Кіріспе

18-19 ғасырдағы американдық романист Хана Вебстер Фостер (10 қыркүйек 1758/59 – 17 сәуір 1840) – американдық романист. Оның хаттар түрінде жазылған "Кокет" немесе "Элиза Уортонның тарихы" романы 1797 жылы автор аты-жөні жазылмастан жарық көрді. 1790 жылдары жақсы сатылғанымен, оның есімі 1866 жылға дейін кітаптың мұқабасында көрсетілмеді. 1798 жылы ол АҚШ-тағы қыздар білімі туралы пікірлер жинағын – "The Boarding School; or, Lessons of a Preceptress to Her Pupils" еңбегін жариялады.

Өмірбаян

Солсбери, Массачусетс штатында бай саудагердің қызы болып туған Фостер (Вебстер тегімен) "Интернат мектебінде" сипатталғандай әйелдер академиясына қатысқан болуы мүмкін; әрине, оның еңбектеріндегі әдеби сілтемелер мен тарихи фактілер оның жақсы білім алғанын көрсетеді. 1770 жылдары ол Бостон газеттеріне саяси мақалалар жаза бастады, ал 1785 жылы Дартмут университетін бітірген, пастор Джон Фостерге тұрмысқа шықты. Олар Массачусетс штатындағы Брайтон қаласына қоныстанды, онда Джон Фостер Бірінші шіркеуде пастор болып қызмет етті. Ол алты бала дүниеге келтірді, содан кейін екі кітабын жазып, газетке жазуға қайта оралды. 1829 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін, ол қыздарының жанында болу үшін Канаданың Квебек провинциясындағы Монреаль қаласына көшіп барды. Ол Монреальде 81 жасында қайтыс болды.

Шығармалары

Фостердің "Кокет" немесе "Элиза Уортонның тарихы" (1797) атты тұңғыш романы – Нью-Англиядағы сенсация тудырған жаңалықтың нысаны болған Элизабет Уитманның шын оқиғасының көркемделіп жазылған нұсқасы. Уитманды белгісіз жігіт құмарлыққа салыстырып, жүкті болды және Денверстегі (Массачусетс штаты) қонақүйінде өлі туған баласын дүниеге келтіргеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Бұл оқиға, әсіресе әйелдердің жыныстық құмарлығының қаупі туралы көптеген зерттеулердің тақырыбына айналды. Фостердің романы нақты Элизабет Уитманның өміріне негізделген, бірақ оның есімін Элиза Уортон деп өзгертеді және Элизабеттің құмарлыққа салдырған адамын бейнелеу үшін ойдан шығарылған кейіпкерді қолданады, оның кім екені анықталған жоқ. Көптеп сатылған бұл роман Уитманның оқиғасын флиртке қарсы моральдық үлгі ретінде көрсетеді, бірақ Элизаны да сонымен бірге жаны ашыр, күрделі тұлға ретінде бейнелейді, бұл романның мақсатын жалаң ғана арамдыққа қарсы уағыздан асырады. Фостердің екінші романы – "Интернат мектебі" немесе "Тәлімгердің шәкірттеріне арналған сабақтары", әйелдер білімі тақырыбын зерттейді, бірақ "Кокетке" қарағанда коммерциялық тұрғыдан аз сәтті болды. Роман әйелдер академиясында өтеді және мектеп директорының мораль туралы ой-толғауларынан, сондай-ақ студенттердің білім алулары туралы бір-біріне жазған хаттарынан тұрады. Осы роман арқылы Фостер әйелдер білімін қолдады.

Жеке өмір

Оның қыздары Харриет Вон Чейни және Элиза Лэйнсфорд Кушинг XIX ғасырдағы танымал жазушылар болды. Чейни 1636 жылы «Паломниктерге бір көз» (A Peep at the Pilgrims), «Ертедегі шейіттің жасыны» (Confessions of an Early Martyr), «Акадия бәсекелестері» (The Rivals of Acadia) және «Мәсіх өмірінен эскиздер» (Sketches from the Life of Christ) жариялады. Кушинг «Эстер» атты драмалық поэмасын және жастарға арналған туындыларын шығарды. Екі қарындас бірлесіп «Жексенбі мектебі» немесе «Ауылдық суреттер» (The Sunday School, or Village Sketches) кітабын жазды.