Кіріспе

1382-1394 жылдар аралығында Англия королевасы

Анна Богемиялық (11 мамыр 1366 – 7 маусым 1394), сондай-ақ Люксембург Аннасы ретінде де танымал, Ричард II патшаның бірінші әйелі ретінде Англия королевасы болды. Люксембург үйінің мүшесі, ол Киелі Рим империясының императоры және Богемия королі Карл IV пен Помераниялық Елизаветаның үлкен қызы еді. Оның 28 жасындағы өліміне себеп оба болды деп саналады.

Ерте өмір

Аннаның төрт ағасы болған, оның ішінде Киелі Рим императоры Сигизмунд, және бір кіші қарындасы, Богемияның Маргарет, Нюрнберг графының әйелі. Оның әкесінің бұрынғы некелерінен бес жартылай бауыры болған, оның ішінде Богемияның Маргарет, Венгрия патшайымы. Ол негізінен Прага сарайында өсіп-өнді, және өмірінің көп бөлігін ағасы, Богемия королі Венцеслав IV-нің қамқорлығында өткізді.

Англия патшайымы

Ричард II 1382 жылы Богемиялық Аннаға үйленді, бұл Папалықтағы Батыс Скизмасының (1378–1417) салдарынан екі қарсыласатын папаның пайда болуына әкелді. Эдуард Перройдың сөзіне сәйкес, Рим папасы Урбан VI Ричард пен Аннаның некесін өз мақсаты үшін одақ құруға тырысты, әсіресе француздықтар мен олардың қолдаған папасы Климентке қарсы күшін арттыру үшін. Аннаның әкесі сол кезде Еуропаның ең қуатты монархы болды, ол Еуропа халқының шамамен жартысын және аумағының көп бөлігін басқарды. Бұл неке оның ақсүйектері мен парламент мүшелерінің көпшілігінің қарсылығына қарамастан жасалды және негізінен Ричардтың кеңесшісі Майкл де ла Поульдің ықпалымен болды. Ричардқа Миланның иесі Бернабо Висконтидің қызы Катерина Висконти ұсынылған еді, ол өте мол күйеу ағасымен келер еді. Алайда, оның орнына Анна таңдалды. Ол өзімен бірге күйеу ағасын әкелмеді, ал Ричард оның қолы үшін Аннаның ағасы, Богемия королі Венцеслав IV-ке 20 000 флорин (қазіргі шамамен 4 000 000 фунт стерлинг) төледі, ол Ричардқа христиандық әлемді қайта біріктірудегі ортақ міндеттерін еске салды. Бұл неке дипломатиялық үлкен пайда әкелмеді – ағылшын саудагерлеріне Богемия және Киелі Рим империясының жерлерінде еркін сауда жасауға рұқсат берілді, бірақ бұл Франциямен соғыс нәтижесінде жасалған некелерден күтілетін пайдаға қарағанда аз болды. Келіссөздер 1380 жылға дейін аяқталмады, өйткені Ричардтың келіссөзшілер тобы Прагадан оралғанда кепілге алынды. Неке шарты 1381 жылдың мамырында қол қойылды. Томас Уолсингхэм оның келуімен байланысты жаман жомен туралы айтты; оның кемелері жағаға шыққаннан кейін бірден қирады. Дегенмен, Анна мен король Ричард II 1382 жылдың 20 қаңтарында Вестминстер аббаттығында үйленді. Бірақ лондондықтардың қабылдауы кейде жағымсыз болды. Анна мен Ричард алғаш кездескенде және үйленгенде 15 жаста болды. Дегенмен, бұл "екі нәзік жасөсперім" көп ұзамай махаббатқа берілді және "жылдар өте келе король оның жаңа әйеліне шынайы адал екенін дәлелдеді". Аннаның әкесі Карл IV-тің Прагадағы сарайы Халықаралық готика стилінің орталығы болды, сол кезде ол өркендеп дамыды, және оның келуі ағылшын өнеріне жаңа үлгілердің енгізілуімен сәйкес келді және оны ынталандырды. Қазір Мюнхенде сақталатын ханшайым Бланштің тәжі, Анна үшін Прагада немесе Парижде жасалған болуы мүмкін. Олар 12 жыл үйленді, бірақ балалары болмады. 1394 жылы Шин сарайында Аннаның обадан қайтыс болуы Ричард үшін үлкен қайғы болды. Ол осы қайғыға осылай төтеп беру үшін Анна қайтыс болған Шин сарайын бұзды. Тарихшылар оның кеңесі Ричардтың өмірінде оны жұмсартатын әсерге ие болғанын болжайды. Бұл Аннаның өлімінен кейінгі жылдары Ричардтың ақылсыз әрекеттерімен расталады, оның нәтижесінде ол тағынан бас тартыды. Ричард 1396 жылдың 31 қазанында алты жасар Изабелла Валуаға үйленді.

Есептеу

Аннеге бастапқыда жылнама жазушылар ұнамағанмен, уақыт өте келе оның халыққа танымалдығы артқан. Ол өте мейірімді адам болған және Англия халқының сүйіктісі еді; мысалы, ол халықтың мүддесі үшін "қорғауға" тырысқандығы, 1381 жылғы шаруалар көтерілісіне қатысушыларға кешірім сұрағандығы және көптеген басқа да кінәлілерге кешірім алғандығы үшін белгілі болды. Мысалы, 1389 жылы ол 14 жыл бұрын Вильгельм де Кантилупаны өлтірді деген айыппен сотталған адамға кешірім сұрады. Ол корольдің алдында бірнеше рет жоғары деңгейдегі шаралар қолданды. 1384 жылы Анна Лондонның бұрынғы мэрі Джон Нортгемптонның өмірін сақтап қалды; оның қарапайым жалбарынуы Ричард II-ні қылмыскерді өмір бойына түрмеге қамауға көндірді. Аннаның ең танымал шарасы 1392 жылы Ричард пен Лондонның татуласуында Лондон азаматтарының атынан жасаған араласуы болды. Королеваның рөлі Ричард Мейдстоунның "Ричард II-нің Лондон қаласымен татуласуы" еңбегінде мәңгіленді. Анна сондай-ақ 1388 жылғы Мейірімсіз Парламентте Ричард II-нің жас кезіндегі тәрбиешісі Саймон де Берлидің мүддесі үшін араласты. Лордтардың шағымдарына қарамастан, Берли өлім жазасына кесілді. Екінші жағынан, ол патшайымдардың көптеген дәстүрлі міндеттерін орындаған жоқ. Атап айтқанда, он екі жыл үйленгеніне қарамастан, ол бала тумады, және бұл оның епитафиясында көрсетілген, онда ол "жүкті әйелдерге" мейірімді болғаны айтылады. Ившемдік жылнамашы былай деді: "Бұл патшайым бала тумаса да, патшалықтың даңқы мен байлығына өз үлесін қосты деп есептелді. Оның өліміне жоғары және қарапайым халық терең қайғырды". Дегенмен, оның "Жақсы королева Анна" деген танымал бейнесі оның замандастарының көпшілігі үшін баласыздықтың маңызды еместігін көрсетеді.

Мұра

Анна күйеуінің қасына Вестминстер аббаттығында жерленген. 1395 жылы Ричард өзіне және Аннаға ескерткіш орнату туралы келісімшарт жасады. Бұл жаңашылдық болды, алғаш рет ағылшын корольдік бейіті үшін екі қабірлік құрылысқа тапсырыс берілді. Пурбек мәрмәрінен жасалған негіз үшін келісімшарттар екі лондондық тас қалаушы Генри Йевел және Стивен Лотемен, ал толық мөлшердегі екі мүсін үшін Николас Брокер және Годфри Престпен, екеуі де Лондонның мыс шеберлерімен бекітілді. Қазір жоғалған суреттер екі шеберлерге де ұсынылды. Мыс шеберлерімен жасалған келісімшартта мүсіндер алтын жалатылған мыстан және латуннан жасалып, шатырлардың астына қойылуы керек еді. Олар тәж киіп, оң қолдарын біріктіріп, сол қолдарында скипетр ұстауы тиіс еді. Олардың бірлескен қабірлік құрылысы бүгінде зақымдалған, ал мүсіндердің қолдары сынған. Оның қабіріндегі жазуда ол "кейпі көркем, жүзі жұмсақ және әдемі" деп сипатталған. 1871 жылы оның қабірі ашылғанда, оның көптеген сүйектері сандықтың қабырғасындағы тесік арқылы ұрланғаны анықталды. Богемиялық Анна орта ғасырдағы әйелдер арасында қысқа ерінді атты кең таратты. Ол сонымен қатар Англиядағы көліктердің дизайнына әсер етті, өйткені ол болашақ күйеуі Ричардпен кездесу үшін, болжам бойынша, Кочс (Мажарстан) қаласынан келген каретамен келді (Кочс атауы ағылшын тіліндегі "coach" сөзінің пайда болуына себеп болды деп есептеледі). Ол сондай-ақ 14 ғасырдың соңында ағылшын әйелдері арасында мүйізді, богемиялық стильдегі бас киімді сәнге айналдырды.

Театр

Ол Гордон Дэвиот жазған "Ричард Бордо" (1932) пьесасының негізгі кейіпкерлерінің бірі. Пьеса Англияның Ричард II-сінің тарихын романтикалық стильде баяндайды, Ричард пен Богемиялық Анна арасындағы қарым-қатынасқа ерекше мән береді. Бұл пьеса 1933 жылы үлкен сәттілікке ие болды, Вест-Эндте бір жылдан астам уақыт қойылды және режиссер Джон Гилгудты және бас рөлдегі ойнаған актерді танымал жұлдыздарға айналдыруға ықпал етті. Анна Энтони Мингелланың "Екі тақтай және құмарлық" (1983) пьесасында да пайда болады, онда ол күйеуі және жақын досы Роберт де Вермен бірге Йорк қаласындағы Корпус Кристи мистириялық спектакльдеріне қатысады.

Фильм

Оны Гвен Ффранкон Дэвис 1938 жылы "Ричард Бордо" пьесасының теледидарлық қойылымында ойнады. Ричард II рөлін Эндрю Осборн сомдады. Көшірмесінің ешқайсысы сақталған жоқ. Оны 1947 жылы "Ричард Бордо" пьесасының теледидарлық қойылымында Джойс Херон ойнады. Ричард II рөлін Эндрю Осборн сомдады. Көшірмесінің ешқайсысы сақталған жоқ.