Кіріспе

Адалдық серті – жеке тұлға мүше болып табылатын ұйымға, мекемеге немесе мемлекетке деген адалдық туралы уәде. АҚШ-та мұндай серт көбінесе ант берушінің антта айтылған белгілі бір ұйымдардың құрамына кірмегенін көрсетеді. АҚШ Жоғарғы Соты осы сертті заңдық құжат ретінде қабылдауға рұқсат береді.

Азамат соғысы мен қайта құру

Америка Азамат соғысы кезінде саяси тұтқындар мен Конфедерация әскерлерінің тұтқындары көбінесе "адалдыққа ант беру" арқылы босатылатын. Линкольннің он проценттік жоспарында президенттік кешірім алу үшін "Америка Құрама Штаттарының Конституциясын және оның негізіндегі штаттар одағын адал түрде қолдауға, қорғауға және сақтауға" ант беру шарттары қарастырылған. Қайта құру кезеңінде Радикалдық республикашылар бұрынғы Конфедерация мүшелері мен оларға жақтасқандарды федералдық, штаттық және жергілікті органдарда қызмет етуден шығаратын кері күшпен қолданылатын адалдық анттарын ұсынды. 1862 жылдан бастап АҚШ-тың барлық кеме жасаушылықтарының қызметкерлері жұмысқа орналасу шарты ретінде адалдыққа ант беруге міндетті болды.

1930-1950 жылдар

Рузвельттің Ұлттық қалпына келтіру әкімшілігін қолдау мақсатында 100 000 мектеп оқушысы Бостон орталығына шеру тартты және қала әкімі басқарған адалдық ант берді: «Мен жақсы американдық азамат ретінде NRA үшін өз үлесімді салуға уәде беремін. Мен тек «Көк бүркіт» белгісі бар жерлерден ғана тауар сатып аламын». Адалдық анттары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кеңінен таралған. АҚШ-та адалдық анттарының тағы бір қолданылуы 1950 және 1960 жылдарға келеді. 1950 жылдардағы «Қызыл қорқыныш» және сенатор Джозеф Маккарти төрағалық еткен Конгресс тыңдаулары коммунистік агенттерге қатысты ұлттық алаңдаушылықты күшейтті және олардың тыңшылық, тікелей зорлық-зомбылық немесе сөз арқылы АҚШ үкіметіне зиян келтіруі мүмкін деген қорқынышты сақтады.

9835 "Адалдық ордені" (1947)

1947 жылғы 21 наурызда, соғыс кезінде шетелдік державаға адалдық серт берген американдық азаматтардың АҚШ үкіметіне кеңестік сияқты жасырын түрде енуі мен ықпал етуіне алаңдаған президент Гарри С. Трумэн 9835-ші атқару бұйрығына қол қойып, «Адалдық бұйрығы» деп те аталатын Адалдық бағдарламасын құрды. Бұл бұйрық, зорлық-зомбылық пен демократияға қарсы бағдарламаларды жақтаған ұйымдарға мүшелік істеген күдікті адамдарға қатысты адалдық ант қабылдауды және тексеру жүргізуді талап етті.

Калифорния университеті адалдық анты (1950)

Левиринг Актысы – 1950 жылы АҚШ-тың Калифорния штатында қабылданған заң. Ол мемлекеттік қызметкерлерден радикалды сенімдерден айырылуды білдіретін адалдық сертіге қол қоюды талап етті. Бұл заң ерекше Калифорния университетінің қызметкерлеріне бағытталған еді. 1950 жылдың қаңтарында 750 оқытушы университет регенттеріне қарсы резолюцияны мақұлдап, егер серт талап етілсе, университетке қарсы заңдық шараларды үйлестіру үшін комиссия құруды ұсынды. Бірнеше оқытушы наразылық білдіріп, қызметінен кетті, ал адалдық сертіне қол қоюдан бас тартқандары жұмыстан босатылды. Олардың арасында психолог Эрик Эриксон және классикалық ғалым Людвиг Эдельштейн болды, екеуі де нацистік Германиядан келген еврей босқындары. 1950 жылдың тамызында регенттер сертке қол қоюдан бас тартқан 31 оқытушыны жұмыстан шығарды. Жұмыстан босатылғандар сотқа шағымданып, 1952 жылға қарай университет оларға қарсы сот процесін жалғастырмағаннан кейін қайта жұмысқа орналастырылды. Жұмыстан босатылған оқытушылардың бірі, физика профессоры Дэвид Саксон, мансабын жалғастырып, 1975 жылы Калифорния университетінің президенті болып тағайындалды және 1983 жылға дейін осы лауазымда қалды.

Гарнер қоғамдық жұмыстар жөніндегі басқармаға қарсы (1951)

Әдетте, адалдық антының мәтіні АҚШ Жоғарғы Сотының Гарнерге қарсы Қоғамдық жұмыстар жөніндегі кеңес ісінде айтылған мәтінге ұқсас:

Мен сондай-ақ ант етемін (немесе растаймын) мен кеңес бермеймін, жақтамаймын немесе үйретпеймін, және осы ант немесе растауды талап ететін жарлық күшке енгенге дейін бес (5) жыл бұрынғы кезеңде Америка Құрама Штаттарының немесе Калифорния штатының Үкіметін күшпен, зорлық-зомбылықпен немесе басқа да заңсыз жолдармен құлатуға кеңес бермедім, жақтамадым немесе үйретпедім. Сондай-ақ, мен қазіргі уақытта мұндай кеңес бермеймін, жақтамаймын немесе үйретпеймін, және аталған кезеңде мұндай кеңес бермедім, жақтамадым немесе үйретпедім. Мен Америка Құрама Штаттарының немесе Калифорния штатының Үкіметін күшпен, зорлық-зомбылықпен немесе басқа да заңсыз жолдармен құлатуға кеңес беретін, жақтайтын немесе үйрететін, немесе аталған кезеңде мұндай кеңес берген, жақтаған немесе үйреткен кез келген топтың, қоғамның, қауымдастықтың, ұйымның немесе партияның мүшесі болмаймын және олармен байланыс та ұстамаймын деп ант етемін (немесе растаймын). Лос-Анджелес қаласының қызметінде болғанда, мен Америка Құрама Штаттарының немесе Калифорния штатының Үкіметін күшпен, зорлық-зомбылықпен немесе басқа да заңсыз жолдармен құлатуға кеңес бермеймін, жақтамаймын немесе үйретпеймін, сондай-ақ мұндай кеңес беретін, жақтайтын немесе үйрететін, немесе аталған кезеңде мұндай кеңес берген, жақтаған немесе үйреткен кез келген топтың, қауымдастықтың, қоғамның, ұйымның немесе партияның мүшесі болмаймын және олармен байланыс та ұстамаймын деп ант етемін (немесе растаймын).

Шпейзер Рэндаллға қарсы (1958)

Speiser v. Randall ісінде АҚШ Жоғарғы Соты 1954 жылы қабылданған Калифорния штатының заңымен талап етілген, мүліктік салықтан босату үшін адалдық серт беру талабын қарастырды. Екінші дүниежүзілік соғысының ардагері ретінде мүліктік салықтан босатуға өтініш білдірген ACLU адвокаты Лоренс Шпейзер бұл адалдық серт бермей тартты. Сот шешімі бойынша, штат талапкерден мемлекеттік төңкерісті қолдамайтынын және осылайша қолданыстағы заңдар бойынша қылмыскер емес екенін дәлелдеуді талап еткендіктен, салықтан босату үшін адалдық серт беру талабы конституцияға қайшы. Қылмыстық іс бойынша дәлелдеу жүктемесі жеке азамат емес, мемлекетке тиесілі.

1960 жылдар

Бұл анттар сөз бостандығы және ұйым құру бостандығы принциптерін бұзады деген негізде бірнеше рет сынға алынды. АҚШ Жоғарғы Соты Маккарти дәуірінде осы мәселелерді қарастырудан жалтарды. 1960 жылдары сот мұндай анттарды бұлыңғыр және тым кең қолданылған деп танып, күштен шығара бастады. 1961 жылдың 16 қазанында Тобиас Саймон мен Говард Диксон «Cramp v. Board of Public Instruction» ісін Жоғарғы Сотта қарады. 1962 жылы сот Флорида штатының мұғалімдерден «Мен бұрын да, әрі болашақта да Коммунистік партияға көмек, қолдау, кеңес немесе ықпал көрсетпеймін» деп ант беруді талап етуін жоққа шығарды. Бұл шешімнен кейін 1964 жылы тағы екі ант қолдау таппады, олардың бірі мұғалімдерден туға құрметтеуді, заң мен тәртіпке адал болуды, сондай-ақ АҚШ және Вашингтон штатының институттарына берілгендікті талап еткен. 1966 және 1967 жылдары Аризона және Нью-Йорк штаттарындағы мұғалімдердің бүлікшіл ұйымдармен байланысы жоқ екенін растайтын анттары күштен шығарылды. Нью-Йорк штатының Білім беру заңының 3002-бабына сәйкес, кез келген «[штаттық] мектептердегі немесе мемлекеттік білім беру жүйесіндегі, сондай-ақ кез келген мектепте, колледжде, университете немесе басқа да білім беру мекемесіндегі мұғалімдер, оқытушылар немесе профессорлар» федералды және штаттық конституцияларды қолдауға ант беруге міндетті. Бұл заң шетел азаматтарына емес, тек АҚШ азаматтарына ғана қолданылады. Заң 1934 жылы Америка Легионының жалпыұлттық науқанына жауап ретінде қабылданды. 1966 жылы Адельфи университетінің 27 оқытушысынан тұратын топ заңға наразылық білдірді, себебі ант сөз бостандығын шектеді және ол тек оқытушыларға ғана, бірақ қызметкерлерге емес, таңдамалы түрде қолданылды. Белгісіз себептермен, Адельфи университетінің оқытушылары 1966 жылға дейін ант беруге міндетті болған жоқ, ол кезде Нью-Йорк штатының Білім беру департаментінің қызметкері осы кемшілікті анықтады. Бұл Жоғарғы Соттың осы сипаттағы анттардың конституциялық заңдылығын бағалаған алғашқы жағдайы болды.

Соңғы үлкен адалдық ант ісі (1972)

Соңғы маңызды адалдық антқа қатысты сот ісі 1972 жылы шешілді, онда Массачусетс штатының қызметкерлері Конституцияны сақтауға және қорғауға, сондай-ақ "[үкіметті] күш қолдану, зорлық-зомбылық немесе кез келген заңсыз немесе конституцияға қайшы әдіспен құлатуға қарсы тұруға" ант беруі керек екені расталды. 1972 жылы Коул Ричардсонға қарсы іс барысында сот анттың Бірінші түзетуге сәйкес болуы үшін қажетті төрт талапты белгіледі:

Ол Бірінші немесе Он төртінші түзетулерде қарастырылған құқықтарға қайшы болмауы керек. Ант қызметкерді қорғалған қоғамдық сөз айтуға қатысудан шектемеуі керек. Конституциямен қорғалған қауымдасу еркіндігі антта қолданылмауы керек. Ант тікелей және түсінікті болуы керек, оның мағынасы бойынша ешқандай күмәндік туындамауы тиіс.

2004 жылғы Буштың президенттік науқаны

2004 жылғы президенттік сайлау науақнында Джордж Буштың штабы кейде митингіге келгендердің барлығынан ант қабылдауды талап етті. Ант беруден бас тартқандарға митингке қатысуға рұқсат берілмеді. Бұл "сенімділік анты" іс жүзінде қолдау білдіруге арналған кепілдік болды. Осындай қолдаулар 2004 жылғы науақнының кейбір шараларында пайдаланылды. Буш штабы президенттің партиялық шара өткізіп отырғанын айтып, анттың заңды екенін мәлімдеді. Оппозиция бұл анттың жеке адамның санасына қатысы бар, сондай-ақ президентті көруге жалпы халықтың құқығын шектеуге бағытталған деп қарсылық білдірді.

Аризона

Аризона штатының, оның округтері мен жергілікті билік органдарының барлық қызметкерлері елге және штатқа адалдық туралы ант беруге міндетті. Ант беру талабы штат мәртебесіне дейін барған; ол 1960 жылдары Коммунистік партияға мүшелікке тыйым салатын тұжырымдамасы бойынша сәтті күйретілді және 2003 жылы жаңадан жазылды.

Огайо штаты

2008 жылдың наурызында Огайо штатының президенттік праймеризінде кейбір адамдар дауыс беру үшін адалдық серт беруге міндетті болған. Праймери күні партиялық тиесілігін өзгертуді қалаған және наразылық білдірген сайлаушылар «бұл адамның тиісті саяси партияның қағидаларымен байланысуға және оның принциптерін қолдауға ниеттенгенін» көрсететін мәлімдемеге қол қоюы керек. Мәлімдеме «сайлауды жалған көрсету» қылмыстық жазасымен қол қойылды. Егер наразылық білдірген адам «сайлауды жалған көрсету» қылмыстық жазасы бойынша мәлімдемеге қол қоюдан бас тартса, оған уақытша бюллетень беріледі. Cleveland Plain Dealer және басқа да басылымдар бұл мәлімдеменің мәнісі мен «сайлауды жалған көрсету» салдары туралы былай сипаттайды: Осы адалдық сертте қол қойған, бірақ оны орындауға ниеті жоқ кез келген адам «сайлауды жалған көрсету» қылмысы үшін қудаланады, бұл – екінші дәрежелі қылмыс. Алайда, заңда бұл құқық бұзу басқаша сипатталған: «Ешбір адам, ауызша немесе жазбаша түрде, заңмен бекітілген ант беру арқылы немесе «сайлауды жалған көрсету» қылмыстық жазасымен жасалған мәлімдемеде, сот, трибунал немесе сайлау органы алдындағы істе сайлауға қатысты маңызды мәселе бойынша немесе «сайлауды жалған көрсету» қылмыстық жазасымен ант беру немесе мәлімдеме жасауға заңмен рұқсат етілген жағдайда, қасақана жалғандық айтуға болмайды». Осылайша, талап, көбінесе, болашақ қолдауға берілген адалдық сертінен гөрі, қазіргі ниеттің жазбасы болып табылады.

Вашингтон

2013 жылы Вашингтонның коммунизмге қарсы адалдық серті заңын жоюға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды.

2016 жылғы Трамптың президенттік сайлау науқаны

2016 жылғы Республикалық партияның президенттік іріктеу сайлауында Дональд Трамптың үгімдік науқаны кейде митингілеріне келгендердің бәрінен ант қабылдауды талап етті. Оның қарсыласы Тед Круз мұны патшаға адалдық серт берумен салыстырды.

Израиль

Израиль саясаткері Авигдор Либерман 2009 жылы Израиль азаматтарының Израильді еврей және демократиялық мемлекет деп мойындап, оған адалдық серт беруін, мемлекеттік рәміздерін, туын және әнұранын қабылдауын, сондай-ақ әскери немесе альтернативтік қызметке міндеттенуін талап етуді ұсынды. Бас тартқандар Израиль азаматтығынан және сайлау құқығынан айырылатын болар еді.