Кіріспе

Ауғанстанның Кабул провинциясындағы аудан.

20 ғасыр

1928 жылы патша Аманұлла хан мен патшайым Сорая Тарзи Еуропадан оралғаннан кейін, Аманұлла Кабулды қайта жоспарлау үшін шетелдік сарапшыларды шақырды. Сол кезде Пагман кіреберісінде Франциядағы Париждегі Триумф аркасына ұқсас, бірақ одан кіші, еуропалық стильдегі монументалды қақпа салынды, ол Тақ е Зафар (طاق ظفر – Жеңіс аркасы) деп аталды. Бастапқыда Гималай тауларының етегіндегі шағын ауыл болған Пагман, виллалар мен коттедждермен, сондай-ақ жазғы астанаға айналды. Оның кең бульварларында арка, виллалар мен гольф алаңының үстінен шырша, тополь және жаңғақ ағаштары көтеріліп тұрды. Бұл орын байлар мен аристократтардың таңдаулы демалыс орны болды. Жаңа патшалық бақтар халыққа ашылды, бірақ реформаның бір шарты ретінде, жақын маңдағы Кабулдағы патшалық резиденциялардағыдай, батыс киімдерін кию қажеттігі қойылды. 1928 жылдың 1 қыркүйегінде патша Аманұлла Пагманға Лоя Джирганы шақырды, бұл көптеген делегаттарды таң қалдырды, өйткені олар киім талаптарына наразылық білдірді. 1928 жылдың 7 қыркүйегінде Кабулдағы ықпалды саяси тұлға, Шор базарының хазреті, Аманұлланың реформаларына қарсы 400-ге жуық діни лидердің қол қойған петициясын патшаға табыс етті. Бұл әрекет хазреттің тұтқындалуына, оның жақтастарының бір бөлігінің атылуына және, ақырында, 1929 жылы Әмір Хабибулла Калакани бастаған көтеріліске әкелді, ол патшаны құлатты. Бақтар ақырында жергілікті және шетелдік туристер үшін танымал орынға айналды. Бай кабулдіктер онда жазғы үйлер салған, оларға қызметшілер мен үй шаруашылығы жұмыскерлері жұмыс істеген. 1980 жылдардағы совет-афған соғысы кезінде Пагман қақтығыстардың орталығы болды және советтік үкімет пен моджахедтердің бомбалауынан зардап шекті. Көптеген ғимараттар қирады, ал тұрғындар қашып кетті. Гүлденген бақтардың көбі жойылды, тек Триумф аркасы стиліндегі арканың қираған бөліктері қалды, оның жоғарғы жағы қиратылған.

21 ғасыр

Карзай әкімшілігі құрылғаннан кейін арка қайта жаңартылып, 2005 жылдың мамыр айында аяқталды. Бұрынғы бақтардың өзге де зақымдалған бөліктері де қайта салынды. Ол қайтадан танымал туристік орынға айналып, Кабул тұрғындары арасында сүйікті орынға ұялады. 2010 жылдары одан әрі даму орын алды. 2012 жылы Пагман ауданында 1000 отбасы электр қуатына ие болды. Пашаи аңғарындағы Прача ауылында үш 1000 киловольттық трансформатор орнатылғаннан кейін электр қуаты отбасыларға таратылды. Электр энергиясы Суроби ауданындағы Махипар тоғанынан 35 миллион афғани (622 443 АҚШ доллары) сомасына жеткізілді. 2014 жылы жаңа салынған Пагман төбесіндегі сарай көпшілікке ашылды. Сарайдың төңірегінде мыңдаған жаңадан отырғызылған ағаштар, сондай-ақ бузкаши алаңы, сарқырама және басқа да қызықты орындар бар. Сарайдың ішкі жағы дәстүрлі қолмен тоқылған ауған кілемдерімен және басқа да дәстүрлі материалдармен безендірілген. Ол маңызды мерекелер өткізу үшін жоспарланған.

География

Пагман аймағы аймақтың көптеген басқа бөліктерімен салыстырғанда көбірек жасыл және жеміс ағаштарына ие. Ол Хиндукуш тау тізбегінің етегінде орналасқан. Афғандондардың саламандрасы Пагманға ғана тән. Кабул провинциясының жалғыз ірі өзені – Кабул өзені Пагманнан бастау алатын бұлақтар мен қардың еруінен түскен сулармен толығады. Сонымен қатар, Пагманнан Тапаға дейін созылған, жөндеуді қажет ететін канал жүйесі де бар. Ауданға Халдари, Бектут, Адам Кхел Кала, Хатам Кала, Сеено Кала, Мулла Кхел Кала, Мухаббат Хан Кала, Лачи Кхел Кала және Пажакк Таппа сияқты бірнеше ауылдар кіреді.

Климат

Пагманның ылғалды континенттік климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі Dsb). Пагмандағы жылдық орташа температурасы °C. Жылдың ең жылы айы шілде, орташа температурасы °C. Ең суық айы қаңтар, орташа температурасы °C.

Экономика

Кабулдағы ауыл шаруашылығы, қол еңбегі, мал шаруашылығы және жұмыспен қамтылу негізгі табыс көздері болып табылады.

Белгілі жергілікті тұрғындар

Бұл жер дәстүрлі түрде Пагман саадатының отбасылық орталығы болып келген, ең танымал ұрпағы Идрис Шах болған. Пагманның көрнекті тумаларының ішінде Лойя Жирга басшылары, тайпа басшылары, президент және бір патша бар. Аманұлла хан реформатор ретінде белгілі болған, ол 1919 жылдан 1929 жылға дейін Ауғанстанды басқарды. PDPA Бас хатшысы Хафизулла Әмин – Хафизулла Әмин Ауғанстан Халықтық Демократиялық партиясының (PDPA) екінші басшысы болды, ол Ауғанстан Демократиялық Республикасының коммунистік кезеңінде Нұр Мұхаммед Таракині өлтіргеннен кейін осы лауазымға тағайындалды. 2008 жылдың қыркүйек айында Пагманның жанында Талибан жасаған шабуылда Логар провинциясының әкімі Абдулла Вардак қаза тапты. Саид Омер Мунеб 1992-1996 жылдар аралығында жоғары білім министрі болды. Ол Кабул университетінде лекция оқыды және Ауғанстанның Жоғарғы сотының мүшесі қызметін атқарды.

Бауырлас қалалар

Элис-Спрингс, Австралия, 2005 жылдың қаңтарынан бастап Sister Cities International халықаралық ұйымына мүше болғаннан кейін.