Кіріспе

Америкалық теолог (1808–1900)

Эдвардс Амаса Парк (29 желтоқсан 1808 – 4 маусым 1900) – американдық конгрегациялық теолог.

Өмірбаян

Провиденс қаласында, Род-Айленд штатында туған Парк, Кальвин Парктің (1774–1847) ұлы болды (ол 1804 жылдан 1825 жылға дейін Браун университетінде профессор, ал 1826 жылдан 1840 жылға дейін Массачусетс штатындағы Стаутон қаласындағы дін қызметкері болған конгрегациялық пастор). Эдвардс Амаса Парк 1826 жылы Браун университетін бітірді, екі жыл Брейнтриде мұғалім болып жұмыс істеді және 1831 жылы Андовер теологиялық семинариясын аяқтады. Ол 1831–1833 жылдары Брейнтридің православиелік конгрегациялық шіркеуінің (Р. С. Сторрзбен бірге) дін қызметкері болды; 1835 жылы Амхерстте психикалық және моральдық философия профессоры; ал 1836–1847 жылдары Бартлет киелі риторика профессоры, 1847–1881 жылдары Андовердегі христиан теологиясының профессор-аботы қызметін атқарды. Ол 1900 жылдың 4 маусымында Андоверде қайтыс болды. Джонатан Эдвардстың жақын ізбасары болған Парк, оның шөбересіне үйленді және ең белгілі американдық теологтары мен шешендерінің біріне айналды. Ол Жаңа Англия теологиясының жаңа мектебінің ең көрнекті басшысы болды. Ол өзінің теологиялық іздерін Bibliotheca Sacra журналында қалдырды, оны ол Бела Б. Эдвардспен бірге 1844 жылы 1843 жылы құрған Эдвард Робинсоннан алды, ал Парк 1851 жылға дейін редактордың көмекшісі, 1851 жылдан 1884 жылға дейін бас редактор болып қызмет етті.

Жарияланымдар

Ол православиелік конгрегационализмнің жалпы ұстанымын анықтау үшін Андовер теологиялық семинариясының (1883) қауымдасқан сенімін жасап, түсіндірді, ал 1884 жылы анонимді түрде жарияланған Ворчестер сенімі оның кең таралған және жеңіл түсінілетін мәлімдемесі болды. 1890 жылы ол әртүрлі авторлардың мақалаларынан тұратын «Кешірім» (The Atonement) жинағын редакциялады, алдынан Эдвардтық кешірім теориясының қалыптасуына арналған зерттемесін қосты. Парктің 1850 жылы Массачусетс штатының конгрегациялық пасторларының съезінде оқыған «Ақыл-ойы мен сезімдердің дінтануы» (The Theology of the Intellect and that of the Feelings) атты уағызы, 1850 жылғы шілде айындағы Bibliotheca Sacra басылымында жарияланғаннан кейін Чарльз Ходжбен доктриналық емес, метафизикалық сипаттағы ұзақ және ащы дауға себеп болды. Парктің уағыздарының бір бөлігі 1885 жылы «Діни мінез-құлыққа қатысты кейбір дінтанулық ілімдер туралы сөздер» (Discourses on Some Theological Doctrines as Related to the Religious Character) деген атпен жарияланды. Остин Фелпс пен Лоуэлл Мейсонмен бірге ол «Сенбі күнгі әндер жинағын» (The Sabbath Hymn Book, 1858) дайындады. Ол Сэмюэл Хопкинс, Натанаэль Эммонс және басқалардың өмірбаяндарын жариялады. «Профессор Парк және оның шәкірттері» (Professor Park and His Pupils, Бостон, 1899) еңбегі, оның 90 жылдық мерейтойына арналған ескерткіш, Р. Сторрз, Г. Р. В. Скотт, Джозеф Кук, Г. Фредерик Райт және басқалардың мақалаларын қамтиды.