Кіріспе

Кючжоу – Қытай Халық Республикасының батыс Чжэцзян провинциясындағы префектуралық деңгейдегі қала. Қиантан өзенінің жоғарғы ағысында орналасқан, солтүстікте Ханчжоумен, шығыста Цзиньхуамен, оңтүстік-шығыста Лишуймен, оңтүстікте Фуцзянь, оңтүстік-батыста Цзянси және солтүстік-батыста Анхуй провинцияларымен шектеседі. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 2 276 184 адамды құрайды, олардың 902 767-сі Куцзян және Кеченг қалалық аудандарынан тұратын дамыған (немесе метрополитен) аймағында тұрады. Қытай актрисасы және әншісі Чжоу Сунь Кючжоуда туған.

Конфуций ұрпақтары

Оңтүстік Сун әулетінің кезінде Конфуцийдің ұрпағы, Куфудағы Яншен герцогі Конг Дуанью, Сун императорымен бірге оңтүстікке, Кючжоуға қашып кетті. Ал солтүстікте жаңадан құрылған Цзинь әулеті (1115–1234) Конг Дуаньюдың інісі Конг Дуанцаоны, Куфуда қалған Яншен герцогі етіп тағайындады. Осы кезден бастап Юань әулетіне дейін екі Яншен герцогі болды: біреуі солтүстіктегі Куфуда, екіншісі оңтүстіктегі Кючжоуда. Юань әулетінің императоры Кублай хан, оңтүстік Яншен герцогі Конг Чжуды Куфуға қайта оралуға шақырды. Конг Чжу шақыруды қабылдамағандықтан, оңтүстік тармақтан атақ алынып, солтүстік тармақ Яншен герцогі атағын сақтап қалды. Оңтүстік тармақ әлі де Кючжоуда қалды және осы күнге дейін сонда өмір сүріп келеді. Кючжоудағы Конфуций ұрпақтарының саны 30 000-ға жетеді. Мин әулетінің императоры Кючжоудағы оңтүстік тармаққа Ханлин академиясының Вуцзин боши (Wujing boshi) академиялық дәрежесін берді, ал Куфудағы солтүстік тармақ Яншен герцогі атағын иеленді. Конг Руогу (孔若古), сондай-ақ Конг Чуан (孔傳) деп те аталатын, Конг Жу қайтыс болғаннан кейін, солтүстік тармақтың өкілі Конг Гуанхуан оны оңтүстік тармақтың ата-бабасы деп жариялады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық әскері Кючжоуда бактериологиялық қару қолданды, осы арқылы Кючжоуда, сондай-ақ Нинбо мен Чандеде оба, тиф және басқа да ауруларды таратып, жұқтырды. Нәтижесінде 1940-1948 жылдар аралығында аймақта 300 мыңнан астам қытай азаматы оба және басқа да ауруларға шалдықты, ал Кючжоу қаласында шамамен 50 мың адам қайтыс болды. 1942 жылдың 18 сәуірінде Токио қаласын бомбалаудан кейін бірнеше сағат өткен соң, отыны таусылған алты АҚШ армиясының B-25 бомбалаушысы Кючжоу маңына құлап түсті, олардың ішінде рейдтің басшысы, подполковник Джимми Дулиттл де болды.

География

Кючжоу қаласының орталығы Цянтан өзенінің саласы – Цзян-Цзян өзені бойында орналасқан. Кю өзені негізінен оңтүстік-шығысқа қарай ағып, екі жағынан да төбелермен шектелген. Кючжоудың дерлік барлық өзендері Цянтанға құяды, ал ол Ханчжоу шығанағына жетіп аяқталады. Жер бедері батыс және шығыс жағында биік. Кючжоу қалалық округінің аумағы жазықтардан (15%), төбелерден (36%) және таулардан (49%) тұрады. Солтүстігінде – Цянли Ган (千里岗) тау тізбегі, ал батысында – Ю таулары (玉山脉) орналасқан. Ең биік таулар – оңтүстікте орналасқан Сянься Линь (仙霞岭) таулары. Қаланың ең биік нүктесі – Далонг Ган (大龙岗), ол теңіз деңгейінен 1500 метр биіктікке көтеріледі. Жердің 70,7 пайызы орманмен жабылған. Қалған бөлігі тығыз суарылып, егіс шаруашылығына пайдаланылады, цитрус жемістері, шай және тута жапырақтары өндіріледі. Солтүстік Қытай жазығы маңызды астық өндіретін аймақ болып табылады, сонымен қатар азоттың жоғалуына бейімді аймақ. 2017 жылы Кючжоуда 9000 тонна азот жоғалған, тиімді өнімді жақсарту (бидай, жүгері, көкөністер және мал (шошқа, жұмыртқа) өндірісінде дұрыс басқару арқылы Кючжоу Солтүстік Қытай жазығының жасыл ауыл шаруашылығын дамытуға қол жеткізді.

Климат

Кючжоу ылғалды субтропикалық климатқа (Köppen Cfa) ие, төрт айқын маусыммен сипатталады: ыстық, ылғалды жаздар және суық, бұлтты, құрғақ қыстар (кейде қар жауады). Орташа жылдық температура , ал айлық тәуліктік орташа температура қаңтарда -тан шілдеде -қа дейін өзгереді. Қалаға орташа жылдық жауын-шашын мөлшері түседі және маусым айында Азия муссонының нөсер жаңбырының әсеріне ұшырайды, осы кезде салыстырмалы ылғалдылық та ең жоғары деңгейге жетеді. Мұзсыз кезең 251–261 күнге созылады. Қиантан өзені аңғарындағы жел басым түрінде солтүстік-шығыстан және солтүстік-шығыс-шығыстан соғады. Сирек жағдайларда Тынық мұхитынан тайфундар келіп тұрады. Ай сайынғы мүмкін күн сәулесінің пайызы наурызда 25%-дан тамызда 59%-ға дейін жетеді, ал қала жылына 1810 сағатқа жуық шуақты күнге ие болады.

Демография

2003 жылы Кючжоу муниципалитетінің халқы 2,578,100 адамды құрады. Халықтың басым бөлігі – хань тайлылар (99,16%), бірақ шеңберде ше (0,73%) және хуэй, чжуан, маньчжур, мяо (барлығы 0,1% құрайды) сияқты шағын ұлт өкілдері де бар. Кючжоу халқының көп бөлігі ауыл шаруашылығымен айналысады (2 035 100 адам). Әйелдер мен ерлер саны шамамен тең. Халық тығыздығы – шаршы километрге 273 адам. Кючжоу мектептері мен университетінде әрдайым бірнеше шетелдік (көбінесе еуропалық және австралиялық) оқытушылар жұмыс істейді, сондай-ақ әскери базада жұмыс істейтін және кеңес беретін, бірақ көрінбейтін ресейлік әскери қызметкерлер де бар деген қауесет бар.