Шотландиядағы қазба жұмыстары: Сан шығанағының ежелгі қонысы

Кіріспе

Ұлыбританиядағы үңгір және археологиялық орын.

Шотландияның Уэстер-Росс аймағындағы Аппелкросс түбегіндегі Sand – археологиялық орын. Sand – Шотландия батысындағы Аппелкросс түбегінің Ішкі бұғаз жағалауындағы маңызды археологиялық қазбалар жүргізілген жер. Шотландияның Вестер-Росс жағалауындағы Sand, Аппелкростағы тас паналағы мен қабық үйінділері ортағасырлық мезолиттік қоныстың сирек іздері ретінде белгілі болды. Скай және материк арасындағы Ішкі бұғаз аймағындағы қабық үйінділерін зерттеу мақсатында, бұл орын егжей-тегжейлі қазба жұмыстары үшін таңдалды. Шотландияның алғашқы қоныстанушылар жобасы (SFS) батыс жағалаудағы алғашқы тұрғындардың қарым-қатынасын зерттеді. Олар бұл аймақты таңдады, себебі бұл жерде Стаффиндегі Ан Корран, Скай және Торридондағы Редпойнт пен Шильдайг сияқты белгілі орындар бар еді. 1999 және 2000 жылдары жүргізілген зерттеулер 104 бұрын белгісіз орынды анықтады, олардың көпшілігі үңгірлер мен тас паналағы болды, сондай-ақ 21 "тас қалдықтары" және 9 ашық қабық үйіндісі табылды. Бұл орындардың бір бөлігі жақында пайда болған болуы мүмкін, бірақ 4 орындағы сынама шұңқырлары Расайдағы Лох а Сгирр және Аппелкростағы Sand-тің мезолиттік дәуірге жататынын көрсетті. Бұл күткеннен гөрі көп орын сақталғанын көрсетеді. Аппелкросс түбегіндегі Sand-тегі тас паналағы, Аппелкросс қаласының солтүстігінде орналасқан, Ішкі бұғаз арқылы батысқа қарай Скай және Расайдағы аймаққа қарайды. Шамамен 7500 жыл бұрын бұл тас паналақты алғаш пайдаланған адамдар мүйіз бен тас өңдеп, құралдар жасаған. Олар жергілікті тас қолданып құралдар жасаған, сонымен қатар оңтүстіктегі Рум аралынан және батыстағы Скай аралындағы Стаффинден ерекше тас алған, бұл олардың ашық теңізді кезеуге қабілетті екенін көрсетеді. Бірте-бірте, негізінен, иттің тістерінен тұратын үлкен үйінді үлкен қабық үйіндісіне айналды. Тас "қайнату қазандықтарының" көптеген сынықтары және жиектері бейілген сүйек құралдары молшылықты көрсетеді. Сонымен қатар, қызыл бұғы мен құстардың сүйектері, сондай-ақ балық, скумбрия, минтай, сельдь және лосось сияқты балықтарды аулауға арналған мүйізден жасалған гарпун табылды. Теңіз қабықшаларынан әдемі білезіктер жасалған, ал қызғылт түсті пигмент және күлте жіптің белгілі бір түрі, бояу алу үшін қолданылған болуы мүмкін, сәндік безендіруге қызығушылықты көрсетеді.

Sand on the Applecross Peninsula in Wester Ross, Scotland, is an archaeological site. Sand is the site of a major archaeological excavation on the Inner Sound coast of the Applecross Peninsula in Western Scotland, to the north of the small town of Applecross. A small number of shell middens were known as rare traces of Mesolithic settlement when a rock shelter and shell midden at Sand, Applecross on the coast of Wester Ross, Scotland, was selected for detailed excavation as part of a study of shell middens in the area around the Inner Sound between the Skye and the mainland. The Scotland’s First Settlers project (SFS) investigating the relationship of early inhabitants with the western seaboard chose this area which had known sites at An Corran in Staffin, Skye, and at Redpoint and Shieldaig in Torridon. Their surveys in 1999 and 2000 found 104 previously unknown sites, mostly caves and rock shelters with 21 "lithic scatters" and 9 open shell middens. A proportion of these sites will be more recent, but test pits at 4 sites found Loch a Sguirr on Raasay and Sand in Applecross to be Mesolithic. The indication is that there are many more surviving sites than had been expected. The rock shelter site at Sand on the Applecross peninsula, just to the north of Applecross itself, faces out across the Inner Sound westwards towards Skye and Raasay. Around 7,500 years BCE the first users of the rock shelter had worked antler and stone to make tools. As well as using local stone for their tools they had obtained distinctive stone from the island of Rùm, to the south, and Staffin on Skye, to the west, showing that they were able to cross open sea. Gradually a large pile of shells, mainly limpets, built up into a large midden. Abundant fragments of stone "pot boilers" and bevel ended bone tools indicate that the shellfish were being cooked and the contents scooped out. There were also bones from red deer and birds and an antler harpoon for catching a wide range of fish, including cod, mackerel, haddock, herring and salmon. Fine beads had been made from seashells, while ochre pigment and a particular species of dog whelk that may have been used for the extraction of purple dye suggest concern with decoration.

Әскери-теңіз базасы

Британдық әскери-теңіз базасы Сандта орналасқан, ол батыс жағалауының осы аймағындағы су асты қозғалысын қадағалайды. BUTEC нысаны теңіз қаруларын сынақтан өткізеді. Applecross түбегі мен Раасай арасындағы суларда суасты кемелерін көбінесе кездестіруге болады.