Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карелия диалектісі Ресей мен Финляндияда таралған.
Karelian dialect spoken in Russia and Finland
Ливви карелия тілі (басқаша атаулары: Лийги, Ливви, Ливвиковиан, Олонец, Оңтүстік Олонец, Карелия; ливвиковское наречие) – карелия тілінің үстіндік диалектісі, ол финн тілдерінің уралдық отбасына жатады. Оны Олонец карельдері (өзін livvi, livgilaizet деп атайды) дәстүрлі түрде Ладога және Онега көлдері арасындағы, Свирь өзенінің солтүстігіндегі аймақта қоныстандырады. "Олонец карельдері" атауы олардың қоныстанған жері – Олонец аймағынан шыққан, ал ол Олонец қаласының және Олонка өзенінің атымен аталған.
Livvi Karelian (Alternate names: Liygi, Livvi, Livvikovian, Olonets, Southern Olonetsian, Karelian; ливвиковское наречие) is a supradialect of the Karelian language, which is a Finnic language of the Uralic family, spoken by Olonets Karelians (self appellation livvi, livgilaizet), traditionally inhabiting the area between Ladoga and Onega lakes, northward of Svir River. The name "Olonets Karelians" is derived from the territory inhabited, Olonets Krai, named after the town of Olonets, named after the Olonka River.
Тарих
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ливви карель тілі Ресейде де, Финляндияда да, Финляндия Карелиясының шығыс бөлігінде қолданылған. Соғыстан кейін Финляндия Карелияның үлкен бөлігін КСРО-ға өткізуге мәжбүр болғаннан кейін, фин ливви карель халқы Финляндияға көшірілді. Бүгінде Финляндияның әртүрлі жерлерінде ливви карель тілінде сөйлейтін туған тілдес адамдар бар, бірақ ливви карель тілі әлі де қолданыстағы тіл болып сақталған барлық аймақтар Ресейде орналасқан. Ливви карель тілінде сөйлейтін адамдарды негізінен Карелия Республикасының Олонецкий, Прияжинский, Питкирантский және ішінара Суоярвский аудандарында кездестіруге болады. 1703 жылы Санкт-Петербург қаласының құрылуынан кейін орыстардың көптеп қоныс аударуына қарамастан, ливви карель тілі ұзақ жылдар бойы орыс тілінің ықпалынан салыстырмалы түрде сақталды.
Before World War II, Livvi Karelian was spoken both in Russia and in Finland, in the easternmost part of Finnish Karelia. After Finland was forced to cede large parts of Karelia to the USSR after the war, the Finnish Livvi Karelian population was resettled in Finland. Today there are still native speakers of Livvi Karelian living scattered throughout Finland, but all areas in which Livvi Karelian remains a community language are found in Russia. Speakers of Livvi Karelian may be found mainly in Olonetsky, Pryazhinsky, Pitkyarantsky, and partly Suoyarvsky districts of the Republic of Karelia. Livvi Karelian long remained relatively uninfluenced by the Russian language despite the large influx of Russians following the founding of Saint Petersburg in 1703.
Әуелі дауыстылар
Алдыңғы, артқы. Келесі. Жарайды. - Келесі. Ортада жабылу.
FrontBackrnd. urnd. rnd. urnd. Close MidOpen
Қосындылар
Еріндік тіл ұшындық, таңдайдық, арт тілдік, көмекейлік, қарапайым, жұмсақ. Жарылыс дауысты, дауыссыз, тілдік кедергі дауысты, дауыссыз, ысқырық дауысты, дауыссыз, мұрындық, жақын дауыс, дірілдеме.
Дауыстар екі еселенген немесе ұзақ болып келуі мүмкін. Дыбыстар көбінесе орыс тілінен алынған сөздерде естіледі. немесе дыбыстарының аллофоны болуы мүмкін. дыбысы, егер одан кейін немесе келсе, ретінде естіледі. Консонанттардың алдындағы дауыстыларға қарай, әртүрлі диалектілерде жұмсақталу кездесуі мүмкін.
Consonants may also occur as geminated or long Sounds are commonly heard from Russian loanwords. can have allophones of or is heard as when preceding or Palatalization may occur among different dialects when consonants are preceding vowels .
Әліпби
Ливви карель тілі латын әліпбиін қолданады және оның әліпбиінде келесі әріптер бар, ол карель әліпбиі деп аталады: Aa, Bb, Cc, Čč, Dd, Ee, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, Ss, Šš, Zz, Žž, Tt, Uu, Vv, Yy, Ää, Öö. 2007 жылға дейін ü әрпі Ливви карель әліпбиіне кіретін, бірақ карель тілі жөніндегі кеңес оны y әрпімен алмастыруды ұсынды.
Livvi Karelian uses the Latin alphabet and has the following letters in its alphabet, which is called the Karelian alphabet: Aa, Bb, Cc, Čč, Dd, Ee, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, Ss, Šš, Zz, Žž, Tt, Uu, Vv, Yy, Ää, Öö. Until 2007, the ü letter was a part of the Livvi Karelian alphabet, which has been recommended by the Karelian language board to be instead be changed to the y letter.