Кіріспе
Венгриялық ит тұқымы. Кувас – венгриялық мал күзетуші ит тұқымы. Бұл тұқым туралы ежелгі венгр жазбаларында да кездеседі. Тарихта олар патшалардың күзетшілері немесе малдың қорғаушылары болған, бірақ соңғы жетпіс жылда үй жануарлары ретінде үйлерде жиірек ұсталатын болды. Американдық Кеннел клубы осы тұқымды еңбекші иттер тобына жатқызады.
The Kuvasz is a Hungarian breed of flock guardian dog. Mention of the breed can be found in old Hungarian texts. They have historically been royal guard dogs, or guarded livestock, but have been increasingly found in homes as pets over the last seventy years. The American Kennel Club includes the breed in the working dog group.
Тарих
Көші-қон кезеңінде және кейіннен Карпат алабының мажарлар басып алуында, қазіргі Венгрия аумағына көптеген көшпелі немесе жартылай көшпелі тайпалар қоныс аударды. Венгрия княздығы 895 немесе 896 жылы құрылды. Мажарлар қой мен итті әкелген болуы мүмкін, және Венгрия жазығында мал шаруашылығы мәдениетін қалыптастырды. XV ғасырда Матиас Корвин сарайында Кувас итттерін күзетуші, аң аулаушы немесе кейде соғыс иті ретінде көптеп ұстаған деген сенім бар. Кувас тұқымын селекциялық өсіру XIX ғасырдың соңында басталды, және тұқымдық стандарт әзірленді. 1934 жылы ол Халықаралық кинологиялық федерациясы тарапынан қабылданды, федерация толық қабылдау күнін 1954 жыл деп тіркеді. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай Венгриядағы Кувас итттерінің көбі қырылды. Иттер отбасын қорғаудағы шеберлігі үшін танымал болғандықтан, неміс және совет әскерлері оларды іздеп тауып өлтірді, ал кейбір неміс офицерлері Кувас итттерін үйлеріне алып кетті. Кеңес басқыншылығы мен соғыстың аяқталуынан кейін, бұл тұқым Венгрияда жойылудың алдында тұрды. Соғыстан кейін Венгрияда отыздан аз Кувас қалғаны анықталды, ал кейбір дереккөздер олардың саны он екіге дейін төмендеген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Одан бері, көптеген адал селекционерлердің арқасында Кувас тұқымы Венгрияны қайтадан мекендеді. Дегенмен, осы жойылудың нәтижесінде селекционерлерге қолжетімді генетикалық қор шектелді, және кейбіреулер өз бағдарламаларын жалғастыру үшін Ұлы Пиреней сияқты басқа тұқымдарды қолданған болуы мүмкін деген пікір бар. Румынияда тұқымға қатысты заңнамада Кувас иті қоғамдық орындарда ауыздықпен жүруі тиіс деп белгіленген.
Сипаттамалары
Кувас - ірі және күшті ит: оның бойы 71–76 см, салмағы 48–62 кг аралығында болады; аналықтары 66–70 см бойға жетеді және салмағы 37–50 кг болуы мүмкін. Түсі ақ немесе сары ақ, тығыз және қатаң, жұмсақ түкпен. Терісі – сландық сұр, мұрынының ұшы, еріндері және көздерінің шеттері қара, ал алақандары қара немесе сландық сұр түсті. Басы үшбұрышты пішіндес; тұмсығы басының толық ұзындығының жартысынан сәл қысқа, ал маңдайының көлбеулігі байқалмайды. Көздері бадам тәрізді, қоңыр, сәл қисық. Денсаулығы жақсы және күшті болып саналғанымен, шамамен 12–14 жыл өмір сүруі мүмкін, Кувас сүйек дамуындағы проблемаларға бейім.