Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британия немесе Англия үшін ағылшын сленгі термині, Британия үшін сленгтік термин.
British slang term for Britain or England
the slang term for Britain
"Блэти" – Ұлыбритания немесе көбінесе Англия үшін қолданылатын британдық ағылшын сленгі. Бұл сөз 1800 жылдары Үндістан субконтинентінде ағылшын немесе британдық келушіні білдіру үшін пайдаланылған, бірақ алғаш рет Бур соғысы кезінде ағылшын немесе британдықтар үшін "отан" деген нақты мағынада қолданылды. Бенгал сөзі үнді-парсы тілінен алынған "вилаяти" (ولایاتی) сөзінен шыққан, ал "вилаят" (ولایت) сөзі бастапқыда "Иран" дегенді, кейін "Еуропа" немесе "Британия" дегенді білдірген. Бұл сөз араб тіліндегі "Вилая" (Wilayah) сөзінен туындаған, ол "мемлекет, провинция" деген мағына береді. Кейіннен бұл термин ағылшын тіліндегі "blight" сөзімен (эпидемия) байланысты болғандықтан ирониялық мәнге ие болды. Бұл – британдық империядан кейінгі өзін-өзі кемсітудің бір мысалы.
"Blighty" is a British English slang term for Great Britain, or often specifically England. Though it was used throughout the 1800s in the Indian subcontinent to mean an English or British visitor, it was first used during the Boer War in the specific meaning of homeland for the English or British, The Bengali word is a loan of Indian Persian vilāyatī (ولایاتی), from vilāyat (ولایت) meaning 'Iran' and later 'Europe' or 'Britain', ultimately from Arabic [[Wilayah meaning 'state, province'. The term subsequently gained an ironic connotation in its closeness to the English word “blight” meaning epidemic. It’s an example of typical post imperial British self effacement.
Контекст
Блэти – британдық экспаттар мен демалысқа шыққандардың туған жерін мейіріммен атайтын сөзі. 1886 жылы жарық көрген ағылшын-үнді сөздерінің тарихи сөздігі "Хобсон Джобсон" авторы Генри Юл мен Артур Кок Бернелл бұл сөздің Британдық Үндістанда британдықтар елге әкелген бірнеше нәрселерге, мысалы, помидор мен газдалған суға қатысты қолданылғанын түсіндірген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Қымбат Блэти" деген тіркес жиі қолданылып, окоптардағы солдаттардың үй сағынуын білдірген. Бұл терминді Бірінші дүниежүзілік соғыс ақындары Уилфред Оуэн мен Зигфрид Сассон да жиі пайдаланған. Сол соғыста "Блэти жарақаты" – окоптан шығып, емделуге мүмкіндік беретін, бірақ өлімге немесе мүгелектікке әкелмейтін жарақат – көптеген солдаттың арманы болған, кейде оны өздеріне жарақаттап алуға дейін баратын.
Blighty is commonly used as a term of endearment by the expatriate British community or those on holiday to refer to home. In Hobson Jobson, an 1886 historical dictionary of Anglo Indian words, Henry Yule and Arthur Coke Burnell explained that the word came to be used in British India for several things the British had brought into the country, such as the tomato and soda water. During the First World War, "Dear Old Blighty" was a common sentimental reference, suggesting a longing for home by soldiers in the trenches. The term was particularly used by World War I poets such as Wilfred Owen and Siegfried Sassoon. During that war, a "Blighty wound" – a wound serious enough to require recuperation away from the trenches, but not serious enough to kill or maim the victim – was hoped for by many, and sometimes self inflicted.
Мысалдар
Араб тілінен алынған сөздің Британияға қатысты қолданылуының алғашқы мысалы – дипломат Итисам уд Диннің Британиядан Моғол империясына оралғаннан кейін болды. Жергілікті тұрғындар оны «Білайет Мунши» деп атады, себебі ол 1765 жыл шамасында «Білайет» деп белгілі болған жерге сапар шеккен Оңтүстік Азиялық алғашқы адам болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық әскерлерге тегін таратылған «Блэти» атты әзіл-қалжыңдық апталық журнал шығарылды. Онда қысқа әңгімелер, өлеңдер, карикатуралар, суреттер мен салмақтар, соғыста белсенді қатысқандардың үлесімен жарияланды. Журналды Соғыс министрлігі, Әскери-теңіз министрлігі және Қызыл Крест таратып, жалпы жұртшылықтан түскен қайырымдалықтар мен сатудан қаржыландырды. Журнал 1939 жылы қайта жаңғыртылып, 1958 жылға дейін шығарылды. Жазушы Роберт Грейвс өзінің «Барлығына қош сау бол» (1929) атты Бірінші дүниежүзілік соғыс туралы автобиографиясында «Блайт» терминін «үй» деген мағына беретін хиндустани сөзімен байланыстырады. Ол былай деп жазады: «Әскерлер пессимистікке бой алдырғанмен, көңілді. Барлығы «Блайтқа» қайта оралу үшін «қолайлы» мүмкіндік іздейді». Музыкалық сахна шебері Веста Тилли 1916 жылы «I'm Glad I've Got a Bit of a Blighty One» (1916) әнімен үлкен жетістікке жетті, онда ол жараланғандықтан және ауруханада жатқандықтан қуанған әскердің рөлін сомдады. «Мен өз окопымды ойласам, онда басымды шығаруға батылым жетпейді, мен жарақат алғаным үшін қуаныштымын», – деп ән шырқады ол. Тағы бір танымал ән – «Take Me Back to Dear Old Blighty» (1917). Ән 1962 жылы түсірілген «L пішіндес бөлме» фильмінде Сисли Кортнидж орындады. Бұл термин 1976 жылы шыққан осы аттас альбомындағы Ян Хантердің «All American Alien Boy» («Мен Блайттан келген ақ адаммын») әнінде де айтылды. Халық әншісі Иан Роббтың «Rose and Crown» альбомында Фолкленд соғысы туралы «Мэгги Мэй» әнінің пародиасы бар. Әннің мәтінінде: «Мен Блайтке оралсам, Құдайға шүкіршілік етемін / Мэггидің соғысы жеңіліске ұшыраса немесе жеңіске жетсе де». UKTV 2009 жылдың ақпан айында ашылып, 2013 жылдың 5 шілдесінде жабылған «Blighty» атты цифрлық телеарнаны басқарды. Британдық өндірістегі бағдарламаларға баса назар аударған ақылы арна «Drama» деп аталған Freeview арнасымен алмастырылды.
An early example of the usage of a derivative of the Arabic being used to refer to Britain is after diplomat I'tisam ud Din returned from Britain back to the Mughal Empire. The locals nicknamed him as 'Bilayet Munshi', due to him being the first South Asian (c. 1765) to travel to what was known as the Bilayet. Blighty, a humorous weekly magazine, was issued free to British troops during the First World War. It contained short stories, poems, cartoons, paintings and drawings, with contributions from men on active service. It was distributed by the War Office, the Admiralty and the Red Cross, and subsidised through donations and sales to the general public. The magazine was revived in 1939 and continued until 1958. In his First World War autobiography Good Bye to All That (1929), the writer Robert Graves attributes the term "Blitey" to the Hindustani word for "home". He writes: "The men are pessimistic but cheerful. They all talk about getting a 'cushy' one to send them back to 'Blitey'." The music hall artiste Vesta Tilley had a hit in 1916 with the song "I'm Glad I've Got a Bit of a Blighty One" (1916), in which she played a soldier delighted to have been wounded and in hospital. "When I think about my dugout," she sang, "where I dare not stick my mug out I'm glad I've got a bit of a blighty one". Another music hall hit was "Take Me Back to Dear Old Blighty" (1917). The song is sung by Cicely Courtneidge in the 1962 film The L Shaped Room. The term was also referenced in the song "All American Alien Boy" by Ian Hunter ("I'm just a whitey from Blighty"), from the 1976 album of the same name. Folksinger Ian Robb's album Rose and Crown features a topical parody of the traditional song "Maggie May", about the Falklands War. The song contains the lines: "When I get back to Blighty, I'll give thanks to The Almighty / Whether Maggie's little war is lost or won". UKTV operated a digital television channel called Blighty that opened in February 2009 and closed on 5 July 2013. The subscription channel, which concentrated on British made programming, was replaced by a Freeview channel called Drama.