Кіріспе

Манхэттендегі көше, Нью-Йорк. Мулберри көшесі – Нью-Йорк қаласындағы Төменгі Манхэттендегі маңызды көше. Ол тарихи тұрғыдан итальян-американдық мәдениетімен және тарихымен байланысты, ал 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Манхэттеннің Кішкентай Италиясының орталығы болды. Көше 1755 жылдан бері аймақтың карталарында белгіленген. Мулберридегі "Бұрылыс" (Bend) көшесінің бағыты оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа, содан кейін солтүстікке өзгеруі, Коллект көлінің (Collect Pond) маңындағы батпақты жерлерді айналып өту үшін жасалған. Америка революциясы кезінде Мулберри көшесі көбінесе "Қырғын көшесі" (Slaughterhouse Street) деп аталды, себебі ол Николас Байардқа тиесілі қырғын зауырының орнында болған, ол қазіргі Мулберри және Байард көшелерінің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан және 1784 жылдың жазына дейін Корлаерс Хукқа (Corlaer's Hook) көшірілуі бұйырылды. Мулберри Бенд, шығысынан Мулберри көшесімен және батысынан Оранж көшесімен шектелген, тарихи тұрғыдан әйгілі Бес бұрыштың (Five Points) орталық бөлігі болды; Мулберри Бендтің оңтүстік-батыс бұрышы Бес бұрыштың қиылысының бөлігін құрады, осы қиылысқа орай ауданның аты қойылған. Мулберриден басқа, Бес бұрышты құрайтын қалған төрт көше – Энтони көшесі (қазіргі Уорт көшесі), Кросс-стрит (қазіргі Моско көшесі), Оранж-стрит (қазіргі Бакстер көшесі) және Литтл-Уотер-стрит (қазір жоқ).

Орналасқан жері

Мулбери көшесі Бакстер және Мотт көшелерінің арасында орналасқан. Ол солтүстіктен оңтүстікке қарай Кіші Австралия мен Кіші Италияның орталықтарынан өтеді, Мотт көшесіне шығысқа қарай бір блок параллель, солтүстігінде НоХодағы Бликер көшесімен, ал оңтүстігінде Азаматтық орталықтағы Уорт көшесімен шектеседі. Мулбери көшесінің оңтүстік бөлігіне жақын жерде көше Қытай ауданына кіреді, онда қытайлық жасыл жеміс-жидек дүкендері, ет дүкендері және балық сатушылар орналасқан. Баярд көшесінен оңтүстікке қарай, батыс жағында 1897 жылы салынған Колумбус паркі жатыр. Парктің оңтүстік-батыс бұрышы (Мулбери көшесінен алыс) – алғашқы Бес бұрыштың қиылысқан жері. Көшенің шығыс жағында қазір Қытай ауданындағы жерлеу бюролары орналасқан.

Мөлберри бұрылысы

Көшеге бір кезде Мулбери бұйрасының бойын жалаған түтін ағаштарының құрметіне ат қойылды, ол Мулбери көшесінің шағын иілімі еді. "Мулбери бұйрасы – Мулбери көшесіндегі тар иілген жер, биік үйлердің тығыз орналасқан шатқалы, соншалықты көп адам болғандықтан, көшеге қарай жаяу жолдан тысқары шығып, көшенің ортасына дейін жетеді. Көшеде көп адам болуына себеп – жаяу жолдың көп бөлігі мен арықтардың барлығы сатушылардың орындарымен толып кеткендігі. Қалалық реформатор Джейкоб Риис үшін Мулбери бұйрасы қаланың ең жаман кемқонақ орындарын бейнелейтін еді: "Мулбери бұйрасы аллеясы" суреті "Мулбери бұйрасы парктің бір бөлігіне айналады" суретімен қарама-қарсы қойылған. Бұл суреттер Джейкоб Риистің "Кемқонақтықпен күрес" (1902) еңбегінде жаңаруға шақыруын көрсетеді. Рис сияқты реформаторларға жауап ретінде 1890 жылдары қала көптеген кемқонақ үй иелерін сатып алып, олардың орнына Колумбус паркін салды.

Белгілі ғимараттар

Пак ғимараты Хьюстон көшесінің солтүстік жағында, оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Көше бойымен оңтүстіске қарай жылжысаңыз, шіркеу ауласында тұрған Қасиетті Патрик ескі соборына жетесіз. 113 Бахтер көшесіндегі Ең Қымбат Қан шіркеуін итальяндықтар салған, олар жаңа иммигранттар болғандықтан Негізгі Трансфигурация шіркеуінде немесе Қасиетті Патрик ескі соборында ғибадат етуге рұқсат етілмеген. Принс көшесінен төмен (№247) бұрынғы Равенит әлеуметтік клубы орналасқан, осы клубтан алынған сымды тыңдау деректері Джон Готтиді түрмеге қамауға себеп болды. Итальяндық-американдық мұражай 155 Мулберри және Гранд көшесінде, бұрын итальяндық иммигранттар банкі Banca Stabile орналасқан ғимаратта жайғасқан.

Сан-Дженнаро мейрамы

Сан-Дженнаро мерекесінің итальяндық-американдық фестивалі кезінде, әр жылғы қыркүйек айында, көшедегі жәрмеңкеге арналған көлік жолы толығымен жабылады. Сан-Дженнаро мерекесі 1926 жылы басталған және 2024 жылға дейін жалғасуда. Бұл Нью-Йорктегі және, мүмкін, АҚШ-тағы ең ірі итальяндық-американдық фестиваль.