Кіріспе

Американдық аспаз, мейрамхана иесі және аспаздық кітап авторы, аспаз Томас Алойсиус Келлер (14 қазан, 1955 жылы туған) – американдық аспаз, мейрамхана иесі және аспаздық кітап авторы. Ол және оның Напа аңғарындағы танымал рестораны The French Laundry (Калифорния штаты, Йоунтвилл қаласы) Джеймс Бирд қорынан көптеген наградаларды алды, соның ішінде 1996 жылы «Калифорнияның үздік аспазшысы» және 1997 жылы «Американың үздік аспазшысы» аталымдарында. Ресторан жыл сайынғы Restaurant Magazine журналының «Әлемдегі 50 үздік мейрамхана» тізімінде тұрақты түрде көш бастап отырады. 2005 жылы оның Per Se рестораны Нью-Йорк қаласы бойынша алғашқы Michelin Guide-та үш жұлдызға ие болды, ал 2006 жылы The French Laundry Сан-Франциско аймағы бойынша алғашқы Michelin Guide-та үш жұлдыз алды. Ол – екі әртүрлі мейрамханаға бір уақытта үш жұлдызды Michelin рейтингісін алған жалғыз американдық аспазшы. Қазіргі таңдағы оның мейрамханаларының барлығында жеті Michelin жұлдызы бар: Per Se-де үш, The French Laundry-де үш және The Surf Club Restaurant-та бір жұлдыз.

Ерте өмір және мансап

Келлердің анасы асхана иесі болған, ол асханашы ауырып қалғанда Томасқа көмекші ретінде жұмысқа алған. Оның ата-анасы ажырасқаннан кейін төрт жыл өткен соң, отбасы шығысқа көшіп, Флорида штатының Палм-Бич қаласында қоныстанды. Жасөспірім шағында ол Palm Beach Yacht Club-та жұмыс істеді, бастапқыда ыдыс жуушы болып, бірақ тез арада аспаз болып өсті. Осы жерде ол тамақ пісіруге деген құштарлығын және голланд соусын жетілдіруді білді. Жазда ол Род-Айленд штатында аспаз болып жұмыс істеді. Бір жазда оны француз шеф-аспазы Роланд Хенин тауып, The Dunes Club-та қызметкерлерге тамақ дайындауды тапсырды. Хениннің жетекшілігімен Келлер француз классикалық асүйінің негіздерін үйренді. The Dunes Club-тан кейін Келлер Флоридада әртүрлі аспаздық қызметтерде жұмыс істеді, көп ұзамай Нью-Йорк штатының Кэтскилл қаласындағы Гудзон өзенінің жағасында орналасқан La Rive атты шағын француз мейрамханасында аспаз болып жұмыс істеді. Томас жұптағы әжемен бірге дайындық жұмыстарын жасады. Оған толық еркіндік берілді, ол ет пісіруге арналған түтін үйін салды, жергілікті мал өсірушілермен байланыс орнатып, бұрынғы ұстазы Роланд Хениннің үйінде ішек-қарғы және малдың ішкі органдарын пісіруді үйренді, ол кейде демалыс күндері соғып тұратын. La Rive-де үш жыл жұмыс істегеннен кейін, оны иелерінен сатып ала алмағандықтан, ол Нью-Йоркке, содан кейін Парижге көшіп, әртүрлі Мишлен жұлдызды мейрамханаларда шәкірттікке түсті. 1984 жылы Америкаға оралғаннан кейін, ол Нью-Йорктегі La Reserve-те бас аспаз болып жұмысқа орналасты, ал 1987 жылдың басында Rakel ашу үшін кетіп қалды. Rakel-дің тамаша француз асханасы Уолл-стриттегі басшылардың жоғары талғамын қанағаттандырып, The New York Times газетінен екі жұлдызды рецензия алды. Оның танымалдылығы қор нарығының құлдырауына байланысты төмендеді және 1980-ші жылдардың соңында Келлер өзінің пісіру стилін қарапайым бистро тағамдарына бейімдеуден бас тартты.

Француздық кір жуу залы

Ракельдегі серіктесімен ажырасқаннан кейін Келлер Нью-Йорк пен Лос-Анджелесте түрлі кеңесші және аспаз қызметтерін атқарды. 1992 жылдың көктемінде ол Калифорния штатының Йоунтвилл қаласында Салли Шмитт құрған мейрамханаға тап болды, бұл орын бұрын ескі француздық ағынмен жуатын кір жуу орны болған. Ол және оның күйеуі Дон 1978 жылы ғимаратты сатып алып, оны мейрамханаға айналдырды. Келлер он тоғыз ай бойы таныстары мен инвесторлардан 1,2 миллион доллар жинап, мейрамхананы сатып алды, содан кейін 1994 жылы оны қайта ашты. Келесі бірнеше жылда мейрамхана көптеген наградаларға ие болды, оның ішінде Джеймс Бирд қоры, гурмандық журналдар, Mobil Guide (бес жұлдыз) және Michelin Guide (үш жұлдыз) сыйлықтарын алды.

Баспа және кино

1999 жылы Томас Келлер өзінің ең маңызды ас үй кітабы деп санайтын «The French Laundry Cookbook» кітабын жариялады. Сол жылы ол Халықаралық кулинар мамандары қауымдастығының (IACP) «Жыл кітабы», Джулия Чайлдтың «Алғашқы кітабы» және «Дизайн» сыйлықтарын қоса алғанда үш сыйлыққа ие болды. 2004 жылы ол «The Bouchon Cookbook» кітабын шығарды, бірақ көптеген еңбекті Bouchon шефі Джеффри Серсиеллоға жатқызды. Оның жазған немесе үлескен басқа кітаптары: «Napa Valley-ге тамаша сүйгіштердің жол сілтеуіші», «Қысым астында: Sous Vide тағамдарын дайындау», «Ad Hoc at Home» (2009) және «Bouchon Bakery» (2012). Ол Мария Хелм Синскидің «The Vineyard Kitchen: Menus Inspired by the Seasons» кітабына кіріспе немесе алғы сөз жазды, Мишель Ричардтың «Happy in the Kitchen», Клэр Кларк (The French Laundry-нің бас кондитері) «Indulge: 100 Perfect Desserts», Фернан Пойнттың «Ma Gastronomie» кітабының жаңа басылымы, сондай-ақ Мишель Рульман мен Брайан Полсиннің «Charcuterie: The Craft of Salting, Smoking, and Curing» кітаптарына да өз үлесін қосты. Ол Мелани Дюнеаның «My Last Supper» кітабында да есімдері аталады. «Spanglish» фильмінде жұмыс істеген Келлер, Адам Сэндлерге көбінесе «әлемдегі ең тамаша сэндвич» деп аталатын тағамды дайындауды үйретті, бұл талантты, жалғызбасты ас шефінің өзіне дайындауы мүмкін екенін көрсетеді. Сэндвич әдеттегі BLT-ге ұқсас, бірақ оған жұмыртқа қосылған. «Vogue Man Arabia» журналына берген сұхбатында ол BLT-ді «тамаша сэндвич» деп сипаттады. Келлер 2007 жылғы Pixar анимациялық фильмі «Ratatouille» үшін кеңесші болды, продюсерге The French Laundry асханасында тәжірибе жинауға мүмкіндік берді және кейіпкерлер пісіруі үшін ratatouille-дің қабатталған, жоғары сапалы нұсқасын – «confit byaldi» жасады. Американдық нұсқасында ол мейрамхананың келушісі рөлінде камео түсірді (француздық нұсқасында бұл рөлді Келлердің ұстазы Гай Савой, ал испандық нұсқасында Ферран Адриа ойнады). Келлер қазір Masterclass.com платформасында үш онлайн-аспаздық сабақ өткізеді, білімін таратуға деген сенімін жалғастырады.