Ирландиялық кабельдік тоқыма свитерлер

Кіріспе

Ирланд тікелей тоқымалы пуловер немесе кардиган

Аран джемпері (ирланд тілінде: Geansaí Árann), сондай-ақ балықшы джемпері деп те аталады, бұл стильді джемпер өзінің атын Ирландияның батыс жағалауындағы Аран аралдарынан алған. Традициялық Аран джемпері әдетте ақ түсті болады, денесі мен жеңінде кабельдік өрнектер болады. Бастапқыда джемперлер табиғи майларын (ланолин) сақтайтын, жуылмаған жүннен тоқылған, бұл киімдерді су өткізбейтін және ылғал болғанда да киюге болатын еткен. "Джемпер" сөзін қолдану (немесе "пуловер" және "джерси" сияқты басқа нұсқалар) көбінесе қолданылатын ағылшын тілінің аймақтық нұсқасына байланысты. Осы нұсқа Аран джемперіне байланысты мифологияның көп бөлігін қамтиды. Алайда, оның тезисін Ричард Ратт, Элис Стармор және Вон Корриган сияқты көптеген тарихшылар толыққанды жоққа шығарды. Көптеген тарихшылар Аран тоқудың ежелгі қолөнер емес екеніне келіседі. Бұл өнертабыс 1890-шы және 1900-шы жылдардың басында Аралдардағы балық аулау өнеркәсібін жақсартуға тырысқан кезде пайда болды. Ұлыбритания мен Ирландияның басқа аймақтарынан келген балықшылар мен олардың әйелдері арал тұрғындарына балық аулау және балық өңдеу дағдыларын үйретуге келді, олармен бірге тоқымалы гернси джемперлерінің дәстүрін әкелді. Бұл гернси джемперлерінде ұқсас тігіс өрнектері бар, бірақ әдетте тек иықта және Аран аралдарының тұрғындарына қол жетімді емес жақсы жүннен жасалған. Жергілікті әйелдер өздерінің нұсқаларын жасауды бастады, қалың жергілікті жүн, толық өрнек және әдеттегідей, қайырылған құлап түсетін жеңдердің орнына, мысалы, аттың иықтары сияқты басқа конструкцияларды пайдаланды. Вон Корриган ересек Аран гансейін 1932 жылға дейін, алғашқысын әлеуметтік реформатор Мюриэл Гахан тапсырған кезде жасап шығарды. Аранның алғашқы коммерциялық үлгілері 1940 жылдары Англияның Патонс компаниясында жарық көрді. Vogue журналында 1950-ші жылдары киім туралы мақалалар жарияланды, ал Ирландияның батысынан АҚШ-қа джемпер экспорттау 1950-ші жылдардың басында басталды. Галвей графтығының Шпиддал қаласында орналасқан Standun компаниясы Аран свитерлерін АҚШ-қа экспорттаған алғашқы компания болды. Бұл бүкіл Ирландия бойынша әйелдерге жұмыс орнын ашуға мүмкіндік берді. May & Mairtin Standun компаниясы бүкіл ел бойынша 700-ден астам тоқымашыны жұмыспен қамтып, көптеген адамдар оларға табыс көзі ретінде сүйенді. Standun-дар The Clancy Brothers және Luke Kelly-мен жақын дос болды және олар көбінесе Standun-нан Аран свитерлерін киетін. 1950-1960 жылдары экспорттық сауданың дамуы П. А. О Сихойн Ирландияның тығыз орналасқан аудандары кеңесінің грантының көмегімен аралдарға барып, тоқымашыларға халықаралық стандартты өлшемдерге сәйкес киім жасауды үйрету үшін нұсқаушы ұйымдастырғаннан кейін болды. Ол аралдарда көп уақыт өткізген ирланд суретшісі Сеан Китингке маркетингтік брошюраларды жобалау мен сурет салуды тапсырды. Тоқу аралдардың экономикасының маңызды бөлігіне айналды. Аран джемперлерінің танымалдығын 1950 жылдардың соңында Нью-Йоркте жаздыруды бастаған және сахналық киімдердегі сауда белгісі ретінде Аранды қабылдаған Ирландияның халықтық музыка тобы The Clancy Brothers және Tommy Makem арттырды. 1960 жылдардың басында олар "Эд Салливан шоуында" және тіпті АҚШ президенті Джон Ф. Кеннеди үшін арнайы теледидарлық қойылымда пайда болды. Ұлттық экспозиция және The Clancy Brothers және Tommy Makem-нің танымалдылығының артуы Аран джемперлеріне деген сұранысты одан да арттырды. 1960 жылдары үш аралдан және Ирландияның басқа бөліктерінен барлық қол жетімді тоқымашылар жиналған кезде де О Сихойн әлемнің әр түкпірінен келген тапсырыстарды орындау қиындыққа тап болды. Аранның сәнінің шыңына жеткенде, трикотаж тіпті британдық және француздық сән сахналарына әсер етті: Дублинде туған лондондық дизайнер Дигби Мортон (1906 83) алғаш рет 1955 жылы Лондондағы күзгі шоуында Аранның "шабыттанған" қолмен тоқылған киімдерін көрсетті. Ал 1960 жылы Irish Times мода редакторы ирландтық қолмен тоқылған көріністің Париждің сәнді жүндеріне әсер еткенін атап өтті. Аран джемпері 2020 жылдың шілдесінде сәнге айналды, ол кезде Тейлор Свифт өзінің Folklore альбомының шығарылуына қоса фотосессияда киім киді.

The Aran jumper (Irish: Geansaí Árann), also called a fisherman's jumper, is a style of jumper that takes its name from the Aran Islands off the west coast of Ireland. A traditional Aran Jumper usually is off white in colour, with cable patterns on the body and sleeves. Originally the jumpers were knitted using unscoured wool that retained its natural oils (lanolin) which made the garments water resistant and meant they remained wearable even when wet. Use of the word jumper (or other options such as "pullover" and "jersey") is largely determined by the regional version of English used. which provides most of the mythology surrounding the Aran jumper. His thesis has, however, been thoroughly debunked by many historians of knitting, including Richard Rutt, Alice Starmore and Vawn Corrigan. Most historians agree that far from being an ancient craft, Aran knitting was invented as recently as the 1890s and early 1900s, when the Congested Districts Board sought to improve the fishing industry in the Islands. Fishermen and their wives from other regions in Britain and Ireland came to help train the islanders in better fishing and fish processing skills, bringing with them an existing tradition of knitted guernsey jumpers. These guernsey jumpers have similar stitch patterns, though usually only on the yoke, and are worked in fine wool not available to the Aran Islanders. Enterprising local women began knitting their own version, using thicker local wool, all over patterning, and different construction such as saddle shoulders, rather than the more usual gusseted drop sleeve. Vawn Corrigan dates the adult Aran gansey as we know it today to 1932 when the first one was commissioned by social reformer Muriel Gahan. The first commercially available Aran knitting patterns were published in the 1940s by Patons of England. Vogue magazine carried articles on the garment in the 1950s, and jumper exports from the west of Ireland to the United States began in the early 1950s. Standun in Spiddal, Co. Galway was the first to export the Aran sweater to the USA. This provided employment for women throughout Ireland. May & Mairtin Standun employed over 700 knitters throughout the country and many people relied on them as a source of income. The Standuns were great friends with The Clancy Brothers and Luke Kelly, and they would often wear Aran sweaters from Standun's. The development of the export trade during the 1950s and 1960s took place after P. A. Ó Síocháin organised an instructor, with the help of a grant from the Congested Districts Board for Ireland, to go to the islands and teach the knitters how to make garments to standard international sizings. He commissioned the Irish artist Seán Keating, who had spent much time on the islands, to design and illustrate marketing brochures. Knitting became an important part of the islands' economy. Adding to the popularity of the Aran jumpers were The Clancy Brothers and Tommy Makem, an Irish folk music group which started recording in New York City in the late 1950s and who adopted the Arans as their trademark on stage garments. In the early 1960s they appeared on The Ed Sullivan Show and even in a special televised performance for US President John F. Kennedy. The national exposure and the rising popularity of The Clancy Brothers and Tommy Makem fuelled the demand for Aran jumpers even more. During the 1960s, even with all available knitters recruited from the three islands and from other parts of Ireland, Ó Síocháin had difficulty in fulfilling orders from around the world. At the height of the fashion for Arans, the knitwear even inspired the British and French fashion scenes: Dublin born London designer, Digby Morton (1906 83) featured Aran “inspired” handknits for the first time in his 1955 autumn show in London, and by 1960, the Irish Times fashion editor was noting that the Irish hand knit look was influencing Paris couture woollens. The Aran jumper had a fashion moment in July 2020, when Taylor Swift wore the garment in a photo shoot that accompanied the release of her album, Folklore.

Аран өндірісі қазіргі кезде

Бұрынғыда көптеген жапсырмалар мен басқа да арандық киімдер қолмен тоқылған, бірақ бүгінде Ирландияда және басқа елдерде сатылатын көптеген бұйымдар машинамен тоқылған немесе қол тоқыма станогында жасалған. Коммерциялық мақсатта қолмен жапсырма тоқумен айналысатын адамдардың саны өте аз, бірақ жергілікті қолөнер шеберханаларында қолмен тоқылған жапсырмаларды табуға болады. Машинамен тоқылған жапсырмалар көбінесе жұқа жүннен, мақтадан немесе синтетикалық жіптен жасалады және олардың өрнектері күрделі болмайды, себебі дәстүрлі тігістердің көптерін осылай қайта жасай алмайсыз. Олар әдетте тегіс, жеңіл және аз салмақты болады, қолмен тоқылған немесе қол тоқыма станогында жасалған жапсырмалардың айқын текстурасы болмайды. Машинамен тоқылған жапсырмалар кию келе босап қалады, сондықтан әдетте киетін көлемнен бір өлшем кішірек алуға кеңес беріледі. Олар ең қолжетімді бағадағы нұсқа. Қол тоқыма станогында тоқуға көбірек күрделі тігістерді қолдануға болады, дюймге шаққандағы тігістердің саны азырақ болады және жапсырма қалың болады. Сапасы жоғары қол тоқыма станогында жасалған жапсырмаларды қолмен тоқылғаннан ажырату қиын. Қолмен тоқылған жапсырмалар көбінесе тығыз тоқылған, күрделі өрнектерге ие және ұзақ қызмет етеді, сондықтан олардың бағасы жоғары. Оларды жарыққа ұстап қарағанда машинамен тоқылған және қолмен тоқылған жапсырмалардың айырмашылығы анық көрінеді.