Кіріспе

Этностық топ

Древляндар немесе Деревляндар (Древляни немесе Деревляни, Древля́не) – 6-10 ғасырлар аралығында Полесье және Украинаның оң жағалауында, шығыс Поляннан батысқа қарай және Тетерив, Уж, Уборт және Сцвиха өзендерінің төменгі ағысы бойымен қоныстанған ерте шығыс славян тайпасы. Батысқа қарай Древлян жерлері Слюх өзеніне дейін созылып, онда Волынь (Волынь аймағымен байланысты) және Бужандар (Оңтүстік Буг өзенінің атымен байланысты) тұрған. Солтүстікте Древлянның көршілері Дреговичтер болды.

Этноним

Олардың атауы славян тіліндегі drevo/древо немесе derevo/дерево сөзінен шыққан, яғни "орман" және "ағаш" деген мағынаны білдіреді, себебі олар ормандарда мекен еткен. Шежіреші Нестор (1056–1114) ашық далаға қоныстанған славяндарды Поляни (славян тіліндегі pole/поле, яғни "дала") деп, ал орманды жерлерге қоныстанғандарды Древляни деп атаған.

Елді мекендер

Древляндар көптеген археологиялық іздер қалдырды, мысалы, жартылай қазылған (немесе жер үйлер) егіншілік қоныстары, үйіндісіз зираттар мен обалар, Вручий (қазіргі Овруч), Городске сияқты бекінілген қалалар, Малин қаласының жанындағы ежелгі қоныстың орны (Древлян князі Мальдың резиденциясы болған деген болжам бар) және тағы да басқалары. Древлянның басты қаласы – Искоростен (қазіргі Коростен) болды, онда әлі күнге дейін ежелгі қоныстардың тығыз орналасқан тобын көруге болады. Киев Русі Древляндарды жаулап алғаннан кейін, Искоростен толығымен өртенді және астанасы Овручқа көшірілді. Бірінші мыңжылдықтың соңына қарай древляндар дамыған егіншілік пен қолөнерге ие болды.

Тарих

Древляндықтар бастапқыда Киев Русіне қарсы күшті қарсылық көрсетті. Бірнеше жылнамаларға сәйкес, Ки, Шчек және Хорив (Киевтің негізін қалаушылар болған) тұсында Древляндықтардың өз князьдіктері болды және олар жиі Поляндармен соғысқа түсті. 883 жылы Новгород князі Олег Древляндыларды Киевке салық төлеуге міндеттеді. 907 жылы древляндықтар Шығыс Рим империясына қарсы Киевтің әскери жорығына қатысты. 912 жылы Олег қайтыс болғаннан кейін древляндықтар салық төлеуді тоқтатты. Варяг әскербасы Свенльд оларды өзіне бағындырды. Олегтің ізбасары Игорь Свенльдтен кейін салық алуға тырысты, бірақ древляндықтар көтеріліс шығарып, 945 жылы оны өлтірді. Игорьдың әйелі Ольга күйеуінің өлімінен кек алды, древляндық елшілерді және ақсүйектерді өлтірді, олардың астанасы Искоростенді толығымен өртеп жіберді және басқа да қалаларды қиратты. Древляндықтарды бағындырғаннан кейін Ольга олардың жерлерін Вручий орталығы бар Киевке қарасты иелікке айналдырды. Древляндықтар туралы соңғы мәлімет 1136 жылы Киевтің Ұлы князі Ярополк Владимирович олардың жерлерін Ондық шіркеуіне берген кезде айтылған.