Капитан Януари және Жұлдызды Түн

Кіріспе

Капитан Январь – Лора Э. Ричардс жазған, 1890 жылы жарық көрген балалар романы. Роман, маяк күзетшісі мен оның асырап алған қызы туралы айтады. Алғаш рет Бостондағы Estes & Lauriat баспасында жарық көрген, сондай-ақ Монреальде, Квебек провинциясында (Канада) және Лондонда (Англия) да жарық көрген. Роман негізінде екі фильм түсірілді: 1924 жылғы Бейби Пегги бас рольде ойнаған «Капитан Январь» үнсіз фильмі және 1936 жылғы Ширли Темпл бас рольде ойнаған «Капитан Январь» музыкалық фильмі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Он жасар Стар Брайт өзінің және әкесінің өткені туралы Капитан Январьдың әңгімелері арқылы білді. Жанар Юдкинс (капитанның туған аты) жас кезінде теңізге қашып, кеме капитаны болды. Оның соңғы кемесі циклоннан қирады, ал капитан шөл аралында кеме апатына ұшырады. Ол аралда бес жыл бір кемелесімен бірге, содан кейін он жыл жалғыз өмір сүрді. Капитан құтқарылғаннан кейін адамдармен араласуға үйрене алмады, сондықтан Мэн жағалауындағы аралда маяк күзетушісі болды. Ол жалғыздықпен өмір сүрді, бірақ дауыл салдарынан кеме апатына ұшырап, маяк аралының тасты жағалауында қаза тапты. Ертесі күні капитан Январь пасторға хабар жіберіп, ол табылған денелерді лайықты жерлеуді тапсырды, бірақ "Жұлдызды жарық" деп атаған сәбиді беруден бас тартты. Ол Құдай оның қызын өсіруін қалағанын білді. Капитан Январь Имоген есімді сүт сиырын алды, кейін пастордан қызын оқытуға арналған бірнеше кітап сұрады. Оған Киелі кітап, сондай-ақ Шекспирдің пьесалары кітабы берілді, олар Стардың жалғыз мектеп кітаптары болды. Пастор Стар мен капитанның жағдайын кейде тексеріп тұратын, аралдан үнемі өтіп жүретін "Хантерс" пароходының жас ұшқышы, тыныш Боб Питтен басқа ешкімге маяққа келуді ұсынбады. Капитан Январь Бобты жақсы көретін, өйткені ол сағаттап үнсіз отыра алатын. Бір күні Боб келіп, "Хантерс" кемесіне мінбегенін мойындады, өйткені ол қалың тұман кезінде оны құмға тіреп жіберген. Кемедегілердің бәрі сапарын аяқтау үшін толық су күтуі керек болды. Капитанның рұқсатымен Боб Старды құмға тірелген пароходқа жақындатты. Бір жолаушы қызды көріп, он жыл бұрын теңізде жоғалған әпкесіне ұқсастығына таңғалды. Ертесі күні пастор капитан Январьға бай мырза Мортон Стардың немересі, Изабель Мейнард екеніне сенімді екенін және қызды өзімен бірге тұруға шақырғанын айту үшін аралға жүзіп келді. Бір сағат ішінде Боб Пит мырза мен миссис Мортонды маяққа жеткізеді. Капитанның жүрегі ауырды, бірақ ол Стардың жақсы үйде тұруы Иенің еркі болуы мүмкін деп ойлады. Мырза және миссис Мортон келген кезде капитан өзінің маяк аралын "Мен сияқты кеме апатына ұшыраған теңізші үшін жақсы тоқтау орны, бірақ әйелдерге немесе оларға тиесілі жер емес" деп жариялады. Старды туыстарымен бірге кетуге шақырғанда, ол оны өлтіріп, денесін алып кетуге болады деді, бірақ ол тірі кезінде ешқашан кетпейтінін айтты. Миссис Мортон немере қызын маяк капитанына қалдырды. Рождество күні Боб Пит қалталарында тәттілер мен апельсиндер, сондай-ақ сыйлықтар мен Стардың тәтесі жазған хат әкелді. Стар сыйлықтарын жатын бөлмесіне алып келгенде, капитан Январь Бобқа Иеміз оған "соңғы теңіздік бұйрықтарды" жақын арада беретінін және Старға қамқорлық жасау керектігін айтты. Капитан белгі ретінде көк байрақты көтеріп, Боб "Хантерс" кемесімен өтетін кезде оны іздейтін, егер ол оны көрсе, бәрі жақсы екенін білетін. Боб сигнал флагты көрмеген кезде ол пароход капитанына мырза және миссис Мортонға жеделхат жіберуді, ал Боб маяққа жүзіп Старды жұбатуды тапсырды. Бірнеше айдан кейін капитан денесінің суықтанып, қалқып келе жатқанын сезінді, ол Старға арал жағалауына барып, "Хантерс" кемесі өткенде қолды созуын айтты. Ол Боб Пит сол күні тоқтауы мүмкін деді, және оны күту керек еді. Стар кеткеннен кейін капитан Январь соңғы күшін көк байрақты түсіруге жұмсады, содан кейін ол отырып, өлімді күтті.

Ten year old Star Bright learned about her past, and that of her Daddy Captain, from the stories Captain January told her. Januarius Judkins (the captain's birth name) had run off to sea as a young boy and worked his way up to being ship's captain. His last vessel was destroyed in a cyclone, and the captain was shipwrecked on a desert island. He spent five years on the island with a shipmate, then ten years alone after the mate died. After the captain had been rescued he couldn't get used to being around people, so he became a lighthouse keeper on an island off the coast of Maine. He lived in solitude until a gale induced shipwreck occurred on the lighthouse island's rocky coast, and the only survivor was a baby girl. The next day Captain January sent for the minister to give a proper burial to the bodies he recovered, but refused to give up the baby he named Star Bright. He was sure the Lord wanted him to raise her. Captain January obtained a milk cow named Imogen, and later asked the minister for a couple of books to use in educating his girl. He was given the Bible, plus a book of Shakespeare's plays, and they became Star’s only school books. Other than the minister, who occasionally checked up on Star and the captain, the only person encouraged to visit the lighthouse was quiet Bob Peet, the young pilot of the steamer Huntress that regularly went past the island. Captain January liked Bob because he could "belay his jaw" and sit for hours without speaking. One day Bob came by for a visit, and admitted he wasn't on the Huntress because he'd run her aground on the sand during a thick fog. All aboard would have to wait until high tide before finishing their journey. With the captain's approval Bob rowed Star close to the grounded steamer. A lady passenger saw the girl, and was shocked by the resemblance to her sister, who'd been lost at sea, along with her husband and baby, ten years ago. The next day the minister was rowed to the island to tell Captain January that wealthy Mrs. Morton was sure Star was her niece, Isabel Maynard, and wanted to have the girl come live with her. In an hour's time Bob Peet would row Mr. and Mrs. Morton to the lighthouse. The captain was heartbroken, but thought it might be the Lord’s will for Star to live in a better home. When Mr. and Mrs. Morton arrived the captain declared his lighthouse island to be "Good anchorage for a shipwrecked mariner like me, but no place for ladies or – or them as belongs to ladies." When Star was asked to go off with her relatives she replied that they could kill her and take away her body, but she would never leave when she was alive. Mrs. Morton left her niece with the lighthouse captain. On Christmas day Bob Peet came with pockets filled with candy and oranges, plus he brought a large box containing presents and a letter from Star's aunt. When Star took her gifts up to her bedroom Captain January told Bob that the Lord was letting him know that he would soon receive his "final sailing orders" and Star needed to be taken care of. The captain would fly a blue pennant as a signal, and when Bob went past as pilot of the Huntress he would look for that pennant, and if he saw it he'd know all was well. When the time came that Bob didn't see the signal pennant he was to tell the steamer's captain to send a telegram to Mr. and Mrs. Morton, and Bob was to row to the lighthouse and comfort Star. Several months later the captain felt his body grow cold and numb, and he told Star to go down to the island’s shore and wave as the Huntress went by. He said Bob Peet might be stopping by that day, and she was to wait for him to come ashore. After Star left Captain January used the last of his strength to lower the blue pennant, then he sat down and waited to die.

Жалғасы

1927 жылы Лора Э. Ричардстың "Капитан Январь" романының жалғасы – "Жұлдызды жарық" L. C. Page & Co. баспасынан шықты. Кітапта енді Изабел Мейнард деп аталатын Стар Брайттың және оның жосық адамдармен бірге өткен өмірі баяндалады. Соңында ол өзі сүйетін маяғына қайтып оралып, енді маякшы болып жұмыс істейтін Боб Питке үйленеді.