Кіріспе

Америкадағы рок музыкасының шолуы

Америка рок музыкасының бастаулары 1940-1950 жылдардағы рок-н-ролл, ритм-н-блюз және кантри музыкасымен байланысты, сонымен қатар халық музыкасы, джаз, блюз және классикалық музыкадан да әсер алды. 1964 жылдан бастап американдық поп-чарттарға британдықтардың ықпалы американдық рок музыкасына әсер етіп, психоделикалық рок жанрының дамуына себеп болды. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында американдық рок музыкасы көптеген жанрлардың қалыптасуына үлкен үлес қосты, оның ішінде фольк музыкасымен бірігіп фольк-рок, блюзбен – блюз-рок, кантри музыкасымен – кантри-рок, рутс-рок және саутерн-рок, ал джазбен – джаз-рок жанрларын құруға әкелді. Бұл жанрлардың барлығы психоделикалық рокқа үлкен әсер етті. 1970 жылдары рок музыкасында софт-рок, хард-рок, хеви-метал, глэм-рок, прогрессив-рок және панк-рок сияқты көптеген қосалқы жанрлар пайда болды. 1980 жылдары панктан туындаған және маңызды болған жаңа жанрларға new wave, хардкор панк, пост-панк, трэш және альтернативті рок кірді. 1990 жылдары альтернативті рок гранж арқылы кең танылып, сонымен қатар инди-рок және ну-метал да маңызды жанрларға айналды. 2000 жылдары эмо, металкор жанрлары кең танылды және гараж рок/пост-панк қайта жаңғырды. Цифрлық технологияның дамуы жаңа цифрлық электронды рок түрлерінің пайда болуына әкелді.

Шығу тегі

Америкалық рок музыкасының негізі 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында АҚШ-та пайда болған рок-н-ролл. Оның бастаулары сол кездегі түрлі қарапайым музыка жанрларының қосылуында, соның ішінде ритм-энд-блюз және госпел музыкасы, сондай-ақ кантри мен вестерн музыкасының араласуында жатыр. 1951 жылы Кливленд дискожокеюі Алан Фрид көп ұлтты тыңдаушыларға ритм-энд-блюз музыкасын ойнай бастады және алғаш рет осы музыканы сипаттау үшін "рок-н-ролл" деген сөзді қолданды. Рок-н-роллдың алғашқы жазбасы деп саналатын туынды туралы көп пікірлер бар. Бір үміткер – Джеки Бренстон және оның Delta Cats (іс жүзінде, Айк Тернер және оның The Kings of Rhythm тобы) орындаған "Rocket 88", ол 1951 жылы Мемфисте Sun Records үшін Сэм Филлипс жазған. "That's All Right (Mama)" (1954) – Элвис Преслидің Sun Records үшін шығарған алғашқы маңызды синглы, алғашқы рок-н-ролл жазбасы болды делінеді, бірақ сонымен бірге Big Joe Turner-дің "Shake, Rattle & Roll" әні, кейіннен Билл Хейли орындаған, Billboard R&B чарттарының жоғарғы сатысында болды. Чак Берри, Бо Диддли, Фэтс Домино, Литтл Ричард, Джерри Ли Льюис және Джин Винсент сияқты тағы да басқа әртістердің алғашқы рок-н-ролл хиттері де болды. Көп ұзамай рок-н-ролл американдық пластинка сатудағы басты күшке айналды, ал Эдди Фишер, Перри Комо және Пэтти Пейдж сияқты әншілер, бұрынғы онжылдықтағы танымал музыкада үстемдік құрған, поп-чарттарға қол жеткізуі айтарлықтай шектелді.

Түрлендіру

Рок-н-ролл бірнеше ерекше жанрлардың пайда болуына әкелді, соның ішінде рок-н-ролл мен "hillbilly" кантри музыкасын біріктірген рок-а-билли, 1950 жылдардың ортасында Карл Перкинс, Джерри Ли Льюис, Бадди Холли және ең үлкен коммерциялық табысқа жеткен Элвис Пресли сияқты ақ әншілер орындаған және жазған музыка. Ал ду-вуп көп дауысты вокалды гармонияға және мағынасыз қосымша мәтінге басымдық берді (кейіннен осы жанр осы атты алды), олар көбінесе жеңіл аспаптармен сүйемелденді және 1930 және 40-шы жылдардағы афроамерикандық вокалдық топтарда пайда болды. The Crows, The Penguins сияқты ұжымдар да маңызды болды. Сонымен қатар, соул музыкасының маңызды коммерциялық күш ретінде пайда болуы да елеулі оқиға болды. Ол ритм-н-блюзден евангелистік музыка мен поп музыкасын қайта енгізу арқылы дамыды және 1950 жылдардың ортасынан бастап Рей Чарльз және Сэм Кук сияқты пионерлер басқарды. 1960-шы жылдардың басында Марвин Гей, Джеймс Браун, Арета Франклин, Кертис Мейфилд және Стиви Уандер R&B чарттарында көш бастады және негізгі поп-чарттарға еніп, олардың біртіндеп бөліну процесін жеделдетті, ал Motown және Stax/Volt Records жазба индустриясындағы маңызды күштерге айналды. Осы элементтердің барлығы, соның ішінде ду-вуп пен қыздар тобының тығыз гармониясы, Брилл Билдинг дыбысының мұқият жазылған әндері және соулдың жоғары сапалы өндірісі Мерсибит дыбысына, әсіресе The Beatles тобының ертедегі жұмысына әсер етті, ал олар және басқалар арқылы кейінірек рок музыкасының формасына да ықпал етті. Кейбір музыка тарихшылары осы кезеңде рок-н-роллға негізделген маңызды және жаңаша техникалық жетістіктерге, әсіресе Фил Спектордың қолданған Wall of Sound әдісіне назар аударды.

"Қалпына келтіру"

Комментаторлар дәстүрлі түрде 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында рок-н-роллдың төмендеуін байқады. 1959 жылы Бадди Холли, Биг Боппер және Ричи Валенстің ұшақ апатында қаза болуы, Элвистің әскерге шақырылуы, Литтл Ричардтың дін қызметкері болу үшін сахнаны қалдыруы, Джерри Ли Льюис пен Чак Берриге талқылау шаралары жүргізілуі және «төлем» жанжалының ашыққа шығуы (ол Алан Фрид сияқты жетекші тұлғаларды жеке орындаушыларды немесе әндерді насихаттауда пара алу және сыбайлас жемқорлыққа қатыстылықпен айыптады) – бұл бастапқы рок-н-ролл дәуірі аяқталды деген сезімді тудырды. Соңғы кездегі кейбір авторлар осы кезеңдегі маңызды жаңалықтар мен тенденцияларды атап өтті, оларсыз болашақ даму мүмкін болмас еді. Ерте рок-н-ролл, әсіресе роккабилли пайда болған кезде, еркек және ақ орындаушылар үшін ең үлкен коммерциялық табысқа ие болды, бірақ осы дәуірде жанр қара және әйел әртістерімен басым болды. 1950 жылдардың соңында рок-н-ролл жойылған жоқ, және оның бір бөлігін 60-жылдардың басындағы твист биінің қарқынында көруге болады, бұл Чабби Чекердің мансабына үлкен пайда әкелді. The Chantels, The Shirelles және The Crystals сияқты қыздар тобының өркендеуі бұрынғы рок-н-ролдан өзгеше, үйлесімділік пен жоғары сапалы өндіріске баса назар аударды. Қыздар тобының ең маңызды хиттерінің көпшілігі Нью-Йорктегі көптеген ән жазушылардың орналасқан жерінен аталған Brill Building Sound-тың өнімдері болды, оның ішінде 1960 жылы Gerry Goffin мен Carole King екеуінің бірлескен жұмысымен жазылған Shirelles тобының «Will You Love Me Tomorrow» әні бірінші орынды иеленді.

Серф музыкасы

Дуан Эдди, Линк Рэй және The Ventures сияқты орындаушылар бастаған аспаптық рок-н-ролл Дик Дейлдің арқасында дамыды. Ол ерекше "ылғалды" реверб, жылдам баламалы таңдау, сондай-ақ Таяу Шығыс және Мексикалық әсерлерді қосып, 1961 жылы "Let's Go Trippin'" атты аймақтық хитті шығарды және серф музыкасының қозғалысын бастады. Дейл мен оның Del Tones сияқты, көптеген алғашқы серф топтары Оңтүстік Калифорнияда құрылды, олардың ішінде Bel Airs, The Challengers және Eddie & the Showmen болды. The Chantays 1963 жылы "Pipeline" әнімен топ-10 қатарына енді, ал ең танымал серф әні Surfaris тобының 1963 жылы шыққан "Wipe Out" әні болды, ол 1965 жылы Billboard чарттарында 2-ші және 10-шы орындарға ие болды. Жанрдың өсуіне байланысты, басқа аймақтардан келген топтар да өздерін сынап көруге белсенділік танытты. Олардың ішінде Колорадо штатының Боулдер қаласынан шыққан The Astronauts, Миннеаполис штатынан шыққан The Trashmen, 1964 жылы "Surfin' Bird" хитімен 4-орынға ие болды, сондай-ақ Индиана штатының Саут-Бенд қаласынан шыққан The Rivieras, 1964 жылы "California Sun" хитімен 5-орынға жетті. Австралияның Сидней қаласынан шыққан The Atlantics тобы "Bombora" (1963) хитімен жанрға маңызды үлес қосты. 1963 жылдан бастап топ серфинг тақырыбынан алыстай бастады, өйткені Брайан Уилсон олардың басты композиторы және продюсері болды, "Fun, Fun, Fun" (1964) және "California Girls" (1965) сияқты әндерде көліктер мен қыздарды қоса алғанда, жасөспірімдердің жалпы тақырыптарына көшті. Бастапқыда олар стандартты американдық әндерді қайта орындады, мысалы, твист биіне ойнады. Бұл топтар ақырында өздерінің түпнұсқалық шығармаларын күрделі музыкалық идеялармен және ерекше дыбыспен байытты. 1963 жылы The Beatles және The Searchers, The Hollies сияқты басқа да бит-топтар Ұлыбританияда танымалдық пен коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. Британдық рок-музыка 1964 жылдың қаңтарында The Beatles тобының табысымен АҚШ-та кең танылды. "I Want to Hold Your Hand" әні Billboard Hot 100 чартындағы бірінші номерге ие болды, бұл американдық музыка чарттарына британдық шабуылдың бастамасы болды. Ән 1964 жылдың 18 қаңтарында 45-орында дебют жасады, содан кейін 7 апта бойы 1-орынды иеленді және жалпы алғанда 15 апта чартта болды. Олардың 9 ақпандағы "The Ed Sullivan Show" бағдарламасындағы алғашқы өнерна көрсетілімі американдық поп-мәдениетіндегі маңызды кезең деп есептеледі. Бұл бағдарламаны шамамен 73 миллион көрермен тамашалады, сол кезде американдық теледидар бағдарламасы үшін рекордтық көрсеткіш еді. The Beatles барлық уақыттағы ең көп сатылатын рок-тобына айналды және олардан кейін көптеген британдық топтар, әсіресе блюз музыкасының ықпалында болған The Rolling Stones, The Animals және The Yardbirds ілесіп келді. Олар Fats Domino және Chubby Checker сияқты R&B орындаушыларының мансабына нұқсан келтірді, тіпті уақытша Elvis сияқты рок-н-ролл орындаушыларының чарттағы сәттілігін тоқтатты. Британдық шабуыл рок музыкасының өзіндік жанрының қалыптасуына үлкен үлес қосты және гитара мен барабанға негізделген, өздерінің материалдарын жасайтын рок-тобының басымдығын бекітті.

Гараждық тас

Гараж-рок – 1960 жылдардың ортасында Солтүстік Америкада кең таралған, рок музыкасының шикі түрі. Ол қала маңындағы отбасылық гаражда репетиция жасалған деген пікірмен байланысты болғандықтан осылай аталды. Гараж-рок әндері негізінен мектеп өмірінің қиындықтарын, әсіресе "өтірік айтқан қыздар" туралы әндерді қамтыды. Бұл стиль 1958 жылдан бастап аймақтық сахналарда қалыптаса бастады. The Wailers тобының "Tall Cool One" (1959) және The Kingsmen тобының "Louie Louie" (1963) әндері жанрдың даму кезеңіндегі маңызды мысалдар болып табылады. 1963 жылға қарай гараж тобының синглдары ұлттық хит-парадтарға көбірек енді, олардың ішінде Пол Ревир және Рейдерлер (Бойз), Трашмендер (Минеаполис) және Ривьералар (Саут-Бенд, Индиана) тобы болды. Sonics (Такома, Вашингтон) сияқты басқа да ықпалды гараж топтары Billboard Hot 100 тізіміне енген жоқ. Осы ерте кезеңде көптеген топтар серф-роктан күшті әсер алды, гараж-рок пен фрэт-рок арасында өзара байланыс болды, кейде фрэт-рок гараж-роктың бір саласы ретінде қарастырылды. 1964–66 жылдардағы британдық жаулап алу гараж топтарына үлкен әсер етті, оларға ұлттық аудиторияны ұсынып, көптеген (көбінесе серфинг немесе хот-род топтары) британдық үлгіні қабылдауға және жаңа топтар құруға ынталандырды. Мысалдар: Нью-Йорктің The D Men тобының "I Just Don't Care" (1965), Такоманың The Sonics тобының "The Witch" (1965), Детройттың Unrelated Segments тобының "Where You Gonna Go" (1967), Майамидің Birdwatchers тобының "Girl I Got News for You" (1966) және Монреальдің The Haunted тобының "1–2–5" әндері. Көптеген топтар ірі немесе аймақтық лейблдармен келісім шарттарына қол қойғанмен, көпшілігі коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. Гараж-роктың коммерциялық және көркемдік жағынан 1966 жылға қарай өркендегені туралы кең пікір қалыптасқан.

Блюз рок

Америкада блюз-рокты 1960-шы жылдардың басында гитарист Лонни Мак алғаш рет ойнады, бірақ бұл жанр 60-шы жылдардың ортасында АҚШ-та британдық блюз музыканттарына ұқсас дыбыспен дами бастады. Басты орындаушылардың ішінде Пол Баттерфилд (оның тобы Ұлыбританиядағы Майаллдың Блюзбрейкерлері сияқты, көптеген сәтті музыканттар үшін бастама болды), Canned Heat, алғашқы Jefferson Airplane, Дженис Джоплин, Джонни Уинтер, The J. Geils Band және Джими Хендрикс, оның қуатты триолары – Jimi Hendrix Experience және Band of Gypsys, оның гитарадағы шеберлігі мен сахналық өнері онжылдықтың ең көп қайталанғандарының бірі болды. Алғашқы блюз-рок топтары көбінесе джазды үлгі етіп алып, ұзақ, күрделі импровизациялар орындады, бұл кейін прогрессивті рок үшін маңызды элементке айналды. 1967 жылдан бастап Cream сияқты топтар таза блюзға негіделген музыкадан психоделияға бет бұра бастады. Бұл жанр 1970-ші жылдары Джордж Торугуд сияқты музыканттармен жалғасты.

Халықтық рок

1960 жылдары американдық халық музыкасының қайта жандануынан туған оқиға үлкен қозғалысқа айналды, ол дәстүрлі музыканы және дәстүрлі стильдегі жаңа шығармаларды, әдетте акустикалық аспаптарда пайдаланды. Америкада бұл жанрды Вуди Гатри және Пит Сигер сияқты тұлғалар бастады және көбінесе прогрессивті немесе еңбек саясатымен байланысты болды. Дилан "Blowin' in the Wind" (1963) және "Masters of War" (1963) сияқты хиттерімен кең көрермендерге жете бастады, бұл "протест әндерін" кең жұртшылыққа жеткізді, бірақ олар бір-біріне әсер ете бастағанымен, рок пен халық музыкасы көбінесе бөлек жанрлар болып қалып қойды, көбінесе өзара байланыссыз тыңдарман тобына ие болды. Фолк-рок қозғалысының 1965 жылы хит-парадтарда бірінші орын алған The Byrds тобының Диланның "Мистер Тамбурин Мэн" әнін жазуынан кейін басталып кеткені қабылданған. Дегенмен, фолк пен рок музыкасының қосылуы рок музыкасының дамуына зор ықпал етті, психоделия элементтерін енгізіп, әнші-күйші, протест әндері және "шындық" ұғымдарын дамытуға көмектесті.

Психоделикалық рок

Психоделикалық музыканың ЛСД-ден шабыттанған атмосферасы фолк сахнасында басталып, 1964 жылы «Hesitation Blues» әнін жазғанда Нью-Йорктік Holy Modal Rounders тобы бұл терминді қолданды. Өздерін психоделикалық рок тобы деп таныстырған алғашқы топ – 1965 жылдың соңында Техас штатынан шыққан 13th Floor Elevators болды. Олар келесі жылы «The Psychedelic Sounds of the 13th Floor Elevators» альбомын шығарып, өзінің музыкалық бағытын нақтылады. Психоделикалық өмір салты Сан-Францискода қалыптасты, ал осы сахнаның ең танымал өкілдері – The Grateful Dead, Country Joe and the Fish, The Great Society және Jefferson Airplane болды. Басты жазбалардың қатарында Jefferson Airplane-нің «Surrealistic Pillow» және The Doors-тың «Strange Days» альбомдары бар. Бұл үрдістер 1969 жылғы Вудсток фестивалінде өршіп, көптеген психоделикалық топтардың өнер көрсетуіне куә болды. Бірақ онжылдықтың соңына қарай психоделикалық рок ықпалы төмендеді. Jimi Hendrix Experience және Cream топтары тарап кетті, ал көптеген топтар психоделиядан алысырап, «roots rock» негіздеріне, прогрессивті рокпен кең ауқымды тәжірибелерге немесе рифтік ауыр рокқа бет бұрды. 1966 жылы Боб Дилан «Blonde on Blonde» альбомын жазу үшін Нэшвиллге сапар шекті. Басты нәрселерге оралу трендін ұстанған басқа да топтардың ішінде Калифорниядағы Creedence Clearwater Revival тобы бар, олар фолк, кантри және блюзді қарапайым рок-н-роллмен үйлестіріп, 1960 жылдардың соңындағы ең табысты және ықпалды топтардың біріне айналды. Сол қозғалыс аясында Рай Кудер, Бонни Райт және Лоуэлл Джордж сияқты калифорниялық жеке орындаушылардың мансабы басталды, сонымен қатар ол Rolling Stones-тың «Beggar's Banquet» (1968) және Beatles-тың «Let It Be» (1970) сияқты белгілі топтардың жұмысына да әсер етті. Сол жылы ол «Sweetheart of the Rodeo» (1968) альбомымен The Byrds тобына қосылды, ол жанрдағы ең ықпалды жазбалардың бірі деп есептеледі. Кейбір орындаушылар кантри дыбыстарын қабылдап, қайта жанданды, соның ішінде: The Everly Brothers; Stone Canyon Band тобының солисі болған Рик Нельсон; First National Band құрған бұрынғы Monkee Майк Несмит; және Нил Янг.

Оңтүстік тау жынысы

Оңтүстік рок жанрының негізін қалаушылар ретінде көбінесе Allman Brothers Band тобы саналады. Олар 1970 жылдардың басында көбінесе блюз-роктан туындаған, бірақ сонымен қатар буги, соул және кантри элементтерін қамтитын ерекше дыбысты дамытты. Олардан кейін ең табысты топ – Lynyrd Skynyrd болды, ол осы жанрдың «жақсы жігіт» имиджін қалыптастыруға және 1970-ші жылдардағы гитаралық рок музыкасының жалпы стилін анықтауға көмектесті. 1960 жылдардың ортасынан бастап The Left Banke және The Beach Boys сияқты топтар барокко рок стилін жасау үшін өз жазбаларына клавесин, үрмелі және скрипкалық бөлімдерді енгізуді бастады. Көптеген шығармалар аспаптық музыкадан тұрды, ал лирикасы бар әндер кейде концептуалды, абстрактілі немесе фантастика мен ғылыми фантастикаға негізделген болатын. Прогрессив-роктың (прог-рок) американдық түрі Фрэнк Заппа, Captain Beefheart және Blood, Sweat and Tears сияқты эклектикалық және инновациялық топтардан бастап, Бостон, Foreigner, Kansas, Journey және Styx сияқты поп-рокқа бейімделген топтарға дейін әртүрлі болды. Ол 1960 жылдардың соңындағы британдық психоделикалық және арт-рок сахналарынан пайда болды және оны осы үрдістердің жалғасы және оларға қарсы реакция деп қарастыруға болады. Визуалды тұрғыдан, ол 1930 жылдардағы Голливудтың сәнінен бастап, 1950 жылдардағы сексапилді бейнелер, соғысқа дейінгі кабаре театрлары, Виктория дәуірінің әдебиеті мен символизмі, ғылыми фантастика, ежелгі және эзотерикалық мистика мен мифологияны қамтыды. Бұл киім-кешек, макияж, шаш үлгілері және платформа табандары бар аяқ киімдерде көрініс тапты. Глэм өзінің сексуалдық және гендерлік екіұштылығымен, андрогиния бейнелеуімен және театрландырылған қойылымдарды кеңінен пайдалануымен ерекшеленеді. Дэвид Боуи сияқты британдық артистердің жетістігі Лу Рид, Игги Поп, New York Dolls және Jobriath сияқты топтардың глэм стилін қабылдауына әкелді, олар көбінесе «глиттер-рок» деп аталды және британдық әріптестеріне қарағанда көбірек қараңғы лирикалық мазмұнға ие болды.

Жұмсақ және қатты тау жыныстары

1960 жылдардың соңынан бастап танымал рок музыкасын жұмсақ және қатты рокқа бөлу кеңінен таралды. Жұмсақ рок көбінесе фолк-роктан туындады, акустикалық аспаптарды пайдаланды және мелодия мен гармонияға көбірек мән берді. Ол 1970-жылдардың ортасы мен соңында Билли Джоэл және қайта құрылған Fleetwood Mac сияқты орындаушылармен коммерциялық жетістігінің шыңына жетті, олардың "Rumours" (1977) альбомы онжылдықтың ең көп сатылған альбомы болды. Керісінше, қатты рок көбінесе блюз-роктан туындады және күштірек және қарқындырақ ойналды. 1970 жылдары халықаралық деңгейде сәттілікке жеткен қатты рок әсеріне ие топтардың қатарында Ронни Монтроуздың аспаптық шеберлігі мен Сэмми Хагардың вокалы бар Montrose тобы болды, және бәлкім, жанрдың британдық үстемдігіне күш тіреген алғашқы американдық қатты рок тобы ретінде 1973 жылы алғашқы альбомын шығарды, одан кейін Aerosmith сияқты топтар пайда болды. Бұл термин алғаш рет Steppenwolf-тің "Born to be Wild" (1967) әнінде қолданылды және Бостонның Blue Cheer және Мичиганның Grand Funk Railroad сияқты пионерлік топтармен байланыстырыла бастады. 1970 жылға қарай үш маңызды британдық топ бұл жанрды қалыптастыруға көмектесетін ерекше дыбыстар мен стильдерді жасады. Led Zeppelin өздерінің рифтеріне толы блюз-роктарына фантастикалық элементтерді қосты, Deep Purple прогрессивті рок кезеңдерінен симфониялық және ортағасырлық қызығушылықтарды әкелді, ал Black Sabbath готикалық және модальдық гармонияның жақтарын енгізіп, "қараңғырақ" дыбыс тудыруға көмектесті. Бұл элементтер 1970-жылдардың соңында Kiss, Ted Nugent және АҚШ-тан Blue Öyster Cult сияқты хэви-металл топтарының "екінші буыны" тарапынан қабылдалды.

Христиандық рок

Рок-ты кейбір христиан діни басшылары сынға алды, олар оны әдепсіздік, христиандыққа қарсы және тіпті зұлым деп айыптады. Дегенмен, христиан рок 1960 жылдардың соңында, әсіресе Оңтүстік Калифорнияда басталған Иса қозғалысынан өркендеп, 1970 жылдары Ларри Норман сияқты әртістермен, көбінесе христиан рокның алғашқы маңызды "жұлдызы" ретінде танылды. Бұл жанр АҚШ-та ерекше танымал. Көптеген христиан рок орындаушыларының заманауи христиан музыкасымен байланыстары бар, ал басқа топтар мен әртістер тәуелсіз музыкамен тығыз байланысты. 1980 жылдан бері христиан рок орындаушылары кең танымал болды, соның ішінде американдық евангелиеден попқа көшкен әртіс Эми Грант сияқты тұлғалар. Бұл әртістер христиан қауымдастықтарында көбінесе қабылданып келсе, 1980 жылдары үлкен жетістікке жеткен Петра және Стрипер сияқты топтардың хэви-рок және глэм-метал стильдерін қабылдауы көбірек дау тудырды. 1990 жылдардан бастап христиан тобы деген белгіден қашыңқырауға тырысқан, өздерін де христиандар болған топтар ретінде танылғысы келген әртістер саны артты, соның ішінде P. O. D және Collective Soul.

Панк-рок

Панк-рок 1974-1976 жылдары АҚШ пен Ұлыбританияда қалыптасты. Гараж-рок пен қазіргі протопанк музыкасының басқа да түрлеріне қатысы бар панк-рок топтары 1970 жылдардағы бағытталған рок музыкасының шамадан тыс екендігін мойын бұрмады. Олар жылдам, өткір музыка жасады, көбінесе қысқа әндермен, аспаптарды минимализмге дейін қысқартып, көбінесе саяси, анти-қанағаттандырылмайтын мәтіндермен. Панк DIY (өз қолыңмен жасау) этикасын қабылдайды, көптеген топтар өздерінің жазбаларын өндіріп, бейресми арналар арқылы таратады. 1976 жылдың соңына қарай Нью-Йорктегі Ramones және Patti Smith, ал Лондондағы Sex Pistols және The Clash жаңа музыкалық қозғалыстың алға басушысы ретінде танылды. 1970 жылдардағы алғашқы танымалданғаннан бері және 1990 жылдардағы панк-қайта жандану арқасында туған жаңа қызығушылықтан бастап, панк-роктың күшті андерграунд жанкүйерлері бар. Панк-роктың экстремалды түрі – хардкор панк, әсіресе Лос-Анджелес және Нью-Йорктегі жергілікті сахналардан пайда болды және Вашингтон, Бостон және Сан-Францискода орнықты. Ол дауысы жоғары, жылдам және көбінесе қысқа әндермен, айқайлап немесе ұрысып айтылатын вокалмен Dead Kennedys, Minor Threat және Black Flag сияқты топтарды дүниеге әкелді.

Жаңа толқын

Панк-рок маңызды әлеуметтік және музыкалық құбылыс болғанымен, ол пластинка сату және американдық радио эфирінде үлкен жетістікке жете алмады (радио кеңістігі диско және альбомдық рок сияқты бағыттармен толып жатты). Панк-рок өнер мен студенттік ортадан жанкүйерлерді тартты, жақын арада Talking Heads және Devo сияқты интеллектуалды, көркем стильдегі топтар панк сахнасына енді; кейбір жағдайларда осы топтарды панктан ажырату үшін "Жаңа толқын" деген атау қолданыла бастады. Панк-рок қозғалысынан беймаза болған жазба компанияларының басшылары, "Жаңа толқын" өкілдерінің потенциалын танып, панк немесе жаңа толқынмен ең болмаса байланысы бар топтармен келісім шарттарын жасап, оларды белсенді түрде насистеуледі. The Cars, The Runaways және The Go Go's сияқты көптеген топтар жаңа толқын ретінде танымал поп-топтар ретінде қарастырылды; ал The Knack сияқты "жіңішке галстук" топтары немесе фотоға түсуге әдемі Blondie сияқты бұрынғы панк-топтар коммерциялық жолға түсті.

Пост-панк

Егер хардкор панктің ең қарапайым эстетикасын тікелей ұстанса, ал жаңа толқын оның коммерциялық бөлігін көрсететін болса, пост-панк 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында оның көбірек көркемдік және күрделі жағы ретінде пайда болды. Панк-топтардан басқа, маңызды ықпал еткендер – The Velvet Underground, The Who, Frank Zappa және Captain Beefheart, сондай-ақ Нью-Йорк негізді No Wave қозғалысы, олар өнер көрсетуге баса назар аударды, мысалы James Chance and the Contortions, DNA және Sonic Youth топтары.

Глэм және экстремалды металл

1970 жылдардың аяғында Эдди Ван Хален өзінің тобының 1978 жылғы аттас альбомынан кейін металл гитарасының виртуозы ретінде танымал болды. Бұл глэм-металл топтарының өлеңдері әдетте гедонизм мен ерсі мінез-құлықты баса көрсетті, ал музыкалық жағынан жылдам гитара сололары, әнұрандық корустар және салыстырмалы түрде мелодиялық, попқа бағытталған стильмен ерекшеленді. 1980 жылдардың аяғында металл бірнеше қосалқы жанрларға бөлінді, оның ішінде АҚШ-та хардкор панктың ықпалымен жылдам металл стилінен пайда болған трэш-металл болды. Онда төменгі регистрдегі гитара рифтері көбінесе жылдам гитаралық сололармен үйлестірілді. Өлеңдерде көбінесе нигилистік көзқарастар білдірілді немесе әлеуметтік мәселелер тікелей, қанды тілмен суреттелді. Оны "Трэштің үлкен төрттігі" – Metallica, Anthrax, Megadeth және Slayer танымал етті. Дэт-металл трэштен, әсіресе Venom және Slayer тобының ықпалымен дамыды. Florida's Death және Bay Area's Possessed тобы өлеңдерінде дінге қарсылық, дьяболизм және мыңжылдықтар туралы элементтерге баса назар аударды, вокал көбінесе дауыстық "өлім ұрсынуы" түрінде, жоғары перделі айқайлармен берілді, бұл төмендетілген, күшті бұрмаланған гитаралармен және өте жылдам қос бас перкуссиямен толықтырылды.

Heartland тас

Америка жұмысшы табына бағытталған, қарапайым музыкалық стилімен және қарапайым, жұмыспен қамтылған американдықтардың өміріне қатысты, 1970 жылдардың екінші жартысында дамыған. "Heartland rock" термині алғаш рет Kansas, REO Speedwagon және Styx сияқты Орта Батыс ареналық рок топтарын сипаттау үшін қолданылды, бірақ ол халық, кантри және рок-н-роллдан тікелей әсер алған, әлеуметтік мәселелерге ден қойған тамырлық рокпен байланысты болды. Ол Американың Орта Батысы мен "Тотық белдеуінің" Батыс жағалауындағы кантри-рок пен Америка Оңтүстігіндегі оңтүстік рокқа ұқсас жанр ретінде қарастырылды. Бастапқыда панк және жаңа толқынмен байланысты болған музыканттардың ықпалымен, ол Боб Дилан, The Byrds, Creedence Clearwater Revival және Van Morrison сияқты әртістермен, сондай-ақ 60-шы жылдардағы гараж рок пен Rolling Stones-тың негізгі рок музыкасымен үлкен байланысқа түсті. Брюс Спрингстин, Боб Сегер және Том Петти сияқты әнші-күйшілердің коммерциялық табысымен, сондай-ақ Southside Johnny and the Asbury Jukes және Joe Grushecky and the Houserockers сияқты кеңінен танылмаған топтармен көрнекті болды. Бұл, ішінара, Шығыс пен Орта Батыстағы индустриалды қалалардың құлдырауына реакция болды, көбінесе әлеуметтік ыдырау мен оқшаулану мәселелерін қамтыды, сонымен қатар жақсы көңіл-күй сыйлайтын рок-н-роллдың қайта жандануымен байланысты болды. Сондай-ақ, Трейси Чэпман да осы жанрдың өкілі болды. "Heartland rock" 1990 жылдардың басында танылған жанр ретінде жоғалып кетті, себебі рок музыкасы, жалпы алғанда, және жұмысшы табының тақырыптары, әсіресе жас тыңдаушылардың қызығуын жоғалтты, ал "heartland" әртістері жеке туындыларға көшті.

Альтернативті тау жыныстарының пайда болуы

Альтернативті рок термині 1980 жылдардың басында сол кездегі бағытты музыка жанрларына жатпайтын рок-артистерді сипаттау үшін пайда болды. "Альтернативті" деп аталған топтардың біртұтас стилі болмады, бірақ олардың бәрі де бағытты музыкадан ерекшеленді. Альтернативті топтар панк-рок, хардкор, New Wave немесе пост-панк қозғалыстары арқылы панк-рокқа деген ұжымдық қарызымен байланысты болды. АҚШ-тағы 1980 жылдарғы альтернативті қозғалыстың маңызды топтарына R.E.M., Hüsker Dü, Jane's Addiction, Sonic Youth және Pixies кірді. Бұл топтардың көпшілігі, R.E.M.-нен басқа, кең танылуға ие болмады, бірақ альбомдардың үлкен сатылымына қарамастан, 80-ші жылдары ересек болған музыканттардың бір буынына елеулі әсер етіп, 1990 жылдары кең танылуға жетті. 1980 жылдары АҚШ-тағы альтернативті рок стильдеріне R.E.M.-нің алғашқы жазбаларымен байланысты жангл-поп, ол 1960 жылдардың ортасындағы поп және рок музыкасының дыңғыл гитараларын қамтыды, және колледж-рок кірді, бұл термин колледж айналымы мен колледж радиосынан бастау алған альтернативті топтарды сипаттау үшін қолданылды, мысалы 10,000 Maniacs және The Feelies. Дамып келе жатқан жанр "гранж" деп аталды, бұл термин музыканың лас дыбысын және көптеген музыканттардың шашыраңқы келбетін сипаттайды, олар танымал артистердің тым әдеміленген бейнелеріне қарсы шықты. Nevermind альбомы бұрынғыларына қарағанда мелодиялырақ болды, бірақ топ дәстүрлі корпоративтік жарнама мен маркетингтік тәсілдерді пайдаланудан бас тартты. 1991 және 1992 жылдары Pearl Jam-нің Ten, Soundgarden-нің Badmotorfinger және Alice in Chains-тің Dirt сияқты басқа гранж альбомдары, сондай-ақ Pearl Jam және Soundgarden мүшелерінің қатысуымен шыққан Temple of the Dog альбомы, 100 ең көп сатылған альбомның қатарына енді. Бұл гранж топтарының танымалдылығына байланысты Rolling Stone журналы Сиэтл қаласын "жаңа Ливерпуль" деп атады. Ірі жазба компаниялары Сиэтлдегі қалған гранж топтарының көпшілігімен келісімшарт жасасты, ал сәттілікке үміттене отырып, тағы да бір топ музыканттар қалаға көшіп келді. Алайда, Курт Кобейннің қайтыс болуы және 1994 жылы Nirvana тобының тарауы, Pearl Jam-нің гастрольдік қиындықтары және 1996 жылы Alice in Chains тобының жетекші вокалисі Лейн Стейлидің кетуінен кейін жанр төмендеуге бет бұрды, ішінара бритпоп пен коммерциялық дыбысты пост-гранж жанрының көлеңкесінде қалды.

Гранждан кейінгі

Пост-гранж термині Сиэтлде пайда болған гранж-топтардың кең танылуынан кейін құрылған топтар буынына қатысты қолданылды. Пост-гранж топтары олардың көзқарасын және музыкасын ұстанып, бірақ радиода оңай қабылданатын, коммерциялық бағытталған дыбыспен орындады. «Пост-гранж» термині оларды музыкалық жағынан туынды, немесе «нағыз» рок қозғалысына деген цинизмді жауап деп есептеу үшін пайдаланылды. Мысалы, Candlebox сияқты кейбір пост-гранж топтары Сиэтлде құрылған, бірақ бұл субжанр гранж музыкасының географиялық шеңберінің кеңеюімен ерекшеленді, Лос-Анджелестің Audioslave және Джорджияның Collective Soul топтары пост-гранжды 1990 жылдардың соңындағы ең табысты коммерциялық субжанрлардың бірі ретінде бекітті. Creed және Nickelback топтары 21-ші ғасырда үлкен коммерциялық жетістікке жетіп, бастапқы қозғалыстың ашу-ызасын ұмытып, дәстүрлі әнұрандарға, повествованиеге және романтикалық әндерге көшті, ал Shinedown, Seether және 3 Doors Down сияқты жаңа топтар да осы бағытта жұмыс істеді.

Поп-панк

1990 жылдардағы панк-поптың бастаулары 1970-ші жылдардағы панк қозғалысының әнге бағытталған топтарында, мысалы The Buzzcocks және The Clash, коммерциялық сәттілікке жеткен The Jam және The Undertones сияқты жаңа толқын өкілдерінде, сондай-ақ 1980-ші жылдардағы альтернативті рок музыкасының хардкорлық элементтерінде көрінеді. Поп-панк әдетте күшті поп-мелодияларды және аккордтарды жылдам панк темпімен және күшті гитаралармен үйлестіреді. Панк музыкасы 1990 жылдардың басында Rancid, Pennywise, Weezer және Green Day сияқты тәуелсіз лейблдердегі Калифорниялық топтарға шабыт берді. Бұл сәттілік The Offspring тобының Smash (1994) альбомына көп платиналық сатылымдарға жол ашты. Панк-поптың екінші толқынын Blink 182 бастады, олардың Enema of the State (1999) альбомы шығумен, содан кейін Good Charlotte, Bowling for Soup және Sum 41 сияқты топтар бейнелерінде юморды пайдаланып, музыкасына радиоға қолайлы үн берді, бірақ 1970-ші жылдардағы панктың жылдамдығын, көзқарасын және имиджін сақтап қалды. Музыкалық емес, этикалық принциптермен байланысқан инди-рок қозғалысы Superchunk сияқты қатал, гранж әсері бар топтардан бастап, Pavement сияқты тәжірибелік топтарға дейін, Ani DiFranco сияқты панк-фолк орындаушыларын қамтыды. 1990 жылдардың соңына қарай көптеген танымал қосалқы жанрлар, олардың көпшілігі 1980-ші жылдардың соңындағы альтернативті қозғалыста пайда болған, индидің қолшатырына біріктірілді. Ло-фай (Lo-fi) жақсы өңделген жазу техникаларын D.I.Y. (Do It Yourself) этикасымен алмастырды және оны Beck, Sebadoh және Pavement бастады, сондай-ақ Polvo және Chavez сияқты топтар дамытқан тығыз және күрделі, гитараға негізделген математикалық рокқа жол ашты. Садкор (Sadcore) American Music Club және Red House Painters сияқты топтардың музыкасындағы акустикалық және электрондық аспаптардың мелодикалық қолдануы арқылы ауырсыну мен қайғыны күшейтті, ал барокко-поптың қайта жаңғыруы ло-фай және тәжірибелік музыкаға қарсы реакция жасап, мелодия мен классикалық аспаптарға басымдық берді, мысалы Rufus Wainwright сияқты артистер.

Альтернативті металл, рэп-рок және ню-металл

Альтернативті металл 1980-ші жылдардың соңында АҚШ-тағы альтернативті рок жанрындағы хардкор сахнасынан пайда болды, бірақ 1990-шы жылдардың басында гранж кең танымал болғаннан кейін үлкен тыңдарманы иеленді. Алғашқы альтернативті металл топтары хардкор мен ауыр металл сезімдерімен әртүрлі жанрларды үйлестірді, мысалы, Jane's Addiction және Primus прог-рокты, Soundgarden және Corrosion of Conformity гараж панкын, The Jesus Lizard және Helmet шу-рокты пайдаланды, ал Ministry және Nine Inch Nails индустриалдық музыкадан әсер алды, Monster Magnet психоделияға бет бұрды, Pantera және White Zombie грув-металды жасады, ал Biohazard және Faith No More хип-хоп пен рэпке көшті. Алғашқы кроссовер топтарының қатарында Run DMC және Beastie Boys болды. Детройт рэпері Esham өзінің "қышқыл рэп" стилімен танымал болды, ол рэпті рок пен ауыр металл негізіндегі дыбыспен біріктірді. Рок әндерін үлгі ретінде қолданған рэперлерге Ice T, The Fat Boys, LL Cool J, Public Enemy және Whodini кірді. Траш-метал мен рэптің қосылысын 1987 жылы шыққан "I'm the Man" комедиялық синглымен Anthrax тобы алғаш рет көрсетті. Бұл 24 7 Spyz және Living Colour сияқты топтардың табысына жол ашты, сондай-ақ Rage Against the Machine және Red Hot Chili Peppers сияқты жаңа топтардың пайда болуына себеп болды, олардың барлығы басқа да әсерлермен қатар рок пен хип-хопты біріктірді. Рап-рок жанрында алғашқы табысқа жеткен орындаушылардың арасында 311, Bloodhound Gang және Kid Rock болды. Limp Bizkit, Korn және Slipknot сияқты топтар көбірек металл дыбысын – ну-металды ұстанды. Онжылдықтың соңында гранж, панк, металл, рэп және диджейлік скретчингтің қоспасын қамтитын бұл стиль Linkin Park, P. O. D. және Staind сияқты табысты топтардың толқынын тудырды, олар көбінесе рэп-металл немесе ну-металл деп аталды, ал олардың біріншісі жанрдың ең көп сатылған тобы еді. 2001 жылы ну-металл өзінің шыңына жетті, Staind-тің "Break the Cycle", P. O. D-тің "Satellite", Slipknot-тың "Iowa" және Linkin Park-тың "Hybrid Theory" сияқты альбомдары шықты. Disturbed, пост-гранж хард-рок тобы Godsmack және Breaking Benjamin сияқты жаңа топтар да пайда болды, тіпті Papa Roach-тың ірі лейблдегі дебюті "Infest" платиналық хитке айналды. Алайда, 2002 жылға қарай ну-металлдың танымалдылығы төмендеп бара жатқаны байқалды. Бірақ Korn-нің "Untouchables" альбомы платиналық мәртебеге ие болды және оның "Here to Stay" синглы Billboard Hot 100 хит-парадында 72-орынды, ал MTV-дің Total Request Live бағдарламасында екі рет бірінші орынды иеленді. Сондай-ақ, 2003 жылы ну-металл тобы Evanescence өте танымал болды, ал Linkin Park үлкен табысқа қол жеткізе берді. 2000-жылдардың басында көптеген ну-металл топтары өз стильдерін өзгертті, альтернативті рок, пост-гранж, хард-рок және стандартты ауыр металл ну-металл топтарының өзгерткен үлгілеріне айналды. Бұл стильді Rites of Spring және Embrace топтары алғаш рет қолданды, соңғысын Иан МакКей құрды, оның Dischord Records дискісі Rites of Spring, Dag Nasty, Nation of Ulysses және Fugazi шығармаларын шығара отырып, D.C. эмо сахнасының маңызды орталығы болды. Гранж бен поп-панктың кең танымал болғаннан кейін ғана Weezer-дің "Pinkerton" (1996) альбомының табысымен эмо кеңінен назар аударуға ие болды, онда поп-панк қолданылды. Жаңа эмоның бұрынғы нұсқаларына қарағанда жасөспірімдер арасында әлдеқайда үлкен қызығушылық тудырды. Эмо термині сыншылар мен журналистер әртүрлі суретшілерге, соның ішінде Fall Out Boy және My Chemical Romance сияқты мультиплатиналық топтарға және Paramore сияқты әртүрлі топтарға қолданылды, тіпті олар бұл атауға қарсы болған жағдайда да.

Гараж рок/пост-панк жандануы

2000 жылдардың басында гитаралық рок өте қарапайым, бастапқы түрінде ойнайтын жаңа топтар кең танылды. Олар гараж рок, пост-панк немесе жаңа толқынның қайта жандануының бір бөлігі ретінде әртүрлі сипатталды. 1980 және 1990 жылдары гараж рок пен панк элементтерін жаңғыртуға әрекеттер жасалды, ал 2000 жылға қарай АҚШ-та бірнеше жергілікті музыкалық орта қалыптасты. Детройт рок сахнасында The Von Bondies, Electric Six, The Dirtbombs және The Detroit Cobras, ал Нью-Йорк сахнасында Radio 4, Yeah Yeah Yeahs және The Rapture тобы болды. Осы сахналардан коммерциялық сәттілікке Нью-Йорк клубтарынан шыққан The Strokes тобы (2001 жылы шыққан "Is This It" альбомымен) және Детройттан The White Stripes тобы (2001 жылы шыққан "White Blood Cells" альбомымен) жетекшілік етті. Бұқаралық ақпарат құралдары оларды "The" тобы деп атап, "рок-н-роллды құтқарушылар" деп бағалады, бұл артық көтермелеушілікке айыптауларға әкелді. Бұл қозғалыстың нәтижесінде халықаралық деңгейде танымал болған топтардың екінші толқынына АҚШ-тан Black Rebel Motorcycle Club, The Killers, Interpol, Black Keys және Kings of Leon кірді.

Металлкор және қазіргі заманғы ауыр металл

Металкор, бастапқыда американдық трэш-метал мен хардкор панктың қоспасы, 2000 жылдардың ортасында коммерциялық күш ретінде пайда болды. Ол екі он жыл бұрын Suicidal Tendencies, Dirty Rotten Imbeciles және Stormtroopers of Death сияқты топтар дамытқан кроссовер трэш стиліне негізделген және 1990 жылдарға дейін андеграунд құбылысы болып қала берді. 2004 жылға қарай, мелодикалық дез-металдың ықпалымен туған мелодикалық металкор, Killswitch Engage тобының "The End of Heartache" және Shadows Fall тобының "The War Within" альбомдарының Billboard альбомдық тізімінде сәйкесінше 21-ші және 20-шы орындарға енуіне жеткілікті танымал болды. Lamb of God тобы, метал стильдерінің ұқсас қоспасын ұсынды, 2009 жылы "Wrath" альбомымен Billboard тізімінде 2-орынға көтерілді. Бұл топтардың және металкор мен трэш альбомдарын шығарған Trivium, сондай-ақ прогрессивтік/шладж стилінде ойнаған Mastodon сияқты басқа топтардың табысы АҚШ-та металдың қайта жандануына себеп болды, ал кейбір сыншылар оны "Америкалық ауыр металдың жаңа толқыны" деп атады.

Цифрлық электронды рок

2000 жылдары компьютерлік технология қолжетімді бола бастағаннан кейін және музыкалық бағдарламалық жасақтама жетілдірілгеннен кейін, тек бір ноутбук арқылы жоғары сапалы музыка жасау мүмкін болды. Бұл интернет арқылы үйде жасалған электрондық музыканың кеңінен таралуына және laptronica сияқты жаңа өнер көрсету формаларының пайда болуына әкелді. Бұл техникаларды Nine Inch Nails сияқты бұрыннан бар топтар да қолдана бастады, мысалы, олардың Year Zero (2007) альбомында, сондай-ақ рок пен цифрлық техникалар мен дыбыстарды біріктіретін инди электронды, электроклаш және дэнс-панк сияқты жанрларды дамыта бастады. 1990 жылдардың басында Stereolab және Disco Inferno сияқты топтармен басталган инди электронды музыка, жаңа цифрлық технологияның дамуымен жаңа мыңжылдықта өркендеді, АҚШ-тан The Postal Service және Ratatat сияқты топтар түрлі инди дыбыстарын электрондық музыкамен үйлестіріп, көбінесе шағын тәуелсіз лейблдарда шығарды. Электроклаш жанры 1990 жылдардың соңында Нью-Йоркте пайда болды, ол синтезаторлық поп, техно, панк және перформанс өнерін біріктірді. Оның алғашқы өкілдері I F болды, олардың "Space Invaders Are Smoking Grass" (1998) трегі және Феликс да Хаускет, Peaches сияқты артистер оны дамытты. Жанр жаңа мыңжылдықтың басында халықаралық деңгейде танымал болды, бірақ тез арада ерекше жанр ретінде көзге түспей қалды. Дэнс-панк, пост-панк дыбыстарын диско және фанкпен араластырды, ол 1980 жылдары дамыды, бірақ жаңа мыңжылдықтың басында гараж рок/пост-панк қайта жандануымен бірге кейбір топтардың арасында қайта жанданды, әсіресе Нью-Йорктің Liars, The Rapture және Radio 4 топтары, сондай-ақ Out Hud сияқты рок дыбыстарын қабылдаған дэнс-бағытталған топтар оған қосылды.