Кіріспе

1977 жылы Ларри Нивен мен Джерри Пурнеллдің ғылыми фантастикалық романы. "Люцифердің балғасы" – американдық жазушылар Ларри Нивен мен Джерри Пурнеллдің 1977 жылы алғаш жарияланған, апокалипсистен кейінгі жағдайларда аман қалу туралы ғылыми фантастикалық романы. 1978 жылы бұл роман "Хьюго" сыйлығының "Үздік роман" номинациясына іліккен. 1993 жылы Innovation Comics компаниясы жоспарлаған алты бөлімдік комикске бейімдеудің екі саны жарық көрді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бай әуесқой астроном Тим Хамнер жаңа комета ашқанда, оны ашқандардың есімімен – Хамнер Браун деп атаған. Деректі фильмдерді шығарушы Харви Рэндалл, Хамнерді оның сабын компаниясы комета туралы деректі телесериалды демеушілік етуге көндіреді. Калифорния сенаторы Артур Джеллисонның саяси лоббилеуінің арқасында, ортақ Apollo-Soyuz миссиясы (Skylab B-мен байланысқан күйінде) Жерге жақыннан өтетін кометаны зерттеуге мақұлданады. Ғылыми қауым Жермен соқтығысудың өте төмен мүмкіндігін хабарлайды, бірақ кометаның ядросы бөлініп кетеді және оның сынықтары Еуропа, Африка, Мексика шығанағы, Тынық және Атлант мұхиттарының бөліктеріне тиеді. Бұл жер сілкінісіне, цунамиге және жанартау атқылауына себеп болады, әлемдегі маңызды жағалау қалаларын қиратады, миллиардтаған адамдардың өліміне әкеледі және атмосфераға шашыраған су мен қалдықтардың көп мөлшерінен жаңа мұз дәуірі басталады. Оқиғадан кейін Қытай, Кеңес Одағының халқы үшін тым суық болатынын және олар көрші елге басып кіруге мәжбүр болады деп есептейді, соның салдарынан көршісіне алдын ала ядролық соққы береді. Кеңес Одағы өздерінің ядролық зымырандарымен жауап қайтарады, АҚШ-тың мақсат емес екеніне сендіреді. Джеллисон сақтық шараларын қабылдап, өз халқын және жабдықтарын шаруашылығына көшіреді. Ол Сиерра етегінде орналасқан, қорғануға қолайлы аңғарды – "Қорған" деп аталатын шаруашылығын басқаруға кіріседі. Рэндалл мен Хамнер жеке-жеке аңғарға жетеді және оларға кіруге рұқсат беріледі (басқа босқындардан өзгеше). "Jet Propulsion Laboratory" ғылымының маманы және гений Ден Форрестер, өте құнды "қалай жасауға болады" кітаптарын жасырғанын айтқанда жылы қарсы алады. Басқа топтар да ұйымдасады. АҚШ армиясының сержант Хукер басқаратын бөлімшесінің қалдықтары тірі қалу үшін каннибализмге барады. Оларға Алим Нассор басқарған қылмыстық топ қосылады. Бірлесіп, олар тым қорғалмаған, бірақ олардың барлығын асырауға қабілетті жерді іздейді. Апаттан ашуланған дін қызметкері Генри Армитаж "Жаңа бауырластық армиясын" олардың қылмыстары мен каннибализмдері үшін кешіреді, олардың адамзатты қарапайым, технологиялық емес өмір салтына қайтару үшін Құдайдан тапсырма алғанын мәлімдейді. Олардың кеңеюі "Қорғанмен" тоқтатылады, ол олардың саны мен күші жағынан жалғыз тұрған қарсыласы болып табылады. Олар шабуыл жасайды, бірақ Джеллисонның азайтқан күштері Форрестер өндірген горчичный газ және басқа да қарулардың көмегімен оларды жеңеді. Жақын жердегі жұмыс істеп тұрған ядролық электр станциясы да "Жаңа бауырластықтың" мақсаты болып табылады. Қорғаушылар алғашқы шабуылдан қиындықпен аман қалады және көмек сұрайды. Джеллисонның адамдары оны жіберуге асықпайды, өйткені әлсіреген "Жаңа бауырластық" енді "Қорғанға" қауіп төндірмейді, бірақ астронавт Рик Деланти оларға таңдау ұсынады: қауіпсіз болу, бірақ олардың ұрпақтары шаруалар болады немесе "Жаңа бауырластықты" шабуылдап жою және өркениетті қайта құру үшін электр қуатын пайдалану. Содан кейін Джеллисон қайтыс болады, бірақ ауруға шалдыққан қарт соңғы шешімді дауыс береді. Олар сәттілікке жетеді және кейіннен өркениетті қалпына келтіру жолында екендері көрінеді.

Әдеби мәні және қабылдануы

Нивен мен Пурнелл бастапқыда бұл әңгімені баспагерлерге шетелдік жауапкерлердің шабуылы туралы оқиға ретінде ұсынды, онда жауапкерлер адамзатпен шайқасқаннан кейін Жерге комета жібереді. Джим Бэйн оларға тек комета туралы жазуды бұйырды. Алғашқы оқиға идеясы кейіннен олардың "Footfall" романы ретінде жазылды. Мәтінде авторлардың бұрынғы еңбектеріне кем дегенде бір сілтеме бар, ол "Crazy Eddie's Insurance" арқылы, "The Mote in God's Eye" (1974 жылы жарық көрген) кітабына тікелей сілтеме. Джудит Т. Ямамото "Library Journal" журналына жазған рецензиясында роман "жақсы, негізді ғылымға, үлкен, бірақ жақсы дамыған және үйлесімді кейіпкерлерге, сондай-ақ бір мегатондық ширақ қызығушылыққа толы" деді. Оның бір кемшілігі, технологияны қолдайтын көзқарас кейбір оқырмандарды жалықтыруы мүмкін, бірақ "жалпы алғанда, бұл жақсы кітап, тіпті керемет болмаса да". "Люцифердің балғасы" 1978 жылы "Хьюго" сыйлығының "Үздік роман" номинациясына ие болды. Острандер: "Мен осы кітапты ұсынамын. Ұзақ, қызықты оқиғаны жіберіп алмаңыз" деді.