Кіріспе
Американдық юморист Артур Буквальд (20 қазан 1925 – 17 қаңтар 2007) – «The Washington Post» газетіндегі бағанасымен әйгілі болған американдық юморист. Ол ең танымал кезеңінде 500-ден астам газетте синдикаттық бағана ретінде бүкіл елге таратылды. Оның бағаналарында саяси сатира және пікірлер жарияланды. Буквальд екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Парижде ақылы журналист ретінде жазумен айналыса бастады, онда «Париж түнгі уақытында» деген атаумен Парижге арналған мейрамханалар мен түнгі клубтар туралы бағана жазды. Ол сол жылдары көптеген американдық эмигранттар қауымдастығының құрамында болды. 1962 жылы АҚШ-қа оралғаннан кейін өмірінің соңына дейін бағаналарын және кітаптарын жариялауды жалғастырды. Ол 1982 жылы «Ең көрнекті пікір» үшін Пулитцер сыйлығын алды, ал 1991 жылы Америка академиясы мен өнер және әдебиет институтының мүшесі болып сайланды, сонымен қатар басқа да марапаттарға ие болды.
Arthur Buchwald (BUKwahld; October 20, 1925 – January 17, 2007) was an American humorist best known for his column in The Washington Post. At the height of his popularity, it was published nationwide as a syndicated column in more than 500 newspapers. His column focused on political satire and commentary. Buchwald had first started writing as a paid journalist in Paris after World War II, where he wrote a column on restaurants and nightclubs, "Paris After Dark", for the Paris Herald Tribune. He was part of a large American expatriate community in those years. After his return to the United States in 1962, he continued to publish his columns and books for the rest of his life. He received the Pulitzer Prize in 1982 for Outstanding Commentary, and in 1991 was elected to the American Academy and Institute of Arts and Letters, in addition to other awards.
Ерте өмір
Бьюквальд 1925 жылы Нью-Йоркте австрия-венгриялық еврей иммигранттар отбасында дүниеге келді. Ол перде тігуші Джозеф Бухвальд пен Хелен (Клайнбергер) ұлы еді. Оның анасы депрессиядан зардап шегіп, кейін психиатриялық ауруханаға жатқызылды, онда ол 35 жыл өмір сүрді. Бьюквальд төрт баланың ең кішісі болды, үш әпкесі бар: Элис, Эдит және Дорис. Ұлы экономикалық дағдарыстың басында отбасылық бизнес банкротқа ұшырағанда, Бьюквальдтың әкесі оны күтіп ала алмай, Нью-Йорктегі еврей жетімдер үйіне берді. Бьюквальд көп ұзамай күтімге алынып, бірнеше отбасында тұрды, соның ішінде ауру балаларға арналған Куинс жатақханасында (дұрыс тамақтанудың жетіспеуінен ол рахитке шалдықты). Бұл жатақхананы жетінші күндік адвентистер басқарды. Ол 5 жасқа дейін күтімге алынған отбасында тұрды. Бьюквальд ақырында әкесі мен әпкелерімен қайта қосылды; отбасы Куинстегі Холлис ауданына қоныстанды. Бьюквальд Форест-Хиллс орта мектебін бітірмеді және 17 жасында үйден қашып кетті. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Теңіз корпусына қосылғысы келді, бірақ ата-анасының немесе заңды қамқоршысының келісімінсіз оған тым жас болды. Ол жарты пинта вискимен мас адамды сатып алып, өзінің заңды қамқоршысы ретінде қол қоюға көндірді. 1942 жылдың қазан айынан 1945 жылдың қазан айына дейін Бьюквальд 4-ші Теңіз авиациялық қанатының құрамында Теңіз корпусында қызмет етті. Ол екі жыл Тынық мұхиты аймағында өткізіп, сержант шенімен запасқа шығарылды. Теңіз корпусындағы уақытын еске алып, ол былай деді: "Теңіз корпусында юмористтерге көп қажеттілік жоқ, олар менің миымды қақпалап, бүлдіріп жіберді".
Журналистика
Қайтып келген соң Бухвальд мектеп бітірмегеніне қарамастан, Лос-Анджелестегі Оңтүстік Калифорния университетіне G.I. Bill бойынша оқуға түсті. USC-де ол кампус журналы «Wampus»-тың бас редакторы болды, сондай-ақ колледж газеті «Daily Trojan»-да колонка жазды. Университет орта мектепті бітірмегенін білгеннен кейін оқуын жалғастыруға рұқсат берді, бірақ оны диплом алуға жарамсыз деп санады. Ұлттық танымал болғаннан кейін және Пулитцер сыйлығын жеңіп алғаннан соң, ол 1993 жылы бітіру салтанатында сөз сөйлеуге шақырылды және университеттен құрметті докторлық дәрежесін алды. 1949 жылы Бухвальд USC-ден кетіп, Парижге бір жолғы билет сатып алды. Ол Парижде «Variety» журналының тілшісі болып жұмысқа орналасты. 1950 жылдың қаңтарында ол «New York Herald Tribune» газетінің еуропалық басылымының кеңсесіне үлгі колонкасын әкелді. «Paris After Dark» деп аталған колонкасында париждік түнгі өмір туралы ерекше ақпараттар жиналған. Бухвальд жұмысқа қабылданды және редакция құрамына ресторандар мен түнгі клубтарды сынға салатын мақалашы ретінде қосылды. Оның колонкасы тез танымал болды, ал 1951 жылы Бухвальд тағы бір колонка, «Mostly About People» жаза бастады. Екеуі біріктіріліп, «Europe's Lighter Side» деген атпен жарияланды. Бухвальдтың колонкалары Атлант мұхитының екі жағындағы оқырмандардың қызығушылығын тудырды. Соғыстан кейінгі Парижде Бухвальд көптеген американдық эмигрант жазушылармен, олармен бірге Жанет Фланнер, E.B. Уайт, Аллен Гинзберг, Грегори Корсо және Торнтон Уайлдермен араласты. Ол сонымен қатар суретші Пабло Пикассо, жазушы Эрнест Хемингуэй, режиссерлер Орсон Уэллс және Майк Тодд, актриса Одри Хепберн және адвокат Рой Конмен де қысқа кездесулер жасады. 1952 жылдың қарашасында Бухвальд француздарға Алғыс айту мерекесін түсіндіруге тырысқан колонка жазды, Myles Standish үшін «Kilometres Deboutish» сияқты дұрыс емес француз тіліндегі аудармаларды қолданды; Бухвальд оны өзінің сүйікті колонкасы деп есептеді. Бухвальд АҚШ президенті Дуайт Эйзенхауэрдің баспасөз хатшысы Джеймс Хагертидің журналистер президенттің таңғы асы туралы сұрақтар қойғанын айтқан, жалған пресс-конференция туралы хабарламаны қабылдағанда танымал болды. Хагерти мақаланы «жалған емес, шіріген» деп айыптау үшін өз конференциясын өткізгеннен кейін, Бухвальд: «Хагерти қателеседі. Мен жалған өсек жазамын» деді. 1959 жылдың 24 тамызында «Time» журналы «Herald Tribune» газетінің еуропалық басылымының тарихын қарастырғанда, Бухвальдтың колонкасы «институционалдық сапаға» жеткенін хабарлады. Парижде болған кезде Бухвальд АҚШ армиясына шақырылған әйгілі американдық әнші Элвис Преслимен мағыналы сұхбат жасаған жалғыз тілші болды. Олар «Prince de Galles» қонақүйінде кездесті, онда болашақ сержант Пресли Германиядағы әскери қызметінен демалыс алды. Преслидің Le Lido түнгі клубында фортепианода ойнаған спонтанды қойылымдары, сондай-ақ көптеген клиенттер кеткеннен кейін шоу-қызға ән салғаны Бухвальдтың «I'll Always Have Paris» (1995) мемуарына енгізілгеннен кейін аңызға айналды. Бухвальд 1962 жылы АҚШ-қа оралды. Ол «The Washington Post» газетінде колонкашы ретінде жазды, саяси жағдайларға жиі пікір білдірді. Бірде оның идеяларын қайдан алатынын сұрағанда, ол әр күні газет оқитынын айтты. Ол хабарланған абсурдты жағдайларды ойлап табуға қабілетсіз болды. Оның колонкасын Tribune Media Services таратты. Оның колонкасы өркендеген кезеңінде 550-ден астам газетте жарияланды. Ол сонымен қатар мемуарлар мен басқа кітаптарды жазды, өмірінде 30-дан астам кітап жариялады. Ол сондай-ақ Marvel Comics’ Crazy Magazine журналына фуметилер жазды, ол 1970-ші жылдардағы кампус өміріне қатысты статистиканы талдады.
Неке және отбасы
Парижде болған кезінде Бьюквальд Энн МакГарримен танысып, олар үйленді. Ол Пенсильваниядан келген ирланд-американдық тігіншінің шәкірті болған. АҚШ-қа оралғаннан кейін олар үш баланы асырап алды. Олар Вашингтон қаласында тұрды, онда ол The Washington Post газетіне мақалалар жазды. Жаздарын көбінесе Мартаның жүзімдіктеріндегі Вайнъярд Хейвендегі үйлерінде өткізді. 40 жыл бірге тұрғаннан кейін, олар ажырасып кетті, содан кейін ажырасуға бел буды. Бірақ ажырасу процесі басталмас бұрын, Эннге өкпе рагы диагнозы қойылды және ол 1994 жылы қайтыс болды.
Фильм
Бухвальд Альфред Хичкоктің "Қорықшыны ұстауға" (1955) фильмінде эпизодтық рөлде ойнады. Фильмнің басында Париж геральд трибьюнының бір беті жақыннан көрсетіледі, онда Бухвальдтың француз Ривьерасындағы зергерлік бұйымдарды ұрлау туралы жазған мақаласы белгілі бір оқиғаны дамытуға негіз салады. Ол Жаку Татидің "Playtime" фильміне ағылшын тіліндегі диалогтарды жазды. Бухвальд 1972 жылы "Мэнникс" телесериалының "Moving Target" атты эпизодында да эпизодтық рөлде ойнады. Ол Фредерик Уайзменнің 1983 жылғы "Дүкен" фильмінде дүкеннің иесі Стэнли Маркусқа арналған құттықтау сөздерін айтады. 1988 жылы Бухвальд пен оның серіктесі Ален Бернхайм "Америкаға келу" фильміне байланысты туындаған мәселе бойынша Paramount Pictures компаниясына қарсы сотқа жүгінді. "Бухвальд vs. Paramount" сот ісінде Бухвальд Paramount компаниясы оның сценарийін ұрлағанын мәлімдеді. Ол сотты жеңіп, өтемақы алды және Paramount компаниясынан татуласу шартын қабылдады. Бұл сот ісі 1992 жылы "Fatal Subtraction: The Inside Story of Buchwald v. Paramount" атты кітапта жарық көрді.
Сын
Бьюквальдтың соңғы жылдары оның қарсыластары оның бағанасын ескірген, жалықтыратын және қызықсыз деп сипаттады. Саяси сарапшы Норман Орнштейн 1991 жылы Бьюквальдтың бағанасы "Вашингтон сыртында" көбірек танымал деп ойлағанын айтты; басқалар оған келіспеді. 2005 жылдың қыркүйегінде Тимоти Ноа Slate журналында былай деп жазды: "Иә, Бьюквальд әлі де бағанасын жазады. Жоқ, ол біраз уақыттан бері қызық емес".
Ауру және өлім
Бухвальд екі рет психикалық бұзылулар үшін ауруханаға жатқызылды: бір рет 1963 жылы ауыр депрессияға ұшырады. 1987 жылы ол ауруханаға жатқызылды, онда биполярлық бұзылыстың өте ауыр эпизоды деп диагноз қойылды, ол, мүмкін, бірнеше жыл бойы болған. Ол бұл оқиғаларды 1999 жылы көпшілік алдында айтып берді. Айтпақшы, аяқ қан айналымының нашарлауы сахар ауруынан туындағандықтан, оны ампутациялау қажет болды. Бьюквальд радионың ток-шоу жүргізушісі Диана Ремді сұхбатқа шақырды. 2006 жылы 24 ақпанда эфирге шыққан шоу барысында ол бұрын бүйрек жетіспеушілігін емдеу үшін басталған гемодиализді тоқтату туралы шешімін жариялады, бұл оның қант диабетімен ауыруының тағы бір нәтижесі. Ол өз шешімін "соңғы рет" деп сипаттап, "Егер сіз кетуіңіз керек болса, онда сіз қалай кетуіңіз маңызды" деп мәлімдеді. Ол "өз таңдауына өте қуанышты" екенін және McDonald's-та үнемі тамақтанатынын айтты. Кейін Бухвальдты CNN-дің Майлз О'Брайен сұхбаттады, ол 2006 жылдың 31 наурызында эфирге шықты. Бухвальд өзінің тірі өсиетін талқылады, онда егер ол комаға түсіп қалса, қайта тірілмеу туралы тілектері жазылған. Сұхбат кезінде Бьюквальд әлі күнге дейін колонка жазып жүрді. Сұхбатта ол өзінің "соңғы рет ұшақта ұшуын" күтіп жүрген түсін сипаттады. Буквальд Fox News Chris Wallace телеарнасының 2006 жылғы 14 мамырдағы Fox News Sunday бағдарламасында сұхбат берді. 2006 жылдың маусым айында Бухвальд хоспистен шықты. Ол қайтадан Рехммен сұхбаттасып, бүйрекінің жұмыс істеп жатқанын айтты. Ол: "Әр таңертең оны жарылқаймын. Кейбіреулер жүректерін, мен бүйректерімді баталаймын". Ол жаңа аяқпен Мартаның жүзім бағына баратынын айтты. 2006 жылдың шілдесінде Бьюквальд Мартаның жүзім бағындағы Тисберидегі жазғы үйіне оралды. Ол жерде ол өзінің хосписте өткізген бес айы туралы "Қош-сау болысқа тым ерте" атты кітабын жазды. Кітапта оның достары, әріптестері және отбасы мүшелері дайындаған, бірақ ешқашан жеткізілмеген (немесе кейін ғана жеткізілмеген) мақтау сөздері бар. 2006 жылдың 3 қарашасында телехабарлар репортеры Кайра Филлипс CNN үшін Бухвальдпен сұхбат жасады. Филипс Бухвальдты 1989 жылдан бастап, ол онымен алғаш рет сұхбат берген кезден бастап білетін. 2006 жылдың 22 қарашасында Бухвальд қайтадан Рехмнің шоуында болды. Ол өзін "жасаған жақсылығы үшін хоспистердің плакатын шығаратын бала" деп сипаттады. 2006 жылдың желтоқсан айында соңғы сұхбатында ол медбике / жазушы Терри Ратнерге медбикелердің плакаты болғандығын айтты. "Қош-сау болыңыз" мақаласы "Nursing Spectrum" және "NurseWeek" журналдарының 2007 жылдың қаңтар айындағы санында жарық көрді. 2007 жылы 17 қаңтарда Бьюквальд бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Мен Арт Бухвальдпын, мен жаңа ғана қайтыс болдым".
Марапаттар
1977 жылы ол жеке азаматтың ең үлкен қоғамдық қызметі үшін С. Роджер Хорчоу сыйлығымен марапатталды, бұл сыйлықты Джефферсон сыйлықтары жыл сайын табыстайды. 1982 жылы Бухвальд "Ерекше пікір" үшін Пулитцер сыйлығын алды. 1991 жылы ол Америка өнер және әдебиет академиясы мен институтының мүшесі болып сайланды. 1991 жылы ол Дүниежүзілік әзіл-қалжым шеберханасының кітапханасынан Дүниежүзілік әзіл-қалжым сыйлығын алды.