Кіріспе

Пеладонның қарғысы – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың тоғызыншы маусымының екінші бөлімі, ол алғаш рет 29 қаңтардан 19 ақпанға дейін BBC1 арнасында апта сайын төрт бөлімнен көрсетілді. Бұл бөлім Пеладон планетасында, сенімді және минералға бай жерде оқиғасы өтеді. Бөлімде, уақыт саяхатшысы Үшінші Доктор (Джон Пертуи) және оның серігі Джо Грант (Кэти Мэннинг) Бас діни қызметкер Хепештің (Джеффри Туун) Пеладонды Галактикалық Федерацияға қосылуына кедергі келтіріп, планетадағы ескі дәстүрлерді сақтап қалуға тырысып жатқанын анықтайды.

Сюжет

Жас патша Пеладон басқарған Пеладон планетасы Галактикалық Федерацияға қосылу алдында, делегаттары соңғы дауыс беруге дайын. Бас діни қызметкер Хепеш қарсы шығып, Пеладонның патшалық аңшысы Аггедордың қарғысы оларды құртуға алып келеді деп ескертеді. ТАРДИС қамалдың төменгі жағындағы тік жардың жиегінде пайда болады. Үшінші Доктор мен Джо кеме жардан құлап кетпес бұрын, одан шығып үлгереді; көмек сұрап қамалға көтеріледі. Пеладон Хепештен Федерацияға қосылуға қолдау көрсетуін сұрайды, бірақ Хепеш шетелдіктерге сенбейді. Доктор мен Джоны сарай күзетшілері табады, оларды делегаттар жиналған тақ бөлмесіне алып кетеді: Альфа Центавр, Арктур, Лорд Излир және Мұз сауыттылардың Ссоргысы. Докторды Жерден келген делегат деп жаңылыстырады. Ол Джоны "ТАРДИС-тің Жозефина ханшайымы" деп таныстырады, ол Жерден келген бейтарап патшалық бақылаушы. Делегаттарға қатысты бірнеше күдіс тудыратын жағдайлар Джоны Мұз сауыттыларға күдік тудырады. Сарайдың астындағы туннельдерді зерттегенде Доктор Аггедор деп аталатын жаратылысқа кездесіп, қашып құтылады. Аңның киелі бөлмесіне кіргенде, оны Хепеш табады. Хепеш Докторды дінге қарсы әрекет жасады деп айыптайды, ол патша чемпионымен өлімге дейін жекпе-жекке түсуге тиіс. Кейін Доктордың камерасында Хепеш оған қашып құтылуға көмектеседі, бірақ ол тағы да Аггедормен кездеседі, оны гипноздық құралмен бағындырады. Доктор Пеладонға жаратылыс туралы айтуға тырысады, бірақ Хепеш оны тағы да патша чемпионымен бетпе-бет кездесуге жіберуге бұйрық береді, чемпион жеңіледі, ал Доктор оның өмірін сақтайды. Арктур Докторды өлтірмек болады, бірақ Ссорг оны атып тастайды. Хепеш, оның серігі, Мұз сауыттыларды жала жапқан және Аггедорды сенімділік сақтау үшін баптаған, Арктурмен Пеладонның минералдық қоймалары туралы келісім жасасқан болып шығады. Дауыс бірауыздан қабылданады, бірақ делегаттар өз кемелерімен байланыс орната алмайды. Хепештің әскері тақ бөлмесін басып алып, Пеладонды кепілге алады. Хепеш оған бұрынғы дәстүрге қайта оралуын немесе өлуін бұйырады. Доктор Аггедормен бірге келеді, ол Хепешті өлтіреді. Пеладонның таққа отыру рәсіміне бара жатқанда Доктор мен Джо жаңадан келген Жерден келген нағыз делегатты көреді. Олар өздерін түсіндіруден қашу үшін ТАРДИС-ке қайта оралады.

Өндіріс

Бұл оқиға 1972 жылғы Ұлыбритания кеншілер ереуілі кезінде көрсетілді, оның салдарынан Ұлыбританияның көптеген аймақтарында жоспарлы түрде электр қуаты өшірілді. Бұл соңғы екі эпизодтың көрермендер санының азаюына себеп болуы мүмкін. "The Peladon Tales" DVD-нің мәліметтеріне сәйкес, бұл өндірістік әрекет "The Monster of Peladon" жалғасына ішінара шабыт берді. Өндіріс барысында Альфа Центаврдың сәл фалликалық пішіндес екені байқалды. Сондықтан режиссер Ленни Мейн бұл кемшілікті түзету үшін костюмге сары плащ қосуды талап етті. 2023 жылы "Doctor Who: The Collection Box Set" жинағының бір бөлігі ретінде қайта шығарылған оқиғаның кеңейтілген өндіріс құжаттарына сәйкес, Хейлстің алғашқы екі тапсырысы өндіріс тобынан қабылданбады. Біріншісі "Қорқыныштың нысаны" деп аталды және онда Мұз жауынгерлері болған жоқ. Бұл ұсыныстан бас тартқаннан кейін, Хейлзден келесі сценарийіне Мұз жауынгерлерін қосуды сұрады, ол "Doctor Who және Ми өлілері" деп аталды, бірақ ол да қабылданбады. Оқиғаға тапсырыс берудегі кешігулер келесі оқиғаның өндірісін, яғни "Теңіз шайтандары" фильмін Хейлс қабылданған сюжет желісін әзірлеу кезінде жылдамдатуға әкелді. Бұл оқиғаның жұмыс атаулары "Күрсін" және "Паладонның қарғысы" болды. Сериалдың түпнұсқа 625 жолдық бейнетаспалары шамамен 1975 жылы жойылды. 1970 жылдардың соңында 525 жолдық NTSC көшірмелері Канададан BBC-ге қайтарылды. Үшінші эпизодтың таспасы өте нашар күйде болды және 1982 жылы оқиғаны қайта көрсету үшін 625 жолдық форматқа көшіру жасалды; NTSC таспасы кейін пайдасыз деп хабарланды. Осының салдарынан эпизодтың кері стандарттық түрлендіруін (RSC) жасау мүмкін болмайды деп қорқынышты. Алайда, Үшінші эпизодтың NTSC таспасы жоғалмаған, оның орнына Иан Левинге берілген; Левин бұл таспаны қалпына келтіру тобына тапсырды. Жылумен өңдеуден кейін қалпына келтірілген NTSC таспасы жаңа RSC 625 жолдық бейнетаспаның цифрлық көшірмесін жасау үшін қолданылды. Аггедорға орындалған "Венералық тылсым" Рождестволық "God Rest Ye Merry, Gentlemen" әнінің әуеніне негізделген.

Қалыптастыру жазбалары

Дэвид Траутон – Екінші Докторды сомдаған актер Патрик Траутонның ұлы. 1998 жылғы «The Television Companion» кітабында Дэвид Хоу және Стивен Джеймс Уокер шетелдіктердің тапқырлығы мен ерекшелігін, сондай-ақ Ice Warriors-тың жамандықтан жақсылыққа өзгеруін жоғары бағалады. Олар бұл оқиғаны «өте тартымды және үшінші Доктор дәуірінің бағалы туындыларының бірі» деп қорытындылады. 2009 жылы Radio Times тілшісі Марк Брэкстон осы әңгімені «керемет, әсем төрт бөлімді туынды» деп атады. Ол Джо және түрлі шетелдіктерді мақтады, бірақ Аггедордың жеткіліксіз болғанын және оның үлкенірек болса, жақсырақ болар еді деп ойлады. DVD Talk-тың Джон Синнотт сериалға бес жұлдыздың төртеуі мен жартысын берді, оның пікірінше, «бұл әрбір жанкүйер қалағанның бәрін қамтиды: қызықты шетелдіктер, ескі қарсыластар, берік құпия, көптеген әрекет және мол юмор». Ол Хепеш кейіпкерін және шетелдіктерді ерекше етуге жұмсалған күш-жігерді жоғары бағалады, бірақ корольдің нашар көшбасшы болғандықтан ең әлсіз тұсы екенін, бұл Джомен арадағы романтиканы сенімсіз ететінін айтты. А. V. Club шолушысы Кристофер Бахн сериалдың «ескі үлгідегі» форматқа оралуының сәтті болғанын, бірақ кісі өлтіру құпиясы жанры толыққанды жүзеге аспағанын, Доктор оны шеше алмағанын және Хепеш төртінші бөлімнің көп бөлігін алып кеткенін мәлімдеді. Бұл оқиға 1982 жылдың 12 және 19 шілдесінде BBC One телеарнасында (BBC Wales-ті қоспағанда) «Доктор Ху және монстрлар» аясында екі 50 минуттық жинақ эпизоды ретінде қайта көрсетілді, оның көрсетім деңгейі 5,2 және 4,2 миллионды құрады.

Баспаға шығарылған

Бұл сериалдың Брайан Хейлз жазған романға айналдырылған нұсқасы 1975 жылғы қаңтарда Target Books баспасынан шықты. 1995 жылы BBC Audio бұл романның қысқартылған нұсқасын аудиокітап ретінде жариялады, оны Джон Пертуи оқыды. Романның толық нұсқасы 2013 жылы AudioGo компаниясы CD форматында шықты, оны Дэвид Траутон оқыды, ол бұрын телесериалда Король Пеладон рөлін сомдаған болатын.

Үй медиасы

The Curse of Peladon сериалдың 30 жылдығына орай 1993 жылдың тамызында VHS форматында шығарылды. Оқиғаның түпнұсқа саундтрегі 2007 жылдың қарашасында Ұлыбританияда жарық көрді, ал байланыстыратын әңгімені Кэти Мэннинг оқыды. CD-де актрисамен қосымша сұхбат та бар болатын. Сериал 2010 жылдың 18 қаңтарында "Пеладонның жұлдызы" сериясымен бірге "Пеладонның ертегілері" деп аталатын DVD жинағында жарық көрді. 2023 жылдың наурызында оқиға Blu-ray үшін жаңартылған форматта қайта шығарылды, ол 9-шы маусымның тағы төрт оқиғасымен бірге Doctor Who The Collection Box Set жинағына енгізілді.