Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық теңіз офицері
American naval officer
Томас ап Кэйтсби Джонс (24 сәуір 1790 – 30 мамыр 1858) – 1812 жылғы соғыс пен Америка-Мексика соғысында қызмет еткен американдық теңіз офицері.
Thomas ap Catesby Jones (24 April 1790 – 30 May 1858) was an American naval officer who served during the War of 1812 and the Mexican–American War.
Ерте өмір
Томас ап Кэйтсби Джонс 1790 жылдың 24 сәуірінде Вирджиния штатының Вестморленд округінде Кэйтсби мен Леттис (Тербервилл) Джонстардың отбасында дүниеге келді. Джонс отбасының тамыры Уэльске жетеді, ал ортаңғы аты "ап Кэйтсби" – Уэльсте дәстүрлі түрде қолданылатын әкесінің атынан туындаған тегін білдіреді. "Томас ап Кэйтсби" дегені уэльс тілінде "Кэйтсбидің ұлы Томас" деген мағынаны береді. Кейін Роджер Джонс АҚШ армиясының генерал-адъютанты болды.
Thomas ap Catesby Jones was born on 24 April 1790 in Westmoreland County, Virginia, to Catesby and Lettice (Turberville) Jones. The Jones family had originated in Wales and the middle name "ap Catesby" was a gesture to the patronymic surnames traditionally used in Wales; Thomas ap Catesby in Welsh means "Thomas, son of Catesby". Roger Jones later became Adjutant General of the U. S. Army.
1812 жылғы соғыс
Джонс 1805 жылғы 22 қарашада он бес жасында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің мичманы болып тағайындалды. Мичмандыққа орын жетпегендіктен, ол активті қызметке жіберілмеді. Ол үйге демалысқа жіберіліп, география, навигация және картографияны оқуға кеңес берілді, осылайша активті қызметке тағайындалу мүмкіндігі арта түсті. Чесапик-Леопард оқиғасынан кейін Әскери-теңіз күштері өз канонерлік кемелерін жұмылдырды және Джонсқа Вирджиния штатының Норфолк қаласына баяндауға бұйрық берілді, онда ол No. 10 канонерлік кемеге бекітілді, 1807 жылғы тамыздың бірінші аптасында баяндады. Джонс Луизианадағы 1814 жылғы Борн көлі шайқасында батылдығы үшін марапатталды, онда жеңілгеніне қарамастан, Жаңа Орлеан шайқасы алдында британдықтардың шабуылын ұстап қалды.
Jones was appointed a midshipman in the United States Navy on 22 November 1805 at the age of fifteen. Owing to a lack of openings for midshipmen he was not ordered to active duty. He was furloughed home and advised to study geography, navigation, and surveying so that his chances of getting an active assignment would improve. After the Chesapeake–Leopard affair, the Navy mobilized its gunboats and Jones was ordered to report to Norfolk, Virginia, where he was assigned to gunboat No. 10, reporting the first week of August 1807. Jones received honors for bravery at the 1814 Battle of Lake Borgne in Louisiana, where despite being defeated, he succeeded in delaying the British advance prior to the Battle of New Orleans.
Соғыс аралығында
1826 жылы коммодор Джонс «Пикок» атты соғыс кемесінің командирі болып тұрғанда, Таити және Гавайи Корольдықтарымен шарттарға қол қойды. 1826 жылдың 6 қыркүйегінде Джонс Таитидің регенті, патшайым Помаре Вахинемен, кішкентай Помаре III және Таитидің басқа да басшыларының атынан келісімге қол қойды. 1826 жылдың 23 желтоқсанында Джонс Гавайидің регенті, патшайым Каʻахуманумен және Гавайидің басқа да басшыларымен, жас Камeхамeха III атынан келісімге қол қойды. 1827 жылы «Пикок» кит шабуылынан ауыр зақым алды. 1836 жылдың мамыр айында Конгресс президентке бес жылдық Америка зерттеу экспедициясын «Тынық мұхиты мен Оңтүстік теңіздерге» құруға рұқсат берді – бұл континенттік емес алғашқы американдық ғылыми экспедициясы болды. Джонс экспедиция командирі болып тағайындалды. Экспедицияның кешу күндерінің кешігуі және басқа да келіспеушіліктер Джонстың (және ботаник Аса Грей сияқты ғалымдардың) 1837 жылдың желтоқсан айында лауазымнан бас тартуына әкелді. Лауазым кейін Чарльз Уилкске ұсынылды. 1841 жылдан 1844 жылға дейін Джонс АҚШ Тынық мұхиты эскадрильясына, ал 1848 жылдан 1850 жылға дейін қайтадан қолбасшылық етті. 1842 жылы, Мексика-Америка соғысының басталуына төрт жыл бұрын, Джонс соғыс басталғанын жаңылыс түсінді. Ол Калифорнияның Монтерей портын басып алып, оны Мексикаға қайтарғанша бір күн сақтап тұрды. Гавайи Корольдығын британдық флот офицері лорд Джордж Паулет басып алғанын естіп, ол сол жаққа беттеп, 1843 жылдың 22 шілдесінде келді. Патша 31 шілдеде таққа қайта отырды, ал Джонс кемесінде барлық тараптарды кешке шақырып, бейбітшілікті жеделдетуге тырысты. 1843 жылы Джонс жас дезертир Герман Мелвиллді, Гавайи аралдары сол кезде Санвич аралдары деп белгілі болған жерден АҚШ-қа қайтарды. Кейін Мелвилл «Моби Дик» романындағы «Комодор Дж—» және «Ақ жакеттегі комодор» кейіптерін Джонстың образынан жасады. 1827 жылы Джонстың басқаруымен «Пикок» кит шабуылынан ауыр зақым алды, Мелвилл оны кашалот деп ойлады. «Моби Дик» романының 45-тарауы («Куәлік») Джонстың өмірінен алынған оқиғаларға негізделген болуы мүмкін. 1844 жылдың басында Александр Даллас Джонсты Тынық мұхиты командашысы ретінде алмастырды. Келесі екі жыл бойы, алтын асығудың хаостық кезеңінде Джонс Сан-Франциско аймағында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қатысуын қамтамасыз етті, ал АҚШ жаңадан иеленген Калифорния аумағымен не істеу керектігін талқылады. 1850 жылы «Ақ жакет» жарық көргеннен кейін өткен саяси сотта Джонс негізінен кіші офицерлерді «құсау» жасады деген үш айып бойынша кінәлі деп танылды және екі жарым жылға қолбасшылықтан шеттетілді. 1853 жылы президент Миллард Филлмор оны қайтадан қызметке алды, ал 1858 жылы АҚШ Конгресі оның жалақысын қалпына келтірді.
In 1826, Commodore Jones while in command of the veteran sloop of war Peacock, signed treaties with the Kingdom of Tahiti and Hawaiian Kingdom. On September 6, 1826, Jones signed a treaty with Queen regent Pōmare Vahine on the behalf of the infant Pōmare III and other chiefs of Tahiti. On December 23, 1826, Jones signed a treaty with Queen regent Kaʻahumanu and other chiefs of Hawaii on behalf of the young Kamehameha III. In 1827, Peacock was severely damaged in an attack by a whale. In May 1836, an act of Congress authorized the President to establish the five year United States Exploring Expedition "to the Pacific Ocean and South Seas", the first extra continental American scientific exploration. Jones was appointed Commander of the Expedition. Delays in Expedition departure dates, and various other disagreements, led to Jones (and certain scientists, including botanist Asa Gray) declining the position in December 1837. The position was subsequently offered to Charles Wilkes. From 1841 to 1844, Jones commanded the United States Pacific Squadron, and again from 1848 to 1850. In 1842, four years before the start of the Mexican–American War, Jones mistakenly thought that war had begun. He seized the California port of Monterey and held it for one day before returning control to Mexico. Hearing that Royal Navy officer Lord George Paulet had occupied the Hawaiian Kingdom, he sailed there and arrived July 22, 1843. The king was restored July 31, and Jones tried to hasten peace by hosting all parties to dinner aboard his ship. In 1843, Jones returned a young deserter, Herman Melville, to the U. S. from the Sandwich Islands, as the Hawaiian Islands were then known. Later, Melville modeled "Commodore J—" in Moby Dick, and the Commodore in White Jacket after Jones. In 1827 Peacock under Jones's command had been severely damaged in an attack by a whale, which Melville took to have been a sperm whale. Moby Dick Chapter 45 ("The Affidavit") is most probably especially shaped by part of the career of Jones. By early 1844 Alexander Dallas had replaced Jones as Pacific commander. For the next two years, during the chaotic Gold Rush days, Jones provided a U. S. Navy presence in the San Francisco area while the United States debated what to do with the newly acquired California Territory. In 1850, in a politically charged court martial shortly after White Jacket was published, Jones was found guilty on three counts mostly related to "oppression" of junior officers and relieved of command for two and a half years. In 1853, President Millard Fillmore reinstated him and in 1858, the United States Congress restored his pay.