Ұйқының қысқа уақыттық тоқтауы немесе ұйқылылық эпизоды

Кіріспе

Уақытша ұйқы немесе ұйқылылық эпизоды.

Микроұйқы – бірнеше секундқа созылатын, кенеттен болатын ұйқы немесе ұйқылылықтың уақытша эпизоды, онда адам белгілі бір сезімталдыққа жауап бере алмай, есінен таяды. Микроұйқы эпизодтары адам санасынан қысқа мерзімге айырылып, кейін есін жиғанда немесе ояну мен ұйықтау күйі арасында кенеттен ауысқанда пайда болады, көбінесе ескертусіз. Мінез-құлық тұрғысынан микроұйқы көздің жымиылуы, қабақтың баяу жабылуы және бас иілу түрінде көрінеді. Микроұйқы көбінесе ұйқының жетіспеуінен туындайды. Дегенмен, ұйқысы жетпеген немесе шаршамаған сау адамдар да монотонды жұмыстар атқарылу кезінде микроұйқыға ұшырауы мүмкін. Кейбір мамандар микроұйқыны мінез-құлық критерийлері (бас иілу, көздің жымиылуы және т.б.) бойынша анықтайды, ал басқалары ЭЭГ көрсеткіштеріне сүйенеді. Микроұйқыны әртүрлі жағдайларда анықтаудың көптеген тәсілдері болғандықтан, микроұйқы эпизодтарын қалай анықтау және жіктеу туралы бір пікірге келу қиын. Микроұйқы, көлік жүргізу немесе ауыр техникамен жұмыс істеу сияқты үнемі сергектікті талап ететін жағдайларда өте қауіпті. Микроұйқыға ұшыраған адамдар көбінесе оны байқамайды, керісінше, өздерін әрдайым ояу болған немесе уақытша назарынан шығып қалған деп есептейді.

Негізгі оқиғалар мен маңызы

Жыл сайын тек АҚШ-та ғана ұйқысы келген жүргізушілердің салдарынан 1,550-ден астам адам қаза болып, 40 мың адам жарақат алады. Ұйқының жетіспеуі халық денсаулығының мәселесіне айналды. Автомобиль жүргізу кезінде микроұйқыға ұшырағанда, жүргізуші өзін машинаны жүргізіп бара жатқандай сезінеді, кейін бірнеше секундтың есінен шығып кеткенін түсінеді. Жүргізуші жоғалған секундтарда ұйықтағанын сезбейді, бірақ шындығында солай болады. Ұйықтаған жүргізуші микроұйқы кезінде апатқа ұшырау қаупі өте жоғары. Тарихта көптеген апаттар мен қайғылы оқиғалар осы жағдайларда микроұйқыға байланысты туындаған. Мысалы, 2003 жылғы «Ватерфолл» теміржол апатының бір себебі микроұйқы болуы мүмкін; жүргізушіге жүрек шабуылы болған, ал пойыздың жылдамдығын бақылап, тиісті шара қабылдауы керек болған күзетшінің микроұйқыға кеткені айтылады, сондықтан ол жауапкершіліктен босатылды. 2009 жылдың 31 мамырында Бразилиядан Францияға бағыт алған Air France ұшағы (Air France 447 рейсі), бортта 228 адаммен бірге Атлант мұхитына құлап, барлық жолаушылары қаза тапты. Ұшақтың пилоты «Кеше жеткілікті ұйықтамадым. Бір сағат – жеткіліксіз» деп, ұшақ қиын жағдайда болғанда тиісті жауап бермеген екі орынбасар пилотына басқаруды тапсырды. 2016 жылғы Кройдон трамвайының жолдан шығуына қатысты тергеудегі қорытындыда мүмкін микроұйқы жағдайы тіркелді. Осылайша, микроұйқы көбінесе жүргізушілердің шаршағандығын анықтау және жұмысқа байланысты жарақаттардың және қоғамдық қауіпсіздікке қатысты оқиғалардың (мысалы, жүк көліктерінің, локомотивтердің, ұшақтардың апаттары және т.б.) алдын алу контекстінде қарастырылады. Кейбір статистика мынадай: жүргізушілердің 44% түнгі уақытта қауіпті түрде шаршайды. Ауыр жұмыс режимі апат болу ықтималдығын шамамен 0%-дан 35%-ға дейін арттырады. Созылмалы микроұйқылар (МҰ) жарақат алу ықтималдығын ғана емес, сонымен қатар қызметкердің өнімділігін төмендетеді және жұмыстан шеттеуге себеп болу ықтималдығын арттырады. АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталығының (CDC) зерттеуіне сәйкес, АҚШ-тың 12 штатындағы 74,571 ересек респонденттің 35,3% 24 сағат ішінде 7 сағаттан кем ұйықтағанын, 48,0% ұрқағанын, 37,9% соңғы айда кем дегенде бір рет күндіз ұйықтағанын, ал 4,7% соңғы айда кем дегенде бір рет жүргізу кезінде ұйықтағанын немесе маңғыздануын хабарлады. Шаршау соңғы 16 жылда әуе тасымалдау апаттарында 250 адамның қаза табуына себеп болды. Дегенмен, микроұйқының өзі қауіпті емес. Оның жалғыз қаупі – олардың салдарынан туындауы мүмкін оқиғалар, олардың салдарынан олардың қауіпсіздігі төмендеуі. Егер адам микроұйқыны қоршаған ортадағы қауіптерден және олардың салдарынан алыс жерде сезсе, онда микроұйқының эпизодтары мәселе тудырмауы керек. Бір зерттеуде МҰ-ға негізделген нейрондық белсенділік көздің бейнесін, реакция мінез-құлқын, ЭЭГ және функционалдық магнетизмдік резонанстық бейнелеуді (fMRI) бір мезгілде өлшеу арқылы зерттелді.

With over 1,550 fatalities and 40,000 nonfatal injuries occurring annually in the United States alone as a result of drowsy driving, sleep loss has become a public health problem. When experiencing microsleeps while driving an automobile, from the perspective of the driver, they are driving a car, and then suddenly realize that several seconds have passed by unnoticed. It is not obvious to the driver that they were asleep during those missing seconds, although this is in fact what happened. The sleeping driver is at very high risk for having a collision during a microsleep episode. Historically, many accidents and catastrophes have resulted from microsleep episodes in these circumstances. For example, a microsleep episode is claimed to have been one factor contributing to the Waterfall rail accident in 2003; the driver had a heart attack, and the guard who should have reacted to the train's increasing speed is said by his defender to have microslept, thus causing him to be held unaccountable. On May 31, 2009, an Air France plane (Air France Flight 447) carrying 228 people from Brazil to France crashed into the Atlantic Ocean, killing everyone on board. The pilot of the plane reported "I didn't sleep enough last night. One hour – it's not enough," handing over control to the two co pilots who did not respond appropriately when the plane was in distress. A possible microsleep was recorded as part of the narrative verdict in the inquest into the 2016 Croydon tram derailment. Thus, microsleeps are often examined in the context of driver drowsiness detection and prevention of work related injuries and public safety incidents (e. g. truck crashes, locomotive crashes, airplane crashes, etc.). Some statistics are below:
44% of drivers during late night driving become dangerously sleepy. Extremely fatiguing work protocols increase accident probability from near 0% to 35%. Chronic microsleeps (MSs) not only increase probability for injury but also decrease worker productivity and increase likelihood for absenteeism from work. According to one Centers for Disease Control and Prevention (CDC) study, among 74,571 adult respondents in 12 U. S. states, 35.3% reported <7 hours of sleep during a typical 24 hour period, 48.0% reported snoring, 37.9% reported unintentionally falling asleep during the day at least once in the preceding month, and 4.7% reported nodding off or falling asleep while driving at least once in the preceding month. Fatigue is associated with 250 fatalities in air carrier accidents in the last 16 years. Microsleep episodes are not dangerous in and of themselves, however. The only risk that comes is from the potential that they carry to cause incidents resulting from lack of awareness. If an individual has occurrences of microsleep in an environment that is free from potential environmental risk and its associated consequences, then episodes of microsleep should be non problematic. In one study neural activity underlying MSs was investigated by simultaneously measuring eye video, response behavior, EEG, and fMRI in normally rested individuals engaged in a sensory motor task.

Аурулар, клиникалық зерттеулер және фармакология

Микроұйқылар жиі түрлі аурулармен байланысты. Ұйқыдағы дем тоқтау – микроұйқымен байланысты ең көп таралған ауру, шамамен 10-15 миллион адамға әсер етеді. Микроұйқыға байланысты басқа аурулар: нарколепсия, гиперсомния, шизофрения және күндізгі артық ұйқышылдықтың басқа да себептері. Микроұйқы эпизодтары көбінесе назардан тыс қалады және осы ауруларды диагностикалау үшін маркер ретінде қолданылмайды. Оның орнына клиниктер PSG сияқты құралдарды қолданып, зертхана жағдайында пациенттердің ұйқы сапасын бағалайды. Күнделікті өмірге кері әсер ететін микроұйқылар көбінесе күндізгі артық ұйқышылдық санатына жатады. Сондықтан микроұйқыға қатысты клиникалық зерттеулердің көп бөлігі фармакологиялық араласу арқылы күндізгі артық ұйқышылдықты азайтуға бағытталған. Әсіресе, модафинил өте тиімді дәрі болып танылды, себебі ол стимуляциялық әсерге ие және жағымсыз әсерлері аздау немесе жоқ. Жаңа дәрілердің тиімділігін бағалау үшін олар көбінесе модафинил мен плацебомен салыстырылады (мысалы, Паркинсон ауруында метилфенидат). Модафинил шизофрения, нарколепсия, катаплексия және ұйқыдағы дем тоқтау сияқты ауруларды емдеу үшін де сыналып жатыр. Жалпы алғанда, микроұйқының теріс симптомдарына қатысты клиникалық зерттеулер модафинилді көбірек аурулар бойынша сынап, жаңа дәрілерді модафинилдің тиімділігімен салыстырады, осылайша микроұйқының теріс әсерін азайтуға болады. Тақырыбы: Араласулар Шарттары Нарколепсиядағы күндізгі ұйқышылдықты емдеуде BF2.649 әсері. Дәрі: BF2.649, Дәрі: Модафинил, Дәрі: Плацебо Нарколепсиядағы күндізгі ұйқышылдықты емдеу. BF2.649-дың тиімділігі мен қауіпсіздігін зерттеу. Дәрі: BF2.649, Модафинил, Плацебо Нарколепсия, Күндізгі артық ұйқышылдық, Катаплексия, Ұйқы бұзылыстары Паркинсон ауруындағы күндізгі ұйқышылдықты емдеу үшін BF2.649 пен плацебоны салыстыратын дозаны анықтау зерттеуі. Дәрі: Плацебо, Дәрі: BF 2.649 5 мг, Дәрі: BF 2.649 10 мг, Дәрі: BF 2.649 20 мг, Дәрі: BF 2.649 40 мг Күндізгі артық ұйқышылдық, Паркинсон ауруы Нарколепсиямен байланысты күндізгі ұйқышылдыққа қарсы жаңа қосылысты зерттеу. Дәрі: Плацебо, Дәрі: PF 03654746 Күндізгі артық ұйқышылдық, Нарколепсия Обструктивті ұйқы апноэ/гипопноэ синдромы (OSA/HS) бар пациенттерде табанды ұйқышылдықты емдеу үшін мұрын арқылы үздіксіз оң қысыммен (nCPAP) терапия қолдану (0249 015). Салыстыру: MK0249, Дәрі: Салыстыру: плацебо, Дәрі: Салыстыру: модафинил Ұйқы апноэ (обструктивті), Гипопноэ синдромы, Күндізгі артық ұйқышылдық Нарколепсиямен ауыратын пациенттерде катаплексия шабуылдарының және күндізгі ұйқышылдықтың апталық жиілігін бағау үшін питолисантты қолдану (HARMONY CTP). Дәрі: Питолисант, Дәрі: Плацебо Нарколепсия катаплексиясымен, Күндізгі артық ұйқышылдық Паркинсон ауруымен ауыратын пациенттерде күндізгі ұйқышылдықты емдеуде модафинил мен метилфенидатты салыстыру. Дәрі: модафинил, Дәрі: метилфенидат Паркинсон ауруы Шизофрениямен ауыратын пациенттерде күндізгі ұйқышылдық пен теріс симптомдарды емдеу үшін модафинилді күшейту терапиясы. Дәрі: Модафинил, Дәрі: Плацебо Шизофрения Паркинсон ауруындағы күндізгі ұйқышылдықта BF2.649-дың тиімділігі мен қауіпсіздігі. Дәрі: BF2.649 (Питолисант) Паркинсон ауруы Паркинсон ауруындағы күндізгі ұйқышылдық пен ұйқы бұзылыстарын емдеу үшін Xyrem-ді сынау (PD). Дәрі: натрий оксибат Паркинсон ауруы Микроұйқы кейде түрлі дәрілердің жанама әсері болып табылады, әсіресе Паркинсон ауруында дофаминды стимуляциялайтын дәрілерге қатысты. Әсіресе, ұйқылылық дофамин агонисттерінің, прамипексол мен ропиниролдың танымал жанама әсері болып табылады. Бұл дәрілер Паркинсон ауруы (ПД) бар пациенттердің шамамен 50% - ында көлік жүргізу кезінде кенеттен ұйқыға түсуіне себеп болуы мүмкін. Сондықтан микроұйқыға қатысты клиникалық араласуларға дәрілік препаратты қолданудың жанама әсері ретінде шамадан тыс ұйқыны азайту да кіруі мүмкін. Орексин антагонисттері, мысалы, даридорексант пен суворексант гиперсомнолентті және микроұйқыны тудыруы мүмкін. Алайда микроұйқының көп бөлігі клиникалық маңызды емес. Ұйқысы келіп, сергек болуды қалайтын адамдар көбінесе кофедегі кофеин сияқты рецептсіз стимуляторларды қолданады. Әсіресе, кофеинді жиі және аз мөлшерде қабылдау ұзақ уақыт бойы сергек болудан туындаған жұмыс өнімділігінің төмендеуіне қарсы тиімді екені көрсетілді, бұл аденозин ұзақ уақыт бойы сергек болумен байланысты жұмыс өнімділігінің төмендеуіне жауапты екенін растайды. Микроұйқы жиілігін төмендетуге болатын басқа да стимуляторларға Аддералл, амфетамин, кокаин және темекі жатады.

Microsleeps are often tied to diseases. Sleep apnea is by far the most significant disease tied to microsleeps in terms of prevalence, affecting roughly 10–15 million people. Other diseases that may be tied to microsleeps include narcolepsy, hypersomnia, schizophrenia, and other causes of excessive daytime sleepiness. Microsleep episodes are often neglected and are not used as a diagnostic indicator for these diseases. Instead, clinicians use instrumentation like PSG to do a sleep study on patients to assess overall sleep quality in a laboratory setting. Microsleeps that recur and negatively influence day to day living often are clustered into the category of excessive daytime sleepiness. Thus, most clinical studies related to microsleeps are in the context of reducing microsleeps in excessive daytime sleepiness through the use of pharmacological interventions. Particularly, modafinil has become a popular drug to reduce microsleeps due to its stimulant effect with little to no side effects, and new drugs are often compared to the results of modafinil and placebo to assess efficacy (e. g. methylphenidate in Parkinson's Disease). Modafinil is also being tested across a range of diseases such as schizophrenia, narcolepsy, cataplexy, and sleep apnea. Overall, the trajectory of clinical studies relating to negative symptom microsleeps seems to more thoroughly test modafinil across more diseases and compare new drugs to the efficacy of modafinil to reduce the negative effects of microsleeps on people across a spectrum of diseases. Title Interventions Conditions Effects of BF2.649 in the Treatment of Excessive Daytime Sleepiness in Narcolepsy. Drug: BF2.649, Drug: Modafinil, Drug: Placebo Treatment of Excessive Daytime Sleepiness in Narcolepsy. Efficacy and Safety Study of BF2.649 in the Treatment of Excessive Daytime Sleepiness in NarcolepsyDrug: BF2.649, Modafinil, Placebo Narcolepsy, Excessive Daytime Sleepiness, Cataplexy, Sleep Disorders Dose Range Finding Study of BF2.649 Versus Placebo to Treat Excessive Daytime Sleepiness in Parkinson's Disease Patients Drug: Placebo, Drug: BF 2.649 5 mg, Drug: BF 2.649 10 mg, Drug: BF 2.649 20 mg, Drug: BF 2.649 40 mg Excessive Daytime Sleepiness, Parkinson's disease A Study Of A Novel Compound For Excessive Daytime Sleepiness Associated With Narcolepsy Drug: Placebo, Drug: PF 03654746 Excessive Daytime Sleepiness, Narcolepsy Treatment of Refractory Excessive Daytime Sleepiness in Patients With Obstructive Sleep Apnea/Hypopnea Syndrome (OSA/HS) Using Nasal Continuous Positive Airway Pressure (nCPAP) Therapy (0249 015) Comparator: MK0249, Drug: Comparator: placebo, Drug: Comparator: modafinilSleep Apnea (Obstructive), Hypopnea Syndrome, Excessive Daytime Sleepiness Pitolisant to Assess Weekly Frequency of Cataplexy Attacks and EDS in Narcoleptic Patients (HARMONY CTP) Drug: Pitolisant, Drug: Placebo Narcolepsy with Cataplexy, Excessive Daytime Sleepiness Comparison of Modafinil and Methylphenidate in Treatment of Excessive Daytime Sleepiness in Patients With Parkinson's Disease Drug: modafinil, Drug: methylphenidate Parkinson's Disease Modafinil Augmentation Therapy for Excessive Daytime Sleepiness and Negative Symptoms in Patients With Schizophrenia Drug: Modafinil, Drug: Placebo Schizophrenia Efficacy and Safety of BF2.649 in Excessive Daytime Sleepiness (EDS) in Parkinson's Disease Drug: BF2.649 (Pitolisant) Parkinson's Disease Trial of Xyrem for Excessive Daytime Sleepiness and Sleep Disturbance in Parkinson's Disease (PD) Drug: sodium oxybate Parkinson's Disease

Microsleeps sometimes are a side effect of various drugs, particularly in reference to dopamine stimulating drugs in Parkinson's Disease. Particularly, somnolence is a recognized adverse effect of dopamine agonists, pramipexole and ropinirole. These drugs are known to cause sudden onset sleep spells in roughly 50% of patients with Parkinson's disease (PD) while they were driving. Therefore, clinical interventions pertaining to microsleeps may also encompass reducing excessive sleepiness as a side effect of drug administration. Orexin antagonists such as daridorexant and suvorexant may cause hypersomnolence and microsleeps. Most microsleeps are not clinically significant, however. Individuals who feel sleepy and wish to maintain alertness often consume over the counter stimulants such as caffeine in coffee. More specifically, it has been shown that high frequency low dose caffeine intake is effective at countering poor work performance effects due to extended wakefulness, confirming the hypothesis that adenosine is a mediator of performance decrements associated with extended wakefulness. Other stimulants that could decrease microsleep frequency include Adderall, amphetamine, cocaine, and tobacco.