Кіріспе

Классикалық еркек ән дауысы – еркек классикалық дауыс түрі.

Тенор – контратенор мен баритон дауыс түрлері арасындағы дауыстық диапазонына ие еркек классикалық ән дауысының бір түрі. Бұл – еркектердің ең жоғары көкірек дауысы. Композиторлар әдетте хор музыкасы үшін ортаңғы До нотасынан екі октава төменгі Си-бемольден ортаңғы До нотасынан бір октава жоғары Ғ нотасына дейін (яғни Си♭2-ден Ғ4-ке дейін), ал опера музыкасы үшін ортаңғы До нотасынан екі октава төменгі Си-бемольден ортаңғы До нотасынан екі октава жоғары До нотасына дейін (Си♭2-ден До5-ке дейін) музыка жазады, бірақ диапазон екі жаққа да кеңейе алады. Тенордың кіші түрлеріне леггеро тенор, лирикалық тенор, спинто тенор, драмалық тенор, гелдентенор және тенор-буффо немесе шпильтенор жатады.

Тарих

"Тенор" атауы латын сөзі "tenere"ден шыққан, мағынасы – "ұстау". Grove Music Online сайтындағы "Тенор" мақаласында көрсетілгендей:

1250 және 1500 жылдар аралығындағы полифонияда [тенор] – құрылымдық тұрғыдан маңызды (немесе "ұстап тұратын") дауыс, вокалдық немесе аспаптық; 15 ғасырда ол мұндай партияларды орындайтын еркек дауысын білдірді. Барлық басқа дауыстар көбінесе тенорға қатысты есептелді, ол көбінесе ұзақ ноталармен орындалып, қарызға алынған Cantus firmus мелодиясын алып жүрді. 16 ғасырдың соңында контратенор әншілері пайда болғанға дейін тенор әдетте ең төменгі дауыс болып, негіз құрушы рөл атқарды. Сондай-ақ, 18 ғасырда "тенор" сөзі осындай партияларды орындайтын еркек дауысын білдіретін болды. Демек, ерте репертуарда "тенор" деп белгіленген нота партияның рөлін көрсетті, ал қажетті дауыс түрін емес; тіпті 18 ғасырға дейін "тенор" деп белгіленген партиялық жинақтарда әртүрлі дауыс түрлеріне арналған партиялар кездесуі мүмкін.

Дауыстық ауқымы

Тенордың дауыстық диапазоны ерлер дауысының ең жоғарғы түрлерінің бірі болып табылады. Операда стандартты тенор репертуарындағы ең төменгі нота B2 деп белгіленеді. Дегенмен, Россинидің сирек қойылатын «Ла дона дель лаго» операсындағы Родриго ди Ду (Андреа Нозари үшін жазылған) рөлі тенор ретінде көрсетілгенімен, A2 нотасын қажет етеді. Көбірек орындалатын репертуарда Мим мен Ирод рөлдері де A2 талап етеді. Стандартты репертуардағы кейбір тенорлық рөлдер «тенорлық С» (С5, ортаңғы С-тан бір октава жоғары) нотасын қажет етеді. Стандартты опералық репертуардағы жоғары C ноталарының бірнешеуі, мүмкін, барлығы да қосымша болып табылады – мысалы, Пуччинидің «Богема» операсындағы «Che gelida manina» ариясы, немесе дәстүр бойынша қосылған (интерполяцияланған) – мысалы, Вердидің «Il trovatore» операсындағы «Di quella pira» ариясы. Алайда, стандартты тенорлық опералық репертуардағы ең жоғары талап етілетін нота – D5, ол Адольф Адамның «Le postillon de Lonjumeau» және Фроманталь Халевидің «La Juive» операларындағы «Mes amis, écoutez l'histoire» және «Loin de son amie» арияларында кездеседі. Леггеро репертуарында ең жоғары нота F5 (Беллинидің «I puritani» операсынан Артуроның «Credeasi, misera» ариясы), сондықтан концерттік биіктіктің өзгеруін ескере отырып, транспозициясыз немесе фальцетте осы рөлді орындайтын тенорлар өте сирек.