Кіріспе

Живерни (ʒivɛʁni) – Францияның Эвр департаментіндегі коммуна. Ауыл Сене өзенінің оң жағалауында, Епте өзені құятын жерде орналасқан. Ол Парижтің батыс-солтүстігінде, Нормандия аймағында жатыр. Живерни ең әйгілісі Клод Моне бағы мен үйі орналасқан жер ретінде танымал. Бірнеше американдық импрессионист суретшілері де пейзаждарға, атмосфераға және Монеге тартылып Живерниге көшіп келді. Басқа да танымал орындарға импрессионизм тарихы мен Живерни өнер колониясына арналған Живерни Импрессионизмі мұражайы және Живернинің өркендеген кезеңіндегі көркемдік өмірдің орталығы болған Боди қонақ үйі кіреді. Қазір ол кезеңнің стилінде безендірілген кафе мен мейрамхана болып табылады.

Тарих

Гиверниде неолит дәуірінен бері қоныс болған, осы фактіні куәландыратын ескерткіш табылған. Археологиялық қазбалар нәтижесінде Галло-рим дәуірінен және біздің заманымыздың 1-2 ғасырларына дейінгі етіктер табылған. Қала ежелгі құжаттарда "Варнакум" деп белгіленген. Жүзім шаруашылығы Гиверни тұрғындарының меровингтер дәуірінен бергі кәсібі болып келген. Ауылдағы шіркеу орта ғасырларда салынған, архитектурасы шартты түрде роман стилінде, бірақ кейіннен оған қосымшалар жасалған. Шіркеу Сент-Радегондаға арналған. Ауыл шағын ауылдық жер сипатын сақтап, аз халыққа ие болды (1883 жылы Моне оны тапқан кезде шамамен 301 адам тұрды) және Моне үйі мен бағының қалпына келтірілуінен кейін туризм қарқынды дамыды.

Моне Гиверниде

Клод Моне пойыз терезесінен қарап тұрғанда Живерни ауылын көріп қалды. Ол сол жерге көшіп, үйді және оның төңірегіндегі жерді жалға алды. 1890 жылы ол үй мен жерді толығымен сатып алуға жеткілікті қаржы жинады және өзі суреттегісі келген әсем бақтарды құруға кірісті. Оның ең әйгілі суреттері Живернидегі бағынан жасалған, оның ішінде тікбұрышты Кло Норман бағы, түрлі-түсті бұталармен өрілген шараптар мен аркалар, сондай-ақ Эпте өзенінің саласынан жасалған су бағы, жапондық көпір, су лилиялары, глициниялар мен азалиялар бар көл ерекше көзге түседі.

Гиверни колониясы

1887 жылдан бастап бірнеше американдық импрессионист суретшілер пейзаждарға, атмосфераға және Монеге қызығып, Живерниде жұмыс істеуге қоныстанды. Олардың ішінде Уиллард Меткалф, Луис Ритман, Лидия Филд Эммет, Теодор Вендел және Джон Лесли Брек болды. Көп ұзамай көптеген американдықтар жазғы сапарларын жыл бойына созды. Америкалық суретші Теодор Эрл Батлер 1892 жылы Монедің келіншегі және кейде модель болған Сюзанн Хошедеге үйленді. Фредерик Карл Фризеке 1906 жылдан 1919 жылға дейін әр жазды Монеге жақын жердегі үйінде өткізді. 1911 жылы Фризекенің туындыларын сипаттау үшін «Декоративтік импрессионизм» термині пайда болды, және бұл термин Ричард Э. Миллер сияқты Живернидегі американдық суретшілердің «екінші толқынының» туындыларын да сипаттайды. 1910 жылдың желтоқсан айында Живернидегі алты суретші (Фризеке, Миллер, Лоутон С. Паркер, Гай Роуз, Эдмунд Грейсен және Карл Андерсон) Нью-Йорктегі Мэдисон галереясында «Живерни тобы» деп аталған көрме ұйымдастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс бұл өнер ошағының тарихын аяқтады.

Көрікті жерлер

Клод Монедің 1966 жылы ұлы Академияға қалдырған Живернидегі мүлкі (үйі мен бақтары) 1980 жылы кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстары аяқталғаннан кейін, көпшілікке ашылған мұражайға айналды: үлкен «Нимфея» студиясы қалпына келтірілді және шебердің өзі таңдаған тәртіппен ілінген, құнды жапон ағаш кескілерінен жасалған баспалар жинағы бірнеше бөлмеде қойылды; бақтар бұрынғы қалпына келтірілді. Үй, әсіресе гүлдер гүлдеген жаз айларында, танымал туристік орынға айналды (Клод Моне қоры). Ауылдың тағы бір маңызды тартымдылығы – импрессионизм тарихына және оның Живерни суретшілер орталығында және Сена өзенінің бойындағы жалғасуына арналған Живерни импрессионизм мұражайы. «Боди» қонақ үйі Живернинің өркендеген кезеңіндегі өнер өмірінің орталығы болды. Қазір ол әлі де кафе және мейрамхана болып жұмыс істейді, сол дәуірге тән әсемдеумен сақталған. Живерни сонымен қатар орта ғасырлық Ла Рош Гвион қамалынан және Сена өзенінің жағалауынан 9,0 шақырым қашықтықта орналасқан.