Франция мен Англия арасындағы 1259 жылғы Париж шарты
Treaty of Paris (1259)
1259 жылғы Париж шарты: Франция мен Англия арасындағы ғасырлық қақтығыстың аяқталуы. Нормандық жаулау, территориялық даулар, және тәуелділік мәселелері талқыланды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франция мен Англия арасындағы бейбіт келісім-шарты
Париж келісім-шарттарының басқа да түрлері
Peace treaty between France and England
other treaties of Paris
1259 жылғы Париж келісім-шарты, сондай-ақ Аббевиль келісім-шарты деп те белгілі, Франция королі Людовик IX мен Англия королі Генрих III арасында 1259 жылдың 4 желтоқсанында жасалған бейбіт келісім-шарт. Бұл келісім-шарт Капетингтер мен Плантагенеттер династиялары арасындағы бір ғасырға созылған қақтығысты қысқа мерзімге тоқтатты.
The 1259 Treaty of Paris, also known as the Treaty of Abbeville, was a peace treaty agreed between King LouisIX of France and King HenryIII of England on 4 December 1259, briefly ending a century long conflict between the Capetian and Plantagenet dynasties.
Тарих
1066 жылы Нормандия герцогы Вильгельм Жеңімпаздың Англияны жаулап алуы Англия патшаларының өз аумақтарының бір бөлігінде толық билікке ие болуына, ал континенттегі бай және тығыз қоныстанған жерлер үшін Франция патшаларына бағынышты болуына себеп болды. Вильгельм мұрагерлері арасында осы екі аймақты бөліп беруге тырысты, бірақ кейіннен болған шайқастар мен мұрагерлік Англия мен Нормандияны қайта біріктіріп қана қоймай, Франциядағы ағылшын жерлерін едәуір кеңейтті. Джон патшаның Францияның Филипп II-ге жасөспірім жүрегінен туған немересі Артурдың өлтірілуіне жауап беруден бас тартуы Филиппке 1204 жылы Нормандияны қайтарып алуға мүмкіндік берді. Ағылшындар Канал аралдарын қайтарып алды және Аквитанияны өз бақылауында ұстады, алайда 1217 жылғы Ламбет шартына қарамастан, ағылшын және француз патшалары Нормандия және оның шекаралық аймақтары үшін жаулап алу және қайта жаулап алу соғыстарын үздіксіз жалғастырды.
The Norman Conquest of England in 1066 by William the Conqueror, Duke of Normandy, created an awkward situation whereby the kings of England were sovereign over some of their territory but bound by homage to the kings of France for other rich and well populated lands on the Continent. William attempted to separate the two areas between his heirs, but subsequent fighting and inheritance not only reunited England and Normandy but greatly expanded English territory within France. King John's refusal to answer PhilipII of France for the apparent murder of his teenage nephew Arthur gave Philip a pretext for recovering Normandy in 1204. The English recovered the Channel Islands and remained in control of Aquitaine, however, and, despite the 1217 Treaty of Lambeth, both the English and French kings continually engaged in wars of conquest and reconquest over Normandy and their borderlands.
Шарттары
Келісімге сәйкес Генрих Нормандия герцогтігін жоғалтқанын мойындады. Генрих Мэн, Анжу және Пуату аймақтарының билігінен бас тартуға келісті, бұл аймақтар король Иоанн билігінде де жоғалған еді, бірақ ол Луидің вассалы ретінде Аквитания герцогы қызметін сақтап қалды. Ал Луи ағылшын көтерілісшілеріне қолдау көрсетуді тоқтатты. Ол Генрихке Лимож, Кахор және Перигу епископтықтары мен қалаларын да берді және Агена аймағын пайдалануы үшін жыл сайын жалдау ақысын төлеуге міндеттенді. Нормандияны жоғалтқанын мойындағанына қарамастан, келісімде бөлек түрде "Англия королі иеленетін аралдар (болған жағдайда)" "Францияның теңдесі және Аквитания герцогы ретінде" оның қарамағында қалатыны айтылды. Ағылшындардың Францияға вассалдығын кейінірек жоққа шығаруларымен бірге, бұл Канал аралдарының (Джерси, Гернси, Альдерни, Сарк және басқа да кіші аралдар) ерекше жағдайының негізін құрады, олар Англия Корольдігіне немесе оның ізбасар мемлекеттеріне ресми түрде қосылмай-ақ тікелей ағылшын тәжінің билігінде болды.
Under the treaty, Henry acknowledged the loss of the Duchy of Normandy. Henry agreed to renounce control of Maine, Anjou, and Poitou, which had also been lost under the reign of King John, but remained Duke of Aquitaine as a vassal to Louis. In exchange, Louis withdrew his support for English rebels. He also ceded to Henry the bishoprics and cities of Limoges, Cahors, and Périgueux and was to pay an annual rent for his continued occupation of Agenais. Despite acknowledging the loss of Normandy, the treaty separately held that "islands (if any) which the King of England should hold" would be retained by him "as peer of France and Duke of Aquitaine". Along with subsequent English denunciations of their French vassalage, this formed the basis of the special situation of the Channel Islands (Jersey, Guernsey, Alderney, Sark, and some smaller islands), which have been held directly by the English Crown without formal incorporation into the Kingdom of England or its successor states.
Салдары
Келісімге қол қойылғаннан кейін-ақ оның түсіндірілуіне күмән туды. Бұл келісім ағылшын монархтарының континенттегі жерлеріне қатысты дауларда француз патшаларына бағынуға мәжбүр болған тұрақсыз жағдайды одан әрі жалғастырды. Француз тарихшысы Эдуард Перрой Париж келісімін "Жүз жылдық соғыстың бастауы" деп санады.
Doubts on the treaty's interpretation began almost as soon as it was signed. The agreement continued the unstable situation whereby English monarchs were obliged to submit to the French kings for disputes over their territories on the continent. The French historian Édouard Perroy considered that the Treaty of Paris "was at the very root of the Hundred Years' War."