Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Юпитер, Юнона және Минерва
Jupiter, Juno, and Minerva
Капитолий үштігі – ежелгі Рим дінінде Римнің Капитолий төбесіндегі (латынша Capitolium) әсем ғибадатханада құлшылық етілген үш қасиетті құдайдың тобы. Оған Юпитер, Юнона және Минерва кірді. Бұл үштік Римнің мемлекеттік дінінде орталық орын атқарды.
The Capitoline Triad was a group of three deities who were worshipped in ancient Roman religion in an elaborate temple on Rome's Capitoline Hill (Latin Capitolium). It comprised Jupiter, Juno and Minerva. The triad held a central place in the public religion of Rome.
Үштік
"Капитолий үшеуі" деп аталатын үш құдай – құдайлардың патшасы Юпитер; Юнона (Иуно Регина, "Ханым Юнона" ретінде), оның әйелі және қарындасы; Юпитердің қызы Минерва, даналық құдайы. Еркек құдай мен екі әйел құдайдың мұндай тобы ежелгі Үнді-Еуропа діндерінде сирек кездесетін нәрсе және, көбінесе, этрусктің Тиния – жоғарғы құдай, оның әйелі Уни және олардың қызы, даналық құдайы Менрва үштігінен шыққан. Кейбір түсіндірмелерде бұл топ Юпитер, егіншілік/соғыс құдайы Марс және соғыс/егіншілік құдайы Квириннен тұратын бастапқы Архаикалық Үштікті ығыстырған. Овидийдің айтуынша, Терминус та онда орын алған, себебі ол ғибадатхана салынбас бұрын онда киелі орынға ие болған және шекара тастарының құдайы ретінде мойынсұнудан бас тартқан. "Капитолий" (көпше түрі – "Капитолия") сөзі Капитолий үшеуіне арналған кез келген ғибадатхананы білдіру үшін қолданылуы мүмкін, бірақ ол әсіресе Римдегі Капитолий төбесіндегі ғибадатханаға қатысты, ол aedes Iovis Optimi Maximi Capitolini ("Капитолийдегі Юпитердің ең жақсы және ең ұлы ғибадатханасы") деп аталды. Ғибадатхана Рим Республикасы құрылғанға дейін Римнің соңғы патшасы Луций Тарквиний Супербус тұсында салынған деп есептеледі. Ғибадатхана Юпитер, Юнона және Минерваға ортақ болғанымен, әр құдайдың жеке-жеке бөлмесі болды: Юнона Регина сол жақта, Минерва оң жақта, ал Юпитер Оптимус Максимус ортада орналасқан. Онда трибуна және төрт бағаналы (тетрастиль) pronaos (кіреберіс) болды. Юпитер, Юнона Регина және Минерваға арналған тағы бір киелі орын (сацеллум) – Киринал төбесіндегі Капитолий Ветус. Ол Капитолий төбесіндегі Юпитер Оптимус Максимустың әйгілі ғибадатханасынан көне деп саналды және 1-ші ғасырдың соңында Марциал заманында да маңызды орын болды.
The three deities who are most commonly referred to as the "Capitoline Triad" are Jupiter, the king of the gods; Juno (in her aspect as Iuno Regina, "Queen Juno"), his wife and sister; and Jupiter's daughter Minerva, the goddess of wisdom. This grouping of a male god and two goddesses was highly unusual in ancient Indo European religions, and is almost certainly derived from the Etruscan trio of Tinia, the supreme deity, Uni, his wife, and Menrva, their daughter and the goddess of wisdom. In some interpretations, this group replaced an original Archaic Triad made up of Jupiter, the farming/war god Mars and war/farming god Quirinus. According to Ovid, Terminus also had a place there, since he had a shrine there before it was built and, as the god of boundary stones, refused to yield. Although the word Capitolium (pl. Capitolia) could be used to refer to any temple dedicated to the Capitoline Triad, it referred especially to the temple on the Capitoline Hill in Rome known as aedes Iovis Optimi Maximi Capitolini ("Temple of Jupiter Best and Greatest on the Capitoline"). The temple was believed to have been built under the reign of Lucius Tarquinius Superbus, the last King of Rome prior to the establishment of the Roman Republic. Although the temple was shared by Jupiter, Juno and Minerva, each deity had a separate cella, with Juno Regina on the left, Minerva on the right, and Jupiter Optimus Maximus in the middle. It included a podium and a tetrastyle (four columned) pronaos (porch). Another shrine (sacellum) dedicated to Jupiter, Juno Regina and Minerva was the Capitolium Vetus on the Quirinal Hill. It was thought to be older than the more famous temple of Jupiter Optimus Maximus on the Capitoline Hill, and was still a landmark in Martial's time, in the late 1st century.