Кіріспе

Иври-сюр-Сен (ivʁi syʁ sɛn) – Франциядағы Париждің оңтүстік-шығыс маңындағы Валь-де-Марн департаменіндегі коммуна. Ол Париж орталығынан шамалы қашықтықта орналасқан. Париждің негізгі азиялық ауданы, 13-ші округтегі Quartier Asiatique коммунамен шектеседі және қазір Ивридің солтүстік бөліктеріне дейін созылады. Соңғы екі онжылдықта Иври-сюр-Сенде азиялық, әсіресе қытай және вьетнамдық сауда белсенділігі күрт өсті. Коммуна Франциядағы вьетнамдықтардың ең көп шоғырланған жерлерінің бірі болып табылады, олар Вьетнам соғысынан кейін 1970-ші жылдардың соңында бұл қалаға қоныстанды. Саяси тұрғыдан алғанда, Иври-сюр-Сен Франция Коммунистік партиясына (PCF) тарихи түрде берік сайлаушылық қолдау көрсетіп келеді. 1925 жылдан бері (Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс оккупациясы кезеңін қоспағанда) қала әкімі лауазымын тек төрт адам атқарды: Жорж Марран, Жак Лало, Пьер Госнат және Филипп Буйсу – барлығы да Коммунистік партияның мүшелері. Иври-сюр-Сен Англияның Дарем графтығындағы Бишоп-Окленд қаласымен бауырластық байланыс орнатқан.

Атауы

Бастапқыда Иври-сюр-Сен жай ғана Иври деп аталатын. Иври атауы ортағасырлық латын тілінен шыққан Ivriacum немесе Ibriacum сөздерінен келген, бұл, шамасы, "Ебурийге (галдық атау Эбурос латыншасы) тиесілі жылжымайтын мүлік" дегенді білдіреді, ол галло-римдік жер иесі болған. 1897 жылы коммунаның атауы ресми түрде Ivry sur Seine ("Сенадағы Иври" деген мағынада) болып өзгертілді, бұл Франциядағы басқа да Иври деп аталатын коммуналардан ажырату үшін жасалды.

Тарих

1860 жылдың 1 қаңтарында Париж қаласы көршілес коммуналарды қосып кеңейтілді. Осы оқиғада Иври-сюр-Сен коммунасының шамамен үштен бірі Парижге қосылып, қазір Париждің 13-ші округіндегі Қытай ауданын құрайды. Иври-сюр-Сен, әсіресе 1963 жылдың наурыз айында Жан Бастиан Тиридің атылу орны ретінде танымал. Ричард Эллман сондай-ақ Джеймс Джойстің қызы Люсияның 1936 жылы коммуна ауруханасында психиатриялық ем алғанын және оны Джойс пен Сэмюэл Беккет бақылап келгенін айтады.

Экономика

Fnac-тың бас кеңсесі коммунада орналасқан. 2008 жылы бас кеңсе сол жерге көшірілді. E. Leclerc-тің бас кеңсесі де коммунада орналасқан.

Көлік

Иври-сюр-Сенді Париж метросының 7-ші желісіндегі екі теміржол станциясы – Пьер-э-Мари Кюри және Иври мэриясы қызмет көрсетеді. Коммунаның шығыс бөлігіне Париж RER C желісіндегі Иври-сюр-Сен станциясы қызмет көрсетеді, онда Франция Ұлттық кітапханасы және қала орталығында аялдамалар бар. Орли әуежайы Иври-сюр-Сеннің оңтүстігінде орналасқан.

Иммиграция

1998 жыл шамасында Иври мен Витри-сюр-Сен қалаларының азиялық халқының саны 3600 адамды құрады. Сол жылы осы коммуналардан шамамен 250 азиялық Париждің 13-ші округінде жұмыс істеді, ал Иври мен Витридегі азиялықтардың демографиялық құрамы 13-ші округтегілермен салыстырылатын болды.