Кіріспе
Поляндар немесе поляндар (Поляни, Poliany; Lang ru, Polyane; Polanie; Ежелгі шығыс славян: Полѧне, Poljane), сондай-ақ поляндар, поляниялықтар және шығыс поляндар деп те аталады, бұл 6-9 ғасырлар аралығында Днепр өзенінің екі жағында Любештен Родняға дейін және Рос, Сула, Стугна, Тетерив, Ирпин, Десна және Припять өзендерінің төменгі ағысында қоныстанған шығыс славян тайпасы. Ерте орта ғасырдағы ерекше батыс поляндары – батыс славян тайпасы, поляктардың ата-бабалары.
The Polans or Polians (Поляни, Poliany; Lang ru, Polyane; Polanie; Old East Slavic: Полѧне, Poljane), also known as Polanians, Polianians, and Eastern Polans, were an East Slavic tribe between the 6th and the 9th century, which inhabited both sides of the Dnieper river from Liubech to Rodnia and also down the lower streams of the rivers Ros', Sula, Stuhna, Teteriv, Irpin', Desna and Pripyat. The distinct western Polans of the Early Middle Ages were a West Slavic tribe, ancestors of the Poles.
Тарих
Атауы көне шығыс славян тілінен шыққан "дала" деген сөзден туындайды, себебі Бастапқы жылнамада айтылғандай, олар далада мекен еткен (занеже в поле седяху). Шамамен 862 жылы поляндар Киев Русіне қосылды. Викентий Хвойканың пікірінше, поляндар Трипилия мәдениетінен тараған. Дегенмен, қазіргі археологтар мен тарихшылар бұл тұжырымды көпке дейін қабылдамайды. Ол "этногенез туралы миф" саналады. Трипилия мәдениеті жазуға табанды болмағандықтан, бұл мәдени-тарихи археологияға негізделген таза болжам, ол Императорлық Ресей мен Кеңес Одағында күмәнді археология түрі ретінде танымал болды (кейде "Ресей археологиясы" деп аталды, бірақ "Этнос теориясына" да сүйенді). Поляндардың жері түрлі шығыс славян тайпаларының (мысалы, древлян, радимичтер, дрехов және северян) қоныстанған аумақтарының тоғысқан жерінде орналасқан және оларды су жолдарымен байланыстырды. Варягтардан гректерге дейінгі маңызды сауда жолы Днепр арқылы поляндардың жерімен өтіп, Солтүстік Еуропаны Қара теңіз және Византия империясымен жалғастырды. 9-10 ғасырларда поляндар дамыған егіншілікпен, мал шаруашылығымен, аң аулаумен, балық аулаумен, жабайы ара шаруашылығымен және темір қорыту, құйма жасау, қыш өнімдері, алтынмен жұмыс істеу сияқты әртүрлі қолөнерлермен айналысты. Полан аймағында археологтар тапқан мыңдаған (поланға дейінгі) қорғандар осы жердің салыстырмалы түрде жоғары халық тығыздығын қамтамасыз ете алатынын көрсетеді. Поляндар шағын отбасылармен жартылай жерге көмілген үйлерде ("жер үйлерінде") тұрды, қолмен тоқылған киімдер мен қарапайым әшекейлер киді. Христиан дініне өткенге дейін, олар қайтыс болғандарын өртеп, олардың үстіне қорған сияқты үйінділер тұрғызды. 860 жылдары варягтар (викингтер) келіп, Византия империясына қарсы бірнеше сәтті әскери науқандар ұйымдастырды, бірақ соңында жеңіліп, печенегтер мен полочанмен бейбітшілік жасады. Жылнамалар поляндардың әлеуметтік-экономикалық қатынастары көрші тайпаларға қарағанда жоғары деңгейде дамығандығын жиі атап көрсетеді. 880 жылдары Новгород князі Олег поляндардың жерін бағындырды. Жылнамаларда поляндар Киевтің (аңызға айналған) алғашқы негізін қалаушыларының қатарында есімдері аталады (Қи, Шчек және Хорив туралы қараңыз). Жылнамалардағы аңыздарға сәйкес, шығыс поляндарының ең ірі қалалары Киев, Переяслав, Родня, Вышгород, Білгород Киевский (қазіргі Ирпин өзеніндегі Билогородка ауылы) және Канев болды. 10 ғасырда "полян" термині дерлік қолданыстан шығып, оның орнына "рус" атауы қолданыла бастады, ал шығыс поляндары тайпасы туралы соңғы мәлімет 944 жылғы жылнамада кездеседі. Бір кезде поляндар хазарлардың билігінде болды.