Кіріспе
Беслан (Бесла́н; , Beslæn, ) – Ресей Федерациясының Солтүстік Осетия – Алания Республикасының Правобережный ауданының әкімшілік орталығы, республика астанасы Владикавказ қаласының шамамен солтүстігінде, Ингушетия Республикасымен шекараға жақын орналасқан қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 36 728 адамды құрайды, бұл оны республикадағы Владикавказ және Моздок қалаларынан кейін үшінші ірі қалаға айналдырады. Бұрынғы атаулары – Тулатово/Тулатовское (1941 жылға дейін) және Иристон (1950 жылға дейін).
Beslan (Бесла́н; , Beslæn, ) is a town and the administrative center of Pravoberezhny District of the Republic of North Ossetia–Alania, Russia, located about north of the republic's capital Vladikavkaz, close to the border with the Republic of Ingushetia. As of the 2010 Census, its population was 36,728, making it the third largest town in the republic behind Vladikavkaz and Mozdok. It was previously known as Tulatovo/Tulatovskoye (until 1941) and Iriston (until 1950).
Тарих
Беслан 1847 жылы Осетияның басқа аймақтарынан келген көшіп келушілермен құрылды және жергілікті билеуші Беслан Тулатовтың құрметіне «Бесланкау» («Беслан елді мекені») деп бейресми аталатын. Бірақ ресми түрде қала Тулатовтың тегімен – Тулатово немесе Тулатовское деп танылды. 1941 жылы қала Иристон (мағынасы – Осетия) деп аталды. 1942-1943 жылдары неміс әскері Бесланды, Адыгея-Беслан-Моздок бағытында басып алуға тырысты. 1950 жылы қала қарқынды түрде өнеркәсіптік дамыған кезде Беслан деп қайта аталды.
Беслан мектебіндегі тұтқындық
2004 жылғы 1 қыркүйекте Бесланның №1 мектебі кем дегенде 32 адамнан тұратын, Екінші Шешен соғысына қатысы бар ислами террористер тобы тарапынан басып алынды. Қоршау 3 қыркүйекте террористер мен Ресей қауіпсіздік күштері арасындағы қанды атыспен аяқталды. Ресми деректерге сәйкес, 334 адам қаза тапты, оның 186-сы балалар, ал жүздеген адам жарақат алды. Қашқан бір адамнан басқа барлық террористер жойылды, ал аман қалған адам тұтқындалып, сотталып, айыпталды және түрмеге кесілді.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік-аумақтық бөлініс жүйесінде Беслан қаласы Правобережный ауданының әкімшілік орталығы есептеледі. Әкімшілік бірлік ретінде, ол Правобережный ауданы құрамындағы Беслан қаласы болып, аудандық басқаруға бағынады.
Экономика
Беслан – Ростов-на-Доны мен Баку арасындағы басты теміржол торабы, және Владикавказға шанаған тармақ желісінің бастапқы нүктесі. Қала 1940 жылдары салынған үлкен жүгері өңдеу зауытымен көзге түсетін, өнеркәсіптік-ауыл шаруашылық қаласы болып табылады.
Көлік
Қаланы Беслан әуежайы қамтамасыз етеді.
География
Беслан республика астанасы Владикавказдан шамамен солтүстікке қарай, ал Мәскеуден шамамен 1609 километр (1000 миль) оңтүстікке қарай жатыр.
Білім
Беслан қаласындағы мектептердің бірі – Иван және Константин Канидис атындағы мектеп. Ол 2010 жылы салтанатты түрде ашылып, 2004 жылы Беслан қаласындағы №1 мектептегі кешірімсіз оқиғада қаза болған мұғалім Иван (Янис) Канидис және оның ұлының құрметіне аталды. Грекия және Норвегия үкіметтері Біріккен Ұлттар Ұйымының даму бағдарламасы арқылы мектеп құрылысына 2,5 миллион евро бөлді. Мектептің спорттық бағдарламалары негізінен футболға бағытталған. Тағы бір мектеп Коминтерна көшесінде орналасқан. Ол кешірімсіз оқиғадан кейін жабылып, орнына салынған №1 мектепке қарағанда, жаңа мектепке нөмір берілмеді. №1 мектеп жабылып, оқушылардың сабақтары дереу №6 мектепте өткізіле бастады.