Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританиядағы парламенттік комитеттер
Parliamentary committee in the UK
Британ саясатында парламенттік арнайы комитеттер Төменгі палатадан, мысалы Сыртқы істер жөніндегі арнайы комитет; Лордтар палатасынан, мысалы Өкілеттік беру және регламенттік реформа комитеті; немесе Парламенттің бірлескен комитеті ретінде, мысалы Адам құқықтары жөніндегі бірлескен комитет тағайындалуы мүмкін. Комитеттер "сессиялық" – яғни, дерлік тұрақты – комитеттер немесе белгілі бір мерзімге дейін жұмысын аяқтау үшін құрылған "ad hoc" комитеттер болуы мүмкін, мерзімі біткен соң таратылады, мысалы Лордтардың мемлекеттік қызмет және демографиялық өзгерістер жөніндегі комитеті. Төменгі палатаның арнайы комитеттері әдетте мемлекеттік ведомстволар мен агенттіктердің жұмысын бақылауға жауапты, ал Лордтар комитеттері Конституция комитеті қарастыратын конституция немесе Экономикалық мәселелер комитеті қарастыратын экономика сияқты жалпы мәселелерді қарастырады. Ақпарат және қауіпсіздік комитеті екі палатадан мүшелерді қамтиды және төрағасы Төменгі палата тарапынан сайланады, бірақ ол арнайы комитет емес. Бұл Премьер-Министр тағайындайтын және Парламентке емес, оған есеп беретін парламентарийлерден құралған ерекше комитет. Райт комитетінің ұсыныстары нәтижесінде комитет мүшелерінің санын 11-ге дейін шектеу, осы мүшелер мен төрағаларды Палата тағайындауын қажет ету және комитеттер санын азайту сияқты өзгерістер енгізілді.
In British politics, parliamentary select committees can be appointed from the House of Commons, like the Foreign Affairs Select Committee; from the House of Lords, like the Delegated Powers and Regulatory Reform Committee; or as a joint committee of Parliament drawn from both, such as the Joint Committee on Human Rights. Committees may exist as "sessional" committees – i. e. be near permanent – or as "ad hoc" committees with a specific deadline by which to complete their work, after which they cease to exist, such as the Lords Committee on Public Service and Demographic Change. The Commons select committees are generally responsible for overseeing the work of government departments and agencies, whereas those of the Lords look at general issues, such as the constitution, considered by the Constitution Committee, or the economy, considered by the Economic Affairs Committee. The Intelligence and Security Committee is not a select committee, though it contains members from both houses and has a chair elected by the House of Commons. It is a unique committee of parliamentarians nominated by the Prime Minister and reporting to them, not Parliament. Other changes occurring as a result of recommendations by the Wright Committee included limiting the number of members per committee to 11, requiring those members and chairs to be appointed to their positions by the House, and a reduction in the number of committees.
Тарих
1979 жылдан кейінгі жүйе комитеттердің үш негізгі түрінен тұрады. Ведомстволық комитеттер үкіметтің басты ведомстволарының жұмысын бақылайды – мысалы, Білім беру комитеті Білім беру министрлігінің қызметін бақылайды. Көптеген комитеттер ешбір ведомствоның жауапкершілігіне жатпайтын жалпы мәселелермен айналысады – мысалы, Ғылым және технология комитеті, Әйелдер мен теңдік комитеті. Тағы бір топ комитеттер Парламенттің (Палатаның) ішкі мәселелерін қарастырады (мысалы, Процедуралық комитет және Стандарттар мен привилегиялар комитеті). Сирек жағдайларда, жекелеген заң жобаларын егжей-тегжейлі талдаумен айналысатын Өкілдер палатасының арнайы комитеттері (кейде бірлескен тұрақты комитеттер) құрылады. 2006–2007 жылғы сессиядан бастап көптеген заң жобалары мемлекеттік заң жобалары комитетіне жіберіледі, ал одан бұрын тұрақты комитеттер жұмыс істеген. 2010 жылғы маусымнан бастап көптеген арнайы комитеттердің төрағаларын Парламенттің барлық депутаттары сайлайды: одан бұрын партиялар мүшелерін тағайындаса, төрағаға тек олар ғана дауыс берген. Комитет төрағалары саяси партияларға Парламенттегі олардың депутаттық санына пропорционалды түрде бөлінеді. Партия басшыларының келіссөздері арқылы қай партия қай комитеттің төрағасы болатыны анықталады. Дәстүр бойынша, Мемлекеттік есеп комитетінің төрағасы оппозициялық партияның мүшесі, ал Қаржы комитетінің төрағасы – үкіметтік партияның мүшесі болады. Комитеттегі қалған орындар Парламенттегі партиялардың санына пропорционалды түрде бөлінеді. Бұл лауазымдар партиялық фракциялар арасында өткізілетін дауыс беру арқылы толтырылады. Өкілдер палатасындағы арнайы комитеттердің өкілеттіктері Парламенттік регламентпен реттеледі. Ведомстволық арнайы комитеттердің өкілеттіктері 152-бапта төмендегідей белгіленген:
The post 1979 system is made up of three main types of committee. Departmental committees shadow each of the main government departments – for example the Education Select Committee shadows the Department for Education. A number of committees work on general themes which are not the responsibility of any single department – for example, the Science and Technology Select Committee, and Women and Equalities Select Committee. Another group of committees deal with the internal affairs of the House (for example, the Procedure Select Committee and Standards and Privileges Select Committee). Rarely, there are also select committees of the Commons (and sometimes joint standing committees) that are tasked with the detailed analysis of individual bills. Most bills are referred, since the 2006–07 session, to public bill committees, and before that, there were standing committees. The chairs of (the majority of) select committees have been elected by the house as a whole since June 2010: before that the members were appointed by their parties and chairs voted on solely by those members. The chairs of committees are allocated to political parties on the basis of their numerical strength in the House of Commons. Negotiations between party managers determine which party will hold which committee chair. By convention, the Public Accounts Committee is chaired by a member of the main opposition party, while the Treasury Select Committee is chaired by a member of the governing party. The remaining places on the committee are allocated in proportion to the numerical strength of the parties in the House of Commons. These positions are filled by votes conducted within party caucuses. The powers of Select Committees in the Commons are governed by the Standing Orders. The powers of departmental select committees are set out in standing order 152 as follows:
Парламенттік емес
Кейбір ағылшын жергілікті билік органдары өздерінің бақылау және талдау жүйесінің (Overview and Scrutiny) құрамында арнайы комитеттер жүйесін де қолданады.
Some English local authorities also have a select committee system, as part of their Overview and Scrutiny arrangements.
Олардың жұмысына қатысты ережелер
Осмотерли ережелері мемлекеттік қызметкерлердің парламенттік комиссияларға қалай жауап беруі керек екендігі туралы басшылықты анықтайды.
The Osmotherly Rules set out guidance on how civil servants should respond to parliamentary select committees.