Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Cerro Azul ("Көк төбе") – Перудің Лима аймағындағы Канете провинциясында орналасқан балықшылар ауылы және бұрынғы коммерциялық порт. Лимадан оңтүстікке қарай 131 км қашықтықта жатқан бұл ауылға жаз айларында жергілікті тұрғындары мен Сан-Висенте-де-Канетеден келгендер жиі барады. Ауыл балық аулаудан гөрі туризмге көбірек тәуелді болып кеткен. 2007 жылы Перудің оңтүстік жағалауын сілкіндірген жер сілкінісінен ауыл қатты зардап шекті. Жағажай тартымды шығанақты құрайды, ол толқындардың жарға қағылатын тасты мүйіспен аяқталады. Толқындар солдан оңға қарай бұрылады, жақсы пішінді және қолайлы жағдайда шамамен жарты мильге дейін созылады. Оның толқындарының сапасы Beach Boys тобының "Surfin' Safari" әнінде аталып өткен. Дегенмен, толқындардың сапасы маусымға және жылға қарай өзгереді, себебі жағажайды құрайтын құм мен тастар теңіздің әсерінен үнемі сыртқа тартылып, толқындардың қағылатын жерін құрайтын жағалауды жасайды. Пирсдің оңтүстігінде "Ескі порт" ("Puerto Viejo") деп аталатын аудан орналасқан, онда барлық демалыс үйлері мен серфингпен айналысатын көптеген адамдар (сол жақтан бұрылатын толқындар) жиналады. Пирске солтүстік жағынан жағажай ұзынырақ, иілімі аз және құмдырақ. Мұнда демалыс үйлері жоқ және қыс айларында көшкінсіз болады. Жаз айларында кемпинг жасаушылар мен күндізгі саяхатшылар үшін танымал орын. Су көтерілгенде, әсіресе пиерс маңында, жылдам және қысқа серфинг жасауға болады. Cerro Azul-дың ең басты ерекшелігі – 1900 жыл шамасында британдық компания құрған, жергілікті мақта экспорттауға арналған пирс. Пирс 60 жылдан бері қолданылмайды, қазір балықшылар мен туристердің сүйікті орнына айналған және басты туристік орталықтардың бірі болып саналады. Ауылда әдемі басты алаң және Инкадан бұрынғы саз үйлердің қалдықтары бар, олар екі төбе арасында құмға жартылай көмілген. Екінші төбеде аудан порт ретінде жұмыс істеген кезде салынған, қазіргі уақытта бұзылған маяк орналасқан. Бұл маяк құстардың ұя салатын тік, жарлы және қауіпті жартастардың үстінде тұр. Гумбольдт ағысының жергілікті фаунасына тән инка құсы ерекше назар аударуға лайық. Аймақта жиі кездесетін басқа да жануарлар: дельфиндер, пеликандар, теңіз арыстандары, балықшылдар және сирек жағдайларда акулалар. Ауыл Перу тарихындағы ең ірі акуланы (1989 жылы) аулағандығымен мақтанады – 5 метрлік алып ақ акула. Ауылдың артында, Панамерикан тас жолының арғы жағында Анд тауларының етегіндегі өрістер мен ирек аңғарлар жатыр.
Cerro Azul ("Blue Hill") is a fishing village and formerly a commercial port in the Cañete Province, Lima Region, Peru. Located 131 km south of Lima, it is frequently visited in the summer by its residents, and those of San Vicente de Cañete. The village has come to depend more heavily on tourism than on fishing. It was quite considerably damaged in the 2007 earthquake that shook much of the southern coast of Peru. The beach forms an attractive bay that ends in a rocky point where the waves it is famous for break. These break from left to right, are well shaped and go for about half a mile on a good day. The renowned quality of its waves is mentioned in the Beach Boys' song "Surfin' Safari". However, the quality of the waves changes seasonally and from year to year, as the sand and stones that make up the beach are chronically withdrawn by the sea to form a bank where the waves break. South of the pier is the area known as Puerto Viejo ("old port" ), where all the holiday homes are and where most of the surfing takes place (left breaks). To the north of the pier, the beach is much longer, less curved and much sandier. There are no holiday homes on it and in the winter is empty. During the summer, it is popular with campers and day trippers. It is possible to surf here too, when the swell is high, particularly adjacent to the pier, where the waves are fast and the rides tend to be short. Cerro Azul's main feature is the pier which was built by a British company around 1900 for the export of locally grown cotton. The pier has been disused for over 60 years and is now frequented by fishermen and tourists and is one of the main tourists attractions. The village also has an attractive main square and the remains of Pre Inca mud buildings, half buried by sand between two hills which are made from the blue rock that gives the village its name. The other hill features a derelict lighthouse from the days when the area functioned as a port. It sits above craggy, vertical, dangerous cliffs, where birds in the area make their nests. Of note is the Inca tern, a bird endemic to the Humboldt Current, which sweeps the Peruvian coast. Other wildlife of note commonly seen in the area: porpoises, pelicans, sea lions, herons and, on rare occasions, sharks. The village prides itself in catching the largest shark in Peruvian history (in 1989), a 5m long great white. Behind the village, across the Pan American Highway, are fields and winding valleys in the foothills of the Andes.
Тарих
Колумбияға дейінгі дәуірде Серро Азуль – Варку корольдігінің балықшылар ауылы болған. Варку солтүстіктегі Чиму мәдениетімен бір мезгілде өмір сүрген. Варку корольдігі иерархиялық құрылымға ие болды; Серро Азульде әулет өкілдері ірі кешендерде, ал қара халық кішкентай үйлерде тұрған. Серро Азульдегі барлық тұрғын үйлерде балық кептіруге арналған бөлмелер болды. Кептірілген балық кейін ауылдан тыс жерлерден тауарларға айырбасталатын. Әулет өкілдерінің үйлерінде үлкен ошақтары мен үлкен ыдыстары бар сыра қайнату орындары (чича – жүгері сырасы) орналасқан, онда тойларда ішетін сыра сақталған. Қала Инка Пачакутекке бағынышты болды, ол жеңісінің және абсолютті билігінің символы ретінде теңізге қарай баспалдақпен түсетін тас қамал (Форталеза де Серро Азуль) салуды бұйырды. Бұл қамал, Сиеса мен кейбір тарихшылардың айтуынша, Саксайуаман бекінісі сияқты ұлы және сұлу болған. 1830 жылы Серро Азуль портына жағалау саудасына уақытша рұқсат беретін жарлық шығарылды, яғни Канете аңғарындағы теңізге шығу мүмкіндігі жоқ өнімдерге, сондай-ақ жақын жердегі гуано аралдарының өнімдеріне рұқсат берілді.
In pre Columbian times, Cerro Azul was the site of a fishing village of the Kingdom of Warku. Warku was contemporaneous with the Chimú culture to the north. The Kingdom of Warku was hierarchical; at Cerro Azul elites lived in large compounds while commoners lived in smaller structures. All residences at Cerro Azul included rooms for drying fish. The dried fish could later be traded for goods from outside the village. Elite residences included a brewery that contained large hearths and gigantic vessels to store the chicha (corn beer) that could be served during feasts. The town was subdued by the Inca Pachacutec who ordered to build a stone fortress (Fortaleza de Cerro Azul), with steps down to the sea in honor of his victory and a symbol of his absolute power. This fort was as grand and magnificent as the Sacsayhuaman fortress according to Cieza and some historians. In 1830 it is issued a decree which temporarily enables the Port of Cerro Azul for the coasting trade, i. e. to allow landlocked products in the valley of Cañete, as well as the production of the guano islands nearby.