе "кесіп-шабуға" арналған, ұқсас пішінді жүзді қылышты да білдіруі мүмкін.
The term kopis (Κόπις) in Ancient Greece could describe a heavy knife with a forward curving blade, primarily used as a tool for cutting meat, for ritual slaughter and animal sacrifice, or refer to a single edged cutting or "cut and thrust" sword with a similarly shaped blade.
Этимология
Бұл термин грек тіліндегі κοπίς (копис) сөзінен, көпше түрі копидтерден және κόπτω – koptō сөзінен ("кесу, соғу") шыққан. Балама ретінде, бұл сөздің ежелгі египеттік khopesh сөзінен, яғни кесуге арналған қылыштан шыққандығы да болжамдалып жүр.
Сипаттамалары
Копис қылышы бір қолмен қолданылатын қару еді. Алғашқы үлгілерінің жалпағы 65 см-ге дейін жететін, бұл оны спатамен шамалас ететін. Македониядан шыққан копистердің кейінгі үлгілері жалпағы шамамен 48 см болатын, қысқарақ болған. Копистің бір жақты кескіш жалпағы болған, ол ұшына қарай алға қарай иілген, қылыштың сабына жақын бөлігінде ойыс, бірақ ұшына қарай дөңгеленген. Бұл пішін, көбінесе "қисайған" деп аталады, салмақты сондай етіп бөледі, копис балтаның күшімен соққы бере алады, сонымен бірге қылыштың ұзын кескіш жағын және шаншу мүмкіндігін сақтайды. Кейбір ғалымдар бұл қылыштың этрус текті екенін айтады, себебі мұндай қылыштар б.з.д. 7 ғасырында Этрурияда табылған. Копис көбінесе заманауи Иберия фалькатасымен және жақындағы, қысқарақ непалдық кукримен салыстырылады. Бұл сөз грек тілінде әйелдік есімдік. Копис пен махайра (μάχαιρα, тағы бір грек сөзі, "кескіш" немесе "қысқа қылыш", "қанжар" мағынасында) арасындағы мағыналық айырмашылық көне мәтіндерде толыққанды анық емес, бірақ қазіргі мамандар бір жақты кескіш қылыштарды ажыратады, алдыңғы қисықтары барларын копистер, ал қисықтары жоқтарын махайралар деп санайды.
Қолдану
Ежелгі гректер соғыста жиі бір қырлы қылыштарды қолданған, мұны өнер мен әдебиет куәландырады; алайда екі қырлы, түзу және жауынгерлік жағынан әмбебап шифос көбірек танымал. Грек сарбаздары түзу қылыштарды ұнатса, ал копис қылышының төмен қарай иілуі оны атты әскер үшін ерекше қолайлы еткен. Генерал және жазушы Ксенофонт өзінің «Атшылдық туралы» еңбегінде атты әскерге бір қырлы копис қылышын (ол оны махаирадан ажыратпады) қолдануды ұсынды. «Жылқының үстінен қарағанда махаираның кесімі шифостың ұруынан артық тиімді, сондықтан мен копис ұсынамын», деді ол. Ксенофонттың сипаттамасы копис қылышының жалпы түрлердің ішіндегі нақты бір түрі ретінде қарастырылғанын көрсетеді, ал махаира термині кез келген бір қырлы кесу қылышын білдіреді. Грек өнерінде парсы сарбаздары түзу қылышты парсы акинакесін емес, копис немесе балта ұстап тұрған күйде бейнеленген. Османдық кезеңде Балқан және Анатолияда қолданылған ятаган, копис қылышының тікелей ұрпағы болуы мүмкін деген пікір бар.